Een subtiele verandering in haar blik, haar lippen worden slechts een fractie steviger tegen elkaar gedrukt, haar ademhaling niet veel dieper dan even geleden. Meer had Anna Magnani niet nodig om de harten van mannen op hol te brengen, of ze juist hardhandig te breken.
Anna Magnani, de vurige Italiaanse actrice die vooral bekend staat vanwege haar typisch Italiaanse temperament, haar uiterlijk van een echte Italiaanse mamma en haar haat liefde verhouding met Roberto Rossellini. Ze was de muze van beroemd toneelschrijver Tennessee Williams en een van de weinige Italiaanse actrices die een Oscar voor beste vrouwelijke actrice in de wacht sleepte (met Sophia Loren als bekendste andere gelukkige winnares). Nog steeds weet ze harten op hol te brengen, en zo ook het mijne.

Ik zag Anna Magnani voor het eerst in de film Mamma Roma van Pier Paolo Pasolini. Het moet alweer een aantal jaar geleden zijn maar ik herinner me het moment nog heel goed. Ik kocht de film vooral vanwege Pasolini, een regisseur die ik toen aan het ontdekken was en wiens films mij stuk voor stuk al hadden kunnen bekoren. Maar vanaf het moment dat ik de film startte maakte Pasolini me niks meer uit. De regisseur die ik zo bewonderde, en nog steeds bewonder, deed me op dat moment helemaal niks meer. Mijn volledige aandacht ging uit naar de vuurzee van emoties die zich voltrok op het scherm.
Daar stond ze dan, La Magnani, de actrice die met zeer subtiele veranderingen al zo veel emotie in haar gezicht kon leggen, op haar best was als ze een lepe Romeinse kon spelen, en haar zwaar aangezette Romeinse accent met een dusdanige elegantie kon brengen dat zelfs de meest platte uitspraken als poëzie leken te klinken. Ik was verliefd.

Na die ene ervaring kon ik natuurlijk niet stil blijven zitten en ik ging opzoek naar meer films met Anna. Zo belandde ik al gauw bij Visconti’s Bellissima, Rossellini’s Roma, Città Aperta en Castellani’s Nella Città l’Inferno. Zelfs de mindere films, zoals laatst genoemde, met Anna waren de moeite waard, werden kunstwerken alleen al vanwege haar aanwezigheid. Zelfs bij Fellini’s Roma was het hoogtepunt van de film die paar seconden waarin Anna in beeld komt, haar laatste moment op het witte doek.

Hoogtepunten bleven zich opstapelen. Hoe meer films ik met haar zag, hoe mooier ze werd. En mooi was ze. Ondanks dat ze niet de gebruikelijke schoonheidsidealen bezat (ze was redelijk mollig, ze had zeer grove gelaatstrekken) droeg ze wat ze had met een elegantie die weinig actrices tegenwoordig nog hebben. Haar schoonheid straalde van binnenuit, haar warme en temperamentvolle wezen was zo innemend dat die haast angst inboezemde.

Bij iedere film die ik nog van Anna Magnani zie maakt mijn hart een sprong. Iedere keer als zij in beeld verschijnt stokt mijn adem even, iedere keer voel ik toch weer een beetje kippenvel. En het hoogtepunt waar ik zo veel liefde voor haar heb gevoeld is in de film L’Amore. Rossellini droeg deze film op aan de kunst van Anna Magnani voordat hij haar verliet voor Ingrid Bergman. Deze ode van Rossellini is met zo veel liefde gemaakt dat de film een innemende macht bezit, het is dan ook duidelijk een van de sterkste Rossellini’s die ik tot nu toe heb gezien.
Een film, twee segmenten. Een geschreven door Jean Cocteau, de andere door Federico Fellini. Beide segmenten worden gedragen door Anna die haar hele emotionele spectrum ten toon spreidt. Helaas maar door weinigen gezien, is deze film toch een hoogtepunt in de carrière van Anna Magnani. Een ode die ze verdiende, een ode die door iedereen gedeeld moet worden. En daarom is deze ode van mij ook aan haar gericht. Aan de actrice die voor altijd mijn hart gestolen heeft.