This never happened to the other fellow
On Her Majestys Secret Service*

20-10-2008 | Kaj van Zoelen | Beschouwing, James Bond

Bijna alle Bondfilms zijn vernoemd naar boeken van Ian Fleming, maar de meesten zijn op de titel en enkele globale plotpunten en/of karakters nauwelijks echt verfilmingen van de boeken te noemen. Er zijn uitzonderingen. Casino Royale is vanaf het casino redelijk trouw aan het boek. De eerste vier films zijn ook nog echte verfilmingen te noemen. De meest getrouwe boekverfilming van alle 21 Bonds is On Her Majesty’s Secret Service, tot november 2006 met 140 minuten de langste Bondfilm. Dat is zowel een sterk als een zwak punt van de film. Sterk omdat het hierdoor een goed uitgedachte, plausibele(re) spionagethriller is met goed uitgewerkte karakters, wat steeds minder zou voorkomen in Bondfilms. Zwak omdat de film té trouw is: de opbouw in het eerste uur duurt onnodig lang.

Aan de andere kant zou je door dat gedeelte drastisch in te korten weer die karakterontwikkeling gaan missen, die deze film als Bondfilm zo uitzonderlijk maakt, en de spectaculaire finale des te spannender. Het eerste deel van de film zou men misschien wel spannender kunnen brengen. Eén grote factor die daar debet aan is heet George Lazenby. Want hoewel hij beter is dan zijn reputatie doet vermoeden, heeft de Australiër weinig uitstraling en geeft hij de film als James Bond niet de flair mee zoals eigenlijk alle andere Bondacteurs in hun beste films (Connery en Brosnan hebben allebei wel eens de rol met zichtbaar weinig enthousiasme vertolkt) dat op hun eigen manier wel deden.

Vooral met het leuk brengen van de one-liners heeft het voormalige model de grootste moeite. In de serieuzere scènes, actiescènes en liefdesscènes overtuigt Lazenby wel, en of Connery als Bond zich zo zou overgeven aan Tracy is nog maar de vraag. Hij zou waarschijnlijk minder overschaduwt worden door haar. Want Contessa Teresa di Vicenzo, oftewel Tracy, is de beste Bondgirl ooit. In de vorm van Diana ‘Emma Peel’ Rigg is zij slim, schoon, sexy, statig, stijlvol, soms suïcidaal en staat ze meer dan eens haar mannetje. Rigg heeft veel meer charme en uitstraling dan Lazenby, en dat past bij de enige Bondgirl die Bond ertoe beweegt zijn vak op te geven om te trouwen met haar. Dat Bond voordat hij het jawoord geeft op een bergtop in de Alpen nog eventjes twee vrouwen (uit een groep waar ook een jonge Joanna Lumley zich tussen bevindt) verschalkt, maakt zijn liefde, de tweede echte en laatste van zijn leven, niet minder oprecht.

Die twee vrouwen worden Bond overigens bijna fataal. Hij infiltreert namelijk het gezelschap van Ernst Stavro Blofeld als een stijve, stoffige genealoog, maar wordt ontdekt door zijn nachtelijke escapades in het complex van Blofeld. Deze zogenaamde medische faciliteit, Piz Gloria, is prachtig gelegen bovenop een berg in de Alpen. Dat Blofeld Bond niet eerder doorheeft is in de uiterst curieus: ze spraken elkaar immers al in You Only Live Twice. Er zijn hier twee verklaringen voor. De eerste is dat het boek You Only Live Twice pas na het boek On Her Majesty’s Secret Service geschreven is, en in dat boek kennen de twee aartsvijanden elkaar nog niet. Om zo dichtbij dat boek te blijven doet men net alsof de film You Only Live Twice niet gemaakt is (het kan niet zo zijn dat regisseur Peter Hunt die film niet kende: hij overzag daarvan de montage en was regisseur van de 2de unit.)

De andere verklaring is dat de twee personages door andere acteurs worden gespeeld, en dat de makers denken dat het publiek de onlogica niet opmerkt of zich er niet aan stoort. Als dat laatste het geval is, dan werkt dat wel voor mij. Want hoewel ik het wel zeer opmerkelijk vind, heb ik me er nog geen enkele kijkbeurt aan geërgerd. Wel heb ik in de openingsscène telkens enige moeite met de nodeloos versnelde actiescènes. De motivatie daarvoor is mij onduidelijk. Later in de film blijkt Lazenby de fysieke scènes beter aan te kunnen dan zijn voorganger of nakomer, en de actiescènes dan behoren juist tot de beste van de reeks.

De ski- en bobsleescènes zijn uitstekend, maar vooral de aanval op Piz Gloria door Bond en maffiabaas Draco (Tracy’s vader) te helikopter levert een fantastische finale op. Het daarop volgende resolutie is zeer bijzonder voor een Bondfilm en maakt van On Her Majesty’s Secret Service een uniek deel in de reeks. Naast uniek is het ook één van de beste Bondfilms, dankzij het goede script en de ijzersterke invulling van standaardelementen als de Bondgirl, de schurk, de exotische locaties en de muziek: de beste Bondscore van John Barry, die zelfs voor de verandering de film mag voorzien van een stoer instrumentaal themalied i.p.v. het gebruikelijke gezongen Bondnummer. Klasse.

*=De subtitel plugin van WordPress staat kennelijk geen apostrof toe, die in Majesty’s hoort



2 Reacties

  1. Erwan

    Zonder meer de meest aparte film uit de reeks. Een relatief mislukte Bond-acteur, te lange speelduur en geen happy end. Het is echter ook, zoals je zegt, één van de betere Bond films vanwege de spanning, de uitstekende actie en het dito script.

    Grappig ook dat je melding maakt van Blofeld/Bond. Het was mij ook nooit echt opgevallen als iets irritants dat beide mannen elkaar eigenlijk al zouden moeten kennen, maar de laatste keer dat ik de film zag dacht ik toch van: hé, beetje slordig. Het is te vergeven.

  2. Fedor Ligthart

    Een van mijn favorieten van vroeger en ik ben het eens met alle plus- en minpunten. Vooral de muziek samen met de ski- en bobsleefinale zijn mij altijd bijgebleven. Interessant om te lezen over de boekvergelijking, nooit geweten.


Reageer op dit artikel