Het zijn geen goede tijden voor een actieliefhebber als ik. De trends van de warrige actiemontage en de te dicht op de actie filmende camera, die op zich goed uitgevoerde actiescènes flink kunnen verneuken, winnen nog altijd gestaag terrein. Daar waar ik toen ik vorig jaar dezelfde lijst samenstelde met tien scènes, kom ik nu slechts op vijf plus één eervolle vermelding uit. Qua kwantiteit was 2008 geen geweldig actiejaar. Wat moet je met een jaar waarin Jackie Chan en Jet Li voor het eerst tegen elkaar vechten, maar een geanimeerde panda de beste martial arts scènes heeft? Gelukkig waren de goede actiescènes ook écht goed, in het jaar waarin de autoachtervolging nog steeds goede zaken doet en de western shoot-out na vijf jaar weer glorieus terugkeert.

Eervolle vermelding: Wanted (Jolie op de motorkap)

De film begint al snel te vervelen, totdat Angelina Jolie in deze krankzinnige actiescène de boel komt opleuken. Met een onmogelijke manoeuvre schept ze de ‘held’ in één beweging op in haar rode bolide, waarna ze samen achterna gezeten worden door een grote bus. De boel wordt pas echt maf als de voorruit kapot gaat en Jolie op de motorkap gaat liggen om met een dubbelloops op de achtervolger te schieten. Prachtige onzin (hoewel de montage te wensen overlaat).

5. The Machine Girl (Opening)

Over onzin gesproken, de introductie van het machinemeisje met het enorme machinegeweer in plaats van een arm liegt er ook niet om. Machine Girl begint gelijk smakelijk met deze scène waarin een stel gewelddadige pestkoppen (letterlijk) een kopje kleiner worden gemaakt door een klein Japans meisje in schooloutfit. Ik weet niet wat ik leuker vind: de freeze frames midden in de actie, de overtollige bloedfonteinen of de overspeelde agressiviteit.

4. Quantum of Solace (Siena)

Als James Bond film viel hij tegen, maar dat neemt niet weg dat QoS een paar uitstekende actiescènes bevat. Ook een paar tenenkrommend slecht gemonteerde helaas, zoals de autoachtervolging waar de film mee opent. De voetachtervolging in Siena door een riool en over daken, culminerend in een spectaculair handgemeen op en door de restauratie van een oud gebouw, begint ook niet optimaal. Er wordt vreemd heen en weer gesneden tussen de ondergrondse actie en een lokaal festival. Eenmaal op de daken wordt de scène een stuk spannender en interessanter. De val door het glazen dak op én daarna door de daaronder staande constellatie, waarbij de camera Bond blijft volgen, voel je. Zoals dat hoort.

3. The Dark Knight (Harvey Dent transport)

Dé actiescène van dé actiefilm van het jaar, is niet heel snel. Nolan geeft de actie alle ruimte en tijd, waardoor hoogtepunten als de truck die kopje over gaat extra impact heeft. Je ziet het ook in zijn geheel gebeuren, erg prettig. De spanning wordt gedreven door het verhaal en de actie dient slechts als ondersteuning daarvan, niet andersom. Hoewel het hoogtepunt van deze sequentie los staat van het verhaal: de transformatie van Batmobiel naar ‘Batpod’. Geen puur spektakel, maar wel pure spanning en een sleutelscène voor Batman en de Joker.

2. Doomsday (ode aan The Road Warrior)

Doomsday zit vol odes aan/jatwerk van jaren ’80 actiefilms dat de finale van de film uiteraard afsluit met een sensationele autoachtervolging in de stijl van Mad Max 2: The Road Warrior. Logisch. De inzittenden van een Bentley worden van alle kanten belaagd door wilde punks die hun bloed willen zien en in allerlei vreemde, aftandse voertuigen rijden. Mensen springen op auto’s, vechten in auto’s, worden overreden, vliegen met auto’s in ravijnen, draaien hun auto’s met hoge snelheid 180 graden, scheuren achterstevoren en beschieten elkaar. Wat wil je nog meer van een achtervolging? Onlogisch exploderende auto’s? Check. Een ondersteboven shot midden in de achtervolging? Check.

1. 3:10 To Yuma (de western shoot-out: terug van weggeweest)

De meest enerverende actiescène is een hele ouderwetse: de western shoout-out. Sinds Open Range hebben we die moeten missen. Hoewel de climax van 3:10 To Yuma daar niet aan kan tippen, is het een geweldige actiescène. Één man dwingt een ander door een stadje te rennen terwijl ze van alle kanten worden beschoten. Naast alle mooie schietactie bevat dit schone stukje celluloid ook nog eens een scheut karakterontwikkeling in enkele rustmomenten en de laatste uitwerking van de thematiek van de film. En elke keer dat ik de film zie, vind ik het einde weer logischer worden. Wat fijn dat Moonlight Films toch nog besloot deze film in de Nederlandse bioscoop uit te brengen, meer dan een jaar nadat hij in Amerika draaide.