The Dark Knight (2008)

11 augustus 2008 · · Kritiek

Regisseur Christopher Nolan heeft met zijn kijk op de man in het vleermuis pak de filmwereld op z’n kop gegooit. De beste man durfde ten tijde van Batman Begins een comicbook verfilming zowaar een serieuze en gruwelijke ondertoon te geven. Toen eenmaal de eerste beelden van The Dark Knight aan het licht kwamen kreeg iedereen door dat dit niet zo maar een filmpje over een superheld zou worden, de film kreeg de proporties van een misdaad epos. Maar wat is de uitkomst?

Dit betreft een zevendelige post, die het blog Salon Indien feestelijk en met gevarieerde kritiek inluidt. Wij hopen vanaf hier een platform te creeëren waar iedereen zijn ei over films kwijt kan en er ook niet bang voor is om het met elkaar te delen.

In de bevindingen kunnen eventuele spoilers aanwezig zijn.

The Dark Knight volgens Fedor Ligthart
Een strakke actiefilm, maar niet de gewetensfilm die het poocht te zijn, want The Dark Knight mist de empathie in het formeel uitgevoerde drama, de zichtbare gruwelijkheden in de misdaad en moorden, en hoewel er uit het personage van de Joker eerst een onverklaarbare kracht en spanning uitgaat, lost dit uiteindelijk op in de anti-climax van de laatste drie kwartier, waar er psychologisch te veel verklaard moet worden.

Mijn vraag is waarom deze film zo duister wordt genoemd wanneer de camera zich afwendt tijdens het moment dat het beeld echt fysiek ongemakkelijk zou worden zoals tijdens de scène dat de Joker de zwarte maffiabaas mutileert (zie tagline: Lets put a smile upon that face), alsmede hoe even later de Aziatische bankier Lau op een offerplaats van zijn eigen kapitaal behendig buiten beeld wordt gehouden wanneer het hem wel erg heet onder de voeten begint de worden. De suggestie die hierdoor ontstaat zorgt ervoor dat je als kijker kan lachen om het psychopathische karakter van de door Heath Ledger zo sterk neergezette Joker, maar echte confrontatie met zijn gruwelijke, mensonterende kant ontbreekt hierdoor. Geeft dit de dubieuze conclusie dat geweld in de eerste plaats nog steeds vermakelijk dient te zijn? Hier kon geen spatje bloed van af.

The Dark Knight volgens Bram Ruiter
Nolan sloeg naar mijn mening de plank redelijk mis met Batman Begins – de film was een rommelig hoopje knipwerk waar geen van de antagonistische personages hun mannetje stonden. The Dark Knight is daarentegen een intense achtbaanrit die niet bang is om te flirten met de epische vormen van een misdaadsaga, maar de laatste drie kwartier raakt Nolan zichzelf een beetje kwijt in wat hij wil vertellen. Harvey Dent is te snel te machtig, iets waar The Joker ook last van heeft, maar bij hem is het de mystiek die perfect is afgesteld op zijn ziekelijke karakter. En ondanks dat Heath Ledger de show steelt, blijven de rest van de verhalen voldoende boeien om de chaos even te doen vergeten. Zeker de Empire Strikes Back van onze generatie, alleen toch niet zo geniaal als de marketing me deed verwachten.

The Dark Knight volgens Theodoor Steen
In de bioscoop is The Dark Knight een machtige ervaring. Groots, meeslepend, een gezonde zomerblockbuster waarbij je eens niet je groen en geel ergert. Althans, op het eerste oog. Om de klassieke status die hem nu toegeschreven word wat te dimmen: The Dark Knight kent zijn schoonheidsfoutjes. Een rommellige structuur, een paar onnodige, bizarre hollywoodclichés die de vaart er in moeten houden maar die eerder tegenovergesteld effect bewerkstelligen, en natuurlijk de platvloerse manier waarop op een gegeven moment termen als massa-psychologie en groepsdrang compleet uit zijn verband worden gerukt. Gebroeders Nolan… People don’t work thát way.
Het is absoluut een sterke blockbuster, al neemt de film zichzelf misschien iets te serieus. Het blijft een miljonair in een vleermuispak. Ook zal de film nog wel zijn herkijkwaarde op dvd moeten bewijzen om werkelijk de klassieker te worden die fanboys in deze film zien.

The Dark Knight volgens Rik Niks
Geen overzichtelijker genre dan de superheldenfilm. De protagonist wordt hooguit op pseudopsychologisch niveau uitgediept, de antagonist is een cartoonesk figuur waar een duurbetaalde ster op los mag gaan en het verhaal is niet meer dan een kapstok om groots spektakel aan op te hangen. Want bovenal: entertainment staat centraal. Nolan slaagt er met zijn serieuze, grimmige en intelligente Batmanfilm in die grenzen te doorbreken. In dat opzicht is mijn grootste klacht misschien wel tevens het grootste compliment: dat Nolan in de finale teveel morele diversiteit in zijn personages propt. Desondanks blijft dit het sterkste deel van de film. De apocalyptische chaos waarin het Kwaad heer en meester is, is geweldig getroffen. Een film die hoopvol stemt: juist een film die grenzen verlegt binnen bestaande concepten blijkt een van Hollywoods grootste commerciële successen.

The Dark Knight volgens Looi van Kessel
Deze film is interessant om verschillende redenen, maar misschien wel het interessantste en een van de meest geanticipeerde rollen in de filmgeschiedenis is The Joker, vertolkt door Heath Ledger. Ik zou mij zacht uitdrukken als ik zijn performance ‘krachtig’ noem, maar in diezelfde kracht steekt misschien tegelijkertijd ook de zwakte van de film. Het is al vanaf zijn introductie dat de film vooral om hem zal draaien en vooral in het script wordt dat regelmatig op een pijnlijke manier duidelijk. Haast iedere zin uitgesproken door The Joker is scherp en sterk geschreven, de rest van de cast zit echter opgescheept met voor het grootste deel inspiratieloze en voor de hand liggende teksten waarvan je met enige regelmaat merkt dat de acteurs er zelf ook geen raad mee wisten.
Het mankement van een gebalanceerd script wordt vooral duidelijk als je de verschillende antagonisten met elkaar vergelijkt. Ook hier ligt het zwaartepunt bij The Joker. Vergeleken hem zijn de maffiabazen uit Gotham City watjes die op geen enkele manier angst in kunnen boezemen. Maar het schrijnendst is nog wel het optreden van Two-Face. Als Harvey Dent weet Aaron Eckhart een van de sterkere rollen in de film neer te zetten, maar vanaf zijn metamorfose gaat het helemaal de mist in. De kijker is namelijk al een hele film lang geconfronteerd door de anarchie van The Joker en als Two-Face dan aan het moorden slaat vanwege zoiets banaals als de dood van zijn meisje, is dat toch wel een erg grote domper op de duistere chaos die The Joker de eerste driekwart van de film over Gotham City afriep.
Toch, ondanks het ongebalanceerde script, biedt de film voldoende om ruim twee en een half uur vermaak te bieden die zelfs kijkers met een superheldenfobie over de streep kan trekken.

The Dark Knight volgens Christiaan Boesenach
Om eerlijk te zijn heb ik een lichte afkeer van het personage Batman; zijn outfit, de gedubte stem, ik kan het moeilijk serieus nemen. Maar na de zeer redelijke kijkervaring die Batman Begins was en de volkomen doorgeslagen hype rondom dit vervolg waren mijn verwachtingen behoorlijk hoog gespannen. Het zou een groot misdaad epos zijn; een instant-klassieker; een ongeëvenaarde superhelden film.
De lofzang vanuit zowel de hoek van de massa als de kritieken bleek zeer begrijpelijk; de thrill van de heerlijke actiescènes en Heath Ledger’s uiterst briljante vertolking van The Joker lieten amper ruimte over voor relativering. Amper, want de plot kende zo’n chaos dat de film vooral richting het einde zijn intensiteit verloor. De grootste stoorzender hieromtrent is de intrede van een tweede villain, die logischerwijs ondergesneeuwd wordt door Ledger’s kippenvel veroorzakende performance. Ondanks de smetjes zonder twijfel de beste superheldenfilm tot nu toe, maar een meesterlijk misdaad epos zie ik er niet in.

The Dark Knight volgens Kaj van Zoelen
In mijn recensie op FilmTotaal noemde ik The Dark Knight “de beste stripverfilming tot nu toe, een van de betere misdaadfilms van dit decennium en voorlopig de beste film van 2008.” Ja, misschien is de laatste akte rommelig. Persoonlijk heb ik dit niet zo ervaren, maar ik zie wel in hoe een ander dat wél kan. En in die vermeende chaos gaat voor velen vaak de ware motivatie voor en betekenis van de transformatie van Harvey Dent tot Two-Face verloren, zo is mijn conclusie na het lezen van vele stukken over The Dark Knight, waaronder enkelen hierboven. Hij verandert zo van karakter en overtuiging omdat zijn hele wereldbeeld, alles waar hij in gelooft en van houdt, vernietigd of geperverteerd wordt. Dan is hij niet een tweede antagonist geworden, maar een extensie van The Joker. Of eigenlijk het meesterwerk van die kwade genius, hét punt dat de geschminkte Dr. Mabuse maakt. De hypocrisie achter het zogenaamde symbool van goedheid, wettelijkheid en beschaving wordt onthuld, en die eigenschappen daardoor onherroepelijk besmeurd. En hoeveel was daar nou voor nodig? Dat is wat The Dark Knight uiteindelijk zo donker maakt, niet die mensen op die boten die vooral Batman (en het publiek) bezig moeten houden terwijl de echte horror zich elders voltrekt, en de film tot zo’n bijzondere blockbuster maakt. Samen met de uitstekend uitgevoerde technische zaken als de regie, de actiescènes, de muziek, cinematografie én regie uiteraard.

Regisseur Christopher Nolan
Cast Christian Bale, Heath Ledger, Aaron Eckhart en anderen.
Speelduur 152 min. | Jaar 2008


Onderwerpen:


3 Reacties

  1. Ric

    Kan het met de meeste bevindingen eens zijn, al ben ik niet eens met Looi die zegt dat Dent alleen door het verlies van zijn meisje in Two Face verandert. Dat is in mijn ogen de figuurlijke druppel van een proces wat al veel langer bezig was.

  2. Looi van Kessel

    Ik zeg ook niet dat dat juist de reden is voor zijn metamorfose. Het wordt gegeven als hoofdreden van zijn (wraak)acties en dat is nu juist wat mij stoorde. Zijn metamorfose is logisch, hij heeft alle hoop verloren en is door zijn verdriet makkelijk over te halen door The Joker naar de kant van de chaos. Het gaat mis na die metamorfose als hij aan het moorden slaat. De nadruk wordt zo sterk gelegd alleen op het verlies van Rachel, dat mijns inziens de motivatie achter zijn metamorfose te veel naar de achtergrond wordt geduwd.
    Als ik dit vergelijk met de rest van de film, moet ik toch concluderen dat Two-Face nooit iets meer is dan een sullige villain die vanwege een banaliteit aan het moorden slaat. Zijn (hoofd)motief bevindt zich te veel in de sferen van de inspiratieloze stripverfilming om op te kunnen boksen tegen een grensverleggende antagonist als The Joker.

  3. Tivona

    Well said.


Reageer op dit artikel