Niets van de film Meet me in St. Louis springt meer in het oog dan het zeer rijke kleurgebruik. De felle Technicolor kleuren zijn altijd en overal aanwezig en, samen met de zeer pakkende liedjes waar deze musical mee doorweeft is, zorgen ze ervoor dat het wel en wee van de familie Smith in vele geheugens gegrift staat.
Het zijn ook de kleuren die er voor hebben gezorgd dat een groot publiek deze film als te zoetsappig afdoet. Het suikerzoete spat er inderdaad ook van af, maar wie de film al afdoet vanwege het rijke kleurenpalet gaat voorbij aan hetgeen dat kleur betekent in deze film. De film herbergt namelijk een zeer, en vooral voor zijn tijd, progressieve manier van het gebruik van Technicolor, dat niet alleen geweldig is vanwege zijn overdaad, maar vooral ook een functie heeft. Kleur neemt hier namelijk een sterk narratieve functie op zich, en aan de hand van enkele voorbeelden wil ik laten zien wat voor effect dat kan hebben op hoe de kijker het verhaal ziet.

In de jaren ’30, toen Technicolor nog net een beginnende methode was om films in kleur mee te schieten, zette het bedrijf alles op alles om te bewijzen dat juist die methode de toekomst van de filmindustrie zou zijn. Net als met de introductie van de geluidsfilm werd kleurgebruik door studio’s redelijk sceptisch ontvangen. Kleur zou, volgens hen, de aandacht van de kijker te veel van de plot wegnemen waardoor de films rommelig zouden worden. Het zou dan ook pas na publiekslievelingen als Gone With the Wind en The Wizard of Oz zijn dat Technicolor pas echt omarmt werd door studiobonzen en het gebruik van deze methode exponentieel groeide.
Maar voordat Technicolor dit succes kende moest het bedrijf hard vechten om zichzelf te bewijzen. Het besloot om onder leiding van Natalie Kalmus richtlijnen op te zetten die ervoor zouden zorgen dat het kleurgebruik in een film gebalanceerd en natuurlijk over zou komen. Iedere producent die een film in Technicolor wilde maken moest contractueel een Technicolor kleurenadviseur en cinematograaf inhuren. Deze gingen dan aan de hand van door Kalmus opgezette regels aan de slag met de artistieke design van de kleuren in de film. Een van deze regels was bijvoorbeeld dat koude kleuren (blauw, groen) voornamelijk op de achtergrond en bij onbelangrijke zaken geplaatst moesten worden terwijl warme kleuren (rood, geel) meer naar de voorgrond moesten, om zo de hoofdhandeling te accentueren.

Met de groeiende populariteit van Technicolor besloot het bedrijf deze redelijk strakke richtlijnen een beetje te laten vieren en producenten en regisseurs wat meer vrijheid te geven in het gebruik van Technicolor. Juist deze beslissing heeft ervoor gezorgd dat Meet me in St. Louis de film kon worden die het is. Vincente Minnelli maakte namelijk gretig gebruik van zin vrijheid (niet zonder Natalie Kalmus met enige regelmaat in de haren te zijn gevlogen) en schilderde prachtige kleurrijke plaatjes die niet alleen een lust voor het oog zijn maar vooral van groot belang zijn in het narratief van de film.

Als je dit bekijkt op kleine schaal zie je vooral dat Minnelli zijn kleurcomposities gebruikt om de aandacht van de kijker juist te vestigen op datgene wat hij belangrijk vind. Een sterk voorbeeld hiervan is het kleurgebruik in het beroemde liedje ‘The Trolley Song’. Geheel tegen de richtlijnen van Kalmus in kleedde Minnelli Judy Garland in neutrale kleuren zoals zwart en wit, terwijl de rest van de tram barst van de vrolijke kleuren. Toch, in plaats van dit de aandacht van Judy Garland af te leiden, blijft de blik van de kijker juist steeds op haar gefocust. De wervelende kleuren om Garland heen krijgen een effect als een visuele draaikolk waarbij de blik niet uit het middelpunt kan ontsnappen.

Op wat grotere schaal zie je dat kleuren ook een belangrijke rol spelen in de plot van de film. Op twee sleutelmomenten in de film zijn het juist de kleuren die tot de kijker spreken en het verloop van het verhaal en de verhoudingen tussen de personages illustreren.
De eerste hiervan is het moment dat de vader des huizes (Lon) aankondigt dat de familie naar New York gaat verhuizen. Wat leek te beginnen als een gezellige familieavond wordt gruwelijk verstoort door de boodschap van Lon en wanneer de verschillende familieleden ieder hun eigen weg opgaan neemt het gebruik van kleur ook drastisch af. De enigen die overblijven zijn Lon en zijn vrouw in een grauwe omgeving met weinig kleuren. Ter verzoening begint Lons vrouw het lied ‘You and I’ te spelen en hier druppelt ook langzaam de rest van de familie weer de huiskamer binnen. Hoewel de stemming nog steeds licht in mineur is vanwege de aankondiging die Lon heeft gedaan, vullen voorzichtig wel weer wat kleuren het beeldscherm. Deze kleuren zijn zorgvuldig op elkaar afgestemd en in de kleren van de familieleden komen veel kleurschema’s terug die je ook ziet bij anderen of in de decors van de huiskamer. Dit benadrukt het gevoel van saamhorigheid dat toch de boventoon voert binnen het gezin, ondanks de vervelende aankondiging die daarvoor is gedaan.

De andere sleutelscène waar kleur een grote rol in speelt is wanneer Lon besluit toch niet naar New York te vertrekken. De scènes voor dat besluit zijn in veel grauwe kleuren opgenomen. John heeft net, gehuld in donkere blauwtinten, bitterzoet een aanzoek gedaan aan Esther gedaan, zo’n drie dagen voordat ze naar New York moet vertrekken. Wanneer Esther het beroemde ‘Have yourself a merry little Christmas’ zingt voeren deze koude kleuren nog steeds de boventoon en ook bij de heftige uitbarsting van Tootie waarbij ze haar sneeuwpoppen stukslaat blijft koud blauw de belangrijkste kleur in het palet.
Lon dwaalt, begeleid door deze kille kleuren rond in zijn grote huis en slaat deze gebeurtenissen rustig gade. Toch heeft wat hij ziet duidelijk effect op hem want zodra Tootie heftig is uitgebarsten zie je dat er in hem iets veranderd. Deze verandering is niet zozeer van hem af te lezen, maar meer van wat er in beeld gebeurt. Langzaam komen er weer kleuren tevoorschijn: de camera kiest een net wat andere hoek om een groene Tiffany lamp in de compositie te krijgen, het licht zwelt lichtjes aan wat de huiskamer gelijk in een wat warmere gloed zet, enzovoorts.
Wanneer Lon zijn uiteindelijke besluit dan aan zijn gezin verkondigd is het beeld dan ook weer gevuld met de weelderigste kleuren, van het felrode van Esthers baljurk tot het groen met zilver van de kerstboom met versiering. De familie is weer gelukkig en bij elkaar.

Je ziet in de bovengenoemde voorbeelden dat kleur een zeer belangrijke positie inneemt om de familie van onderlinge banden en emoties te voorzien. Natuurlijk is dit geen onbekend proces bij de Holywoodfilm, maar Minnelli doet dit op een dusdanig ingenieuze manier dat vooral bij Meet me in St. Louis de kleuren voor altijd op het netvlies gebrand zullen blijven. Dat doet hij niet alleen bij de bovengenoemde scènes, maar door de gehele film heen. Een echt goede kleurenstudie van deze film zou dan ook praktisch een shot voor shot analyse worden, iets waar hier helaas geen ruimte voor is. Nee, voor een echt goede waardering van het kleurenpalet in de film moet je de film gewoon opzetten en eens gaan letten op hoe vaak bepaalde kleuren patronen vormen en in het oog springen. Ik kan je een ding verzekeren, je zult ogen te kort komen.