Wes Craven stond aan de wieg van enkele van de meest memorabele commerciële horrorfilms aller tijden. Afgezien van enkele enorme misstappen maakte hij de aardige slasherfilm A Nightmare on Elm Street en The Hills Have Eyes. Na een reeks enorme flops keerde hij terug naar zijn oude succesreeks A Nightmare on Elm Street. Na de eerste uitstekende film namen mindere namen de film over, op een onsuccesvolle manier. Alleen deel drie, Dream Warriors, is min of meer geslaagd te noemen, maar daar nam Craven zelf de pen ter handen (net als Frank Darabont (!)). New Nightmare (nummertje 7) betekende de terugkeer voor Craven naar een van de reeksen die hem populair maakte, en hij ging hiervoor terug naar de basis. Maar naast de terugkeer naar oude vorm luid de film ook Craven nieuwe stijl in. De zelfreverentieve Craven. Iets wat duidelijker naar voren zou komen in de Scream-reeks. En dan met name deel twee. In dit artikel zal ik ingaan op Scream 2 en New Nightmare.

A Nightmare On Elm Street was een van de films die voor de slasher een nieuwe weg baande. Voorgangers gebruikten nog een stramien gebaseerd op John Carpenters Halloween , maar Craven introduceerde een nieuw soort villian. Een aantal motieven die later populair werden in dit subgenre worden in deze villian verenigd. Freddy Krueger was een pedofiel (de seksueel verknipte psychopaat), die levend verbrand werd door de inwoners van Elm Street (deels slachtoffer en dus wraakzuchtig), en terugkeerde uit het hiernamaals (paranormaal) om de dromen van jongeren te teisteren (gestoeld op psychoanalyse). Ga je dood in de droom, dan ga je dood in het echte leven. Vooral omdat het onderbewustzijn/het psychische (de droom) hier effect heeft op het lichamelijke (verwondingen/dood) kunnen we de film niet alleen bij de slasher indelen, maar net zo goed bij Bodyhorror. Verwacht echter geen Cronenberg-achtige filosofische bespiegelingen en psychologische subtiliteit. A Nightmare on Elm Street gaat om het grote gebaar en de show. In de sequels verwerd Freddy Krueger dan ook snel tot een stand-up comedian die nauwelijks angst in boezemde. Het verhaal werd steeds vergezochter (Freddy is dood, toch niet, dan weer wel, oh nee, toch niet, of wel?). Hierdoor werd het nodig dat de serie of beëindigd werd, of een nieuwe injectie kreeg. Wie is voor dat laatste beter dan schepper Wes Craven?

Wes Craven zag ook door de bomen het bos niet meer. Dus maakte hij de simpele en effectieve keuze. Het bestaan van de sequels word niet ontkend, maar worden overduidelijk in het fictierijk geplaatst. New Nightmare is meta: de film speelt zich af in “real life” Hollywood. Oftewel, de acteurs, actrices én regisseur spelen zichzelf en Freddy blijkt geen fictief karakter te zijn. Deze keuze maakt het mogelijk voor Wes Craven om de sequels genadeloos af te kraken, een flinke knipoog te leveren in de vorm van het plot maar wel de film effectief eng te maken. Krueger is weer vanouds eng, en komiek af, maar de finale is wel heerlijk grotesk en bizar (iets wat de sequels nog enige glans verleende). Realiteit en fictie worden goed gemixt. Heather Langenkamp (de vrouwelijke ster uit deel 1, 3 en dus 7) werd in realiteit ook achtervolgd door een stalker, iets wat een belangrijk element is in deze film. Verder gebruikt Craven de Hollywoodsetting om (enig simplistisch) commentaar te leveren op criticasters die horrorfilms verantwoordelijk houden voor het toenemen van geweldsincidenten in de echte wereld. Iets wat hij later ook zou doen in Scream 2.

Scream was Wes Cravens commentaar op het slashergenre. Scream 2 is Cravens commentaar op de mediaheisa rond Scream. De film is een aaneenschakeling van herhalingen uit deel 1 (zelfs de ontknoping is vergelijkbaar) maar daar lijkt het Craven niet om te doen. Het is veel meer een commentaar op de populariteit van horrorfilms en met name sequels. Zo is er een enorme dialoog over het beschuldigen van films voor geweldstoename (net als in New Nightmare) en is er een dialoog over mislukte sequels. Als New Nightmare een afrekening is met de verkrachting van Freddy Kruegers personage, dan is Scream 2 een zelfreverentieve film die je vooral niet serieus moet nemen. Dit word het meest duidelijk in de moord op een overlevende uit deel 1. Met veel geweld word deze een busje ingesleurd waarna dat busje hevig op en neer beweegt. Een heftige scène die echter een geheel andere lading krijgt dankzij een paar voorbijgangers met een gettoblaster. Het busje representeert in plaats van angst nu opeens een lowrider uit de vele clips op Mtv. Een effectief schrikeffect word hierdoor een grappige scène waarbij er verschillende genres worden vermixt. Zo is er ook effectief commentaar op de dood van de moordenaar (“they always come back”, en jawel) en is er zelfs een film in de film die erg veel weg heeft van Scream. Stab, de film in de film, ziet er exact hetzelfde uit als de oorspronkelijke Scream. Dit gegeven zou doorgevoerd worden in Scream 3, waarin de set van Stab 3 word bezocht. Hier slaat Craven echter te ver door in zijn zelfspot en is de spanning nagenoeg verdwenen. New Nightmare en Scream 2 zijn de perfecte brug tussen de enge periode en de idiote periode van Wes Craven.