Eind vorige eeuw regeerden de gebroeders Coen de komedie. Daarna verloren ze hun claim op de troon met enkele middelmatige titels. In die jaren maakten afwisselend Ben Stiller, Sacha Baron Cohen, het team Wright/Pegg/Frost en het team McKay/Ferrell aanspraak op de titel, maar was het Judd Apatow die gestaag zijn positie verbeterde (met onder andere McKay/Ferrell als instrument) om in 2007 de titel van Koning van de Komedie op te eisen. Dat het moeilijk is om aan de top te blijven, blijkt in 2008. In vergelijking met voorgaande jaren valt alles uit de stal van Apatow dit jaar tegen. Stiller ziet zijn kans, maar schiet mis, ondanks een fantastische Robert Downey, jr. Dit geeft de Coens, kersverse Oscarwinnaars, de ruimte om terug te keren op de troon.

5. Du levande (You, the Living)

Roy Andersson keert na een afwezigheid van zes jaar terug met een nieuw prachtwerkje. Minder cynisch en grappiger dan Songs from the Second Floor, maar niet minder mooi. In een stuk of vijftig vignetten, soms losjes verbonden en soms volledig losstaand, schets Andersson een afwisselend hilarisch, poëtisch, pijnlijk en ontroerend portret van de moderne mens.

4. Juno

De dialogen zijn soms iets té, maar verder is dit een knappe komedie over tienerzwangerschap. De scherpe dialogen van Diablo Cody en de uitstekende acteerprestatie van Ellen Page zijn de meest in het oog springende succesfactoren, maar de regie van Jason Reitman verdient ook lof. Hoe hij scènes na de afstandelijke grappen van Juno net wat langer vasthoudt zodat het ongemak van de situatie duidelijk wordt en emoties weer voelbaar, maakt van Juno meer dan een schattige “indie” komedie.

3. Fido

Deze heerlijke horrorkomedie draaide dit jaar helaas alleen op het AFFF. In een wereld waarin Amerika WOII niet tegen Duitsland maar tegen zombies vocht is het buitenwijkparadijs van de jaren ’50 mogelijk dankzij zombieslaven die gecontroleerd worden met elektronische nekbanden. Maar ook zombies hebben gevoelens, net als ongelukkige huisvrouwen en hun onpopulaire zoontjes. Lachen gegarandeerd.

2. Wall-E

Gewaagde animatiefilm waarmee Pixar in animatieland naar nog eenzamere hoogte klinkt. Robot Wall-E doet in de eerste helft stille filmhelden als Keaton en Chaplin (en R2D2!) herleven, waarna de scherpe doch zoete satire de overhand krijgt in een fantastische Pixar-creatie: het ruimteschip met de ‘geëvolueerde’ mens. De voor Pixar typerende leuke kleine figuren stelen niet eens de show, doordat de rest van het materiaal zo sterk is. En de korte voorfilm Presto is ook niet te versmaden.

1. Burn After Reading

Je denkt misschien dat het een Schwinn is, maar dat heb je verkeerd. Burn After Reading is eindelijk weer een goede komedie van de Coen broertjes. Vol maffe, domme personages met de heerlijkste dialogen van het jaar. Sommigen vinden Pitt de stralende ster, maar Clooney’s Harry Pfaffer is met zijn rare kussen, dildomachine en obsessie met houten vloeren minstens zo goed en John Malkovich en Frances McDormand, op hun mafst, doen daar ook niet voor onder. Burn After Reading is niet een van de betere komedies van de Coens en is als geheel misschien niet eens de beste komediefilm van het jaar. Het is wel de grappigste.