De vijf meest opvallende Psycho-verwijzingen.

26 augustus 2008 · · Lijst

Alfred Hitchcock is één van de klassieke regisseurs. Onder al de klassiekers van zijn hand hebben weinig de status bereikt die Psycho bereikt heeft. Psycho is onderdeel van de popcultuur geworden. Vele films verwezen naar Psycho in een subtiele vorm, en velen in een minder subtiele. Zelfs al heb je Psycho niet gezien, wat je bij dezen dan sterk aangeraden wordt, dan is er grote kans dat je wel weet waar naar verwezen wordt. In dit artikel zal ik ingaan op enkele obscure, bizarre of op zijn minst opvallende verwijzingen naar Psycho. Let wel, het gaat hier om puur persoonlijke keuzes maar schroom niet het lijstje aan te vullen.

5 Re-Animator.
Één van de dingen die de film Psycho tot zo’n klassieker maakt is de muziek van Bernard Herrmann. Vele films verwijzen naar de klassieke gillende violen uit de douchescène, al dan niet tijdens een schokeffect. Zelfs op een jonger publiek gerichte films als Finding Nemo en Pee-wee’s Big Adventure maakt gebruik van deze paar tonen. Ook Brian De Palma gebruikt ze regelmatig in zijn films. Het meest opvallende gebruik van de soundtrack zit echter in Re-animator, die in meerdere scènes, waaronder de openingstitels praktisch de gehele soundtrack van Psycho kopieert. Letterlijk elke noot in deze film is op een of andere wijze een echo van Bernard Herrmann’s klassieke filmmuziek.

4 Looney Tunes: Back In Action.
Waar familiefilms als Finding Nemo en Peewee’s Big Adventure nog op een (relatief) subtiele wijze knipogen naar de befaamde douchescène, gooit deze idiote film van Joe Dante het over een andere boeg. Een scène met Bugs Bunny onder de douche kopieert praktisch elk shot uit het origineel waarbij het bloed vervangen wordt voor wortelsap. Dit levert een vreemde situatie op. Kinderen zal het totaal over het hoofd gaan en volwassenen zullen zich waarschijnlijk bij de rest van de film het hoofd fronsen. Het past goed in het oeuvre van Joe Dante en zijn knip en plak-stijl maar het blijft een aparte keuze in een film gemikt op een jonger publiek.

3 Pulp Fiction
Dat niet elke verwijzing naar een scène uit Psycho verwijst naar de befaamde douchescène, bewijst filmencyclopedie Quentin Tarantino. In Psycho zit een scène waarin Marion Crane, met het geld van haar baas in de auto, haar baas bij een zebrapad tegenkomt onderweg, waarna deze zich langzaam in haar richting omdraait. Net zoals Marsellus Wallace zich langzaam omdraait richting Butch. Beide personen bevinden zich in een dergelijke situatie: ze komen de persoon tegen voor wie ze op de vlucht zijn.

2 Lilja 4-ever.
Ook films die zich in serieuzer vaarwater begeven laten wel eens een verwijzing toe. Meestal niet als knipoog, maar om gebruik te maken van de kracht van een klassiek beeld. Nadat Lilja in de badkamer verkracht is neemt ze eenzelfde houding aan als Janet Leigh in Psycho. Het beeld uit Lilja herinnert aan de dood van Marion Crane, waardoor de verkrachting nog harder aankomt. Een beeld uit het collectief geheugen geeft zo de film een extra duistere ondertoon mee.

1 Psycho (1998)
Interessant in deze remake van de hand van Gus Van Sant zijn niet de overeenkomsten met het origineel maar de verschillen. Meest bizar zijn de beelden van wolkenluchten, schapen op landwegen en pin-updames die nu door de moorden heen gemonteerd zijn, maar ook de duidelijker seksuele ondertoon is opvallend. Zo krijgt Norman Bates een masturbatiescène en een pornoboekje op zijn kamer. Ook zijn er enkele regels toegevoegd die wel in het script stonden maar niet door de Hays-code heenkwamen. Daarnaast is het geweld zichtbaarder, vooral tijdens de douchescène. De film mag dan wel een shot-voor-shot-remake zijn, de sets zijn hier en daar drastisch veranderd, waardoor de film een andere (lees: modernere) toonzetting krijgt. Let vooral op de plaatsing van de neonlichten en de ditnmaal erg volgestampte kelder. Als film misschien niet interessant, als experiment echter zeer uniek.



6 Reacties

  1. Bram Ruiter

    Pulp Fiction heeft er overigens nog een die wel verwijst naar de befaamde douchescene. Misschien wel wat verder gezocht, maar Jules wordt uiteindelijk door Butch overhoop geschoten en eindigt in een bad/douche combinatie. Ik zou de scene nog eens terug moeten zien, maar Tarantino kennende heeft ie wel wat meer verwijzingen naar die scene in zijn scene gestopt.

  2. Theodoor

    Nog een aanvulling die me later te binnen schoot. De openingstitels van Saul Bass worden met pop-art vermengd in de openingstitels van La Mala Educacion. Een film die sowieso Hitchcock ademt.

  3. Kaj van Zoelen

    Opvallend: niet één titel van De Palma.

  4. Theodoor

    Daarvoor zijn twee redenen: A: ik had hem al aangestipt. B: het was vrij lastig kiezen, want zijn verwijzingen zijn door heel het oeuvre doorspekt, dus welke kies je, en zijn daarnaast niet heel erg bijzonder vergeleken met andere psycho-verwijzingen. En de Coen-broertjes mogen in dit verhaal eigenlijk ook wel genoemd worden.

  5. Kaj van Zoelen

    Fair enough.

  6. Theodoor

    Overigens zitten er in Phantom of The Paradise en Kondom Des Grauens ook vergelijkbare scènes. Echter beiden met travestiet-achtige figuren in een belangrijke rol.


Reageer op dit artikel