00: De 25 beste films van het afgelopen decennium
#10 tot en met #6

24 december 2009 · · 2000-2009 + Lijst

Kerst, in principe twee uitgerekte zondagen die overlopen in de uiteindelijk zondag waarop er niets anders gebeurt dan wat cadeautjes uitpakken en op bezoek gaan. Maar wat doe je in die tussentijd? Ga je wederom The Grinch proberen uit te zitten? Tuurlijk niet, je kijkt gewoon eens van de onderstaande films!
Inmiddels zijn we aanbeland in de top 10 en de spanning is met een heet mes te versnijden. Om vervolgens mee te doen met het irritante gerek van talentjachten finales op televisie hebben we besloten pas aanstaande maandag onze bezigheden rondom het ontsluieren van onze top vijf favoriete films van de afgelopen jaar voort te zetten. Daarbij zullen we die maandag slechts nummers 5 en 4 bekendmaken, waarna dinsdag de nummers 3 en 2 op de voorpagina zullen prijken, om op woensdag eindelijk aan te komen bij die fel begeerde hoogste plek.
Echter zullen we vandaag een kijkje nemen in het leven van Bob Dylan, Rachel en haar familie, Pocahontas, een aan lager wal geraakt gezin en Scarface op zoek naar de American Dream en olie.

#10 I’m Not There (Todd Haynes, 2007)
Het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw was er een die werd getekend door het grote aantal biopics dat werd gemaakt. Geen enkele daarvan was echter zo bijzonder en spraakmakend dan Todd Haynes’ I’m Not There.
Een biopic maken over Bob Dylan lijkt haast wel onmogelijk. Een artiest met een ellenlange carrière en een persoonlijkheid waar je u tegen zegt, een onmogelijkheid om te maken lijkt wel. Dat moest wel een vreselijk lange film worden die zou stranden bij de fout die alle biopics maken: te lang, te veel gepraat en te veel onzinnige details. Of de film zou compleet de andere kant op slaan, dus te kort en te weinig aspecten van Bob Dylan die in kaart waren gebracht.
Todd Haynes besloot niet in die vallen te trappen en het leven van Dylan op een zeer onorthodoxe wijze te verfilmen. Door het gebruik van verschillende acteurs kon Haynes geloofwaardig totaal verschillende narratieven laten ontspinnen. In ieder narratief was wel een aspect van Bob Dylans carrière en/of privéleven te herkennen en zo vatte Haynes perfect de man samen die in de muziekgeschiedenis vereeuwigd zal blijven.
Dat de onorthodoxe manier van filmen even wennen is, is niet eens zo erg. De verschillende narratieven zijn stuk voor stuk boeiend genoeg om te kijker te pakken te krijgen en zijn zodanig op zichzelf staand dat zelf wanneer iemand absoluut niks heeft met de muziek of de persoon van Bob Dylan deze film nog voldoende kan boeien. Een biopic die zulk lastig materiaal op zo’n originele en geslaagde wijze kan verpakken, die mag zich met recht de beste biopic van het afgelopen decennium noemen.
-Looi van Kessel

#09 Rachel Getting Married (Jonathan Demme, 2008)
Hoe vaak geven films je het gevoel dat je oprecht iets deelt met échte mensen? Dat je meegesleept wordt omdat het voelt alsof je er bij bent, alsof je je in het hoofd en hart van die mensen bevindt? Rachel Getting Married roept zulke gevoelens op, en nog zoveel meer. De film is een emotionele achtbaan die als zodanig werkt door het inzicht dat we krijgen in de mensen die de film bevolken. Aan de ene kant is Rachel Getting Married een film over trauma, schuld, boete, de langdurige effecten van een drugsverslaving, en hoe moeilijk familierelaties kunnen zijn, maar tegelijk is het een viering van diezelfde familierelaties, van liefde in het algemeen en van intens geluk. Mooi is hoe scriptschrijfster Jenny Lumet laat zien hoe dicht bij elkaar liefde, afgunst, vrolijkheid en wanhoop kunnen zitten. Haar personages zijn levensecht en als zodanig verre van perfect, soms vrij onsympathiek maar tegelijk ook liefdevol en beminnelijk. Het zijn mensen. Naast complex drama en karakters te bieden, stelt Lumet ook intrigerende vragen. Kun je werkelijk ooit veranderen? Definieert één slechte daad voor altijd je leven? Is het beeld van iemand onveranderlijk verankerd in een dergelijke daad? Hoe sterk zijn bloedbanden? Kun je diepe trauma’s écht verwerken of leer je er slechts mee te leven? Briljant geïntegreerd in de personages en het verhaal, versterken dergelijke vragen het drama zonder af te doen aan de verrukking die naast al het leed onderdeel uitmaakt van deze heel complete film. Rachel Getting Married is een op alle mogelijke vlakken geslaagde prachtfilm over de pijn en plezier van het menselijke bestaan.
-Kaj van Zoelen

#08 The New World (Terence Malick, 2005)
In 2005 leverde Malick na 6 jaar afwezigheid (een peulenschil, tussen Days of Heaven en The Thin Red Line zat 20 jaar) een film af die werd geplugd als de nieuwe Titanic, een opperromantisch heldenepos over goed en kwaad. Eenmaal in de bioscoop eisten vele bezoekers hun geld terug te krijgen, want The New World was geen Titanic, maar eerder een ode aan het leven, de liefde en de natuur.
Malick vertelt het verhaal van de jonge Pocahontas en hoe zij met haar spirituele kijk op het leven het hart van kolonist John Smith wint. Nog nooit voelde hij zich zo gelukkig en hoewel het onvermijdelijk was dat hij op een dag zou moeten terugkeren naar het basiskamp, wordt hij verliefd op Pocahontas en besluit nooit meer weg te gaan.
Maar nergens raakt Malick aan de oppervlakte. Het is eerder een aaneenschakeling van poëtische voice-overs en natuurlijke beelden. Op een traag tempo lijkt hij het geheim van het geluk te ontrafelen, met op de achtergrond de voortgang van het verhaal en op de voorgrond de dualiteit tussen beide werelden en dergelijke boodschappen en thema’s. Malick is geen filmmaker die geïnteresseerd is in conventionele narratieven en vooral bij The New World werkt dat erg goed samen met het naturalistische thema en uiterlijk. Planten groeien in het wild, lijkt hij te willen zeggen, dus waarom ook niet de keuzes van mensen en het verloop van een verhaal.
Elk woord dat ik probeer te schrijven doet de schoonheid van The New World tekort en het enige sleutelwoord dat je in je hoofd moeten houden is: beeldpoëzie. Want in principe is het ook niet meer dan dat, maar absoluut ook niet minder.
-Bram Ruiter

#07 L’Enfant (de gebroeders Dardenne, 2005)
Het feit dat de gebroeders Dardenne voor hun speelfilm debuut voornamelijk documentaires maakten verbaasde me niet veel. Hoewel ik nog nooit een van deze pre-debuut vingeroefeningen heb mogen aanschouwen, verraden hun langspelers dat ze waarschijnlijk gebukt gingen onder de regels van de Direct Cinema (of Cinema Verite) – een stroming documentaires die in de jaren ’60 werd overheerst door onverstoord realisme. L’enfant is net als de documenten van de gebroeders Maysles en D.A. Pennebaker eerder een observatie dan een film, met als grote verschil dat L’enfant volledig bestaat uit fictionele gebeurtenissen.
Zonder enige moeite schetsen de Dardenne’s het leven van een piepjong stel en hun pasgeboren baby. Het meisje baseert haar opvoeding op haar vrouwelijk instinct, terwijl manlief maar niet lijkt op te groeien en nietszeggende deals en berovingen afhandelt. En zoals elke filmboef wil de jongen meer, waarna de film plotseling zijn intensiteit begint te verhogen.
Door het vrije camerawerk en de ijzersterke doch onbekende acteurs voelt het alsof we naar een document over aan lager wal geraakte gezinnen kijken, waarin we nooit bewust worden dat dit eigenlijk allemaal in scene is gezet. Het realisme dat ze ‘nabootsen’ is zo overtuigend, dat ik niets anders kon dan sprakeloos naar het scherm staren en meeleven met de keuzes die de personages maken en uiteindelijk hun schulden tegenover het leven moet aflossen.
-Bram Ruiter

#06 There Will Be Blood (Paul Thomas Anderson, 2007)
Twee films slechts dit decennium van Paul Thomas Anderson, en meer tegengesteld aan elkaar hadden ze nauwelijks kunnen zijn. Het net niet in onze top 25 opgenomen Punch-Drunk Love een drukke, maar lichte komedie rond een zwakkeling die geleefd wordt door een hyperdrukke consumptiemaatschappij versus There Will Be Blood, een episch maar somber levensverhaal van een krachtige man die tegenover alles en iedereen zijn wil doordrukt. Vermoedelijk zullen we ons over enkele decennia vooral die laatste blijven herinneren, tijdloos als het drama is. There Will Be Blood echoot de vroege films van Orson Welles en Steven’s Giant, films over grootse Amerikanen die hun ‘American Dream’ leven, in een nog goeddeels onontgonnen Amerika waar de dollars voor het oprapen liggen voor wie durft. En tijdgenoot Daniel Plainfield durft dat, blijkt al direct uit de imposante openingsequentie. Maar waar eindigt het als de sky the limit is? Het geld, de uitdaging, de macht, is het allemaal genoeg? Dan zien we There Will Be Blood ontwikkelen tot grimmige karakterstudie van een man voor wie het aardse leven niets meer te bieden heeft (in materieel opzicht heeft hij alles al), noch het aardse leven na zijn dood (geen nageslacht dat zijn werk en persoon in ere zal houden), noch het hiernamaals (want ongelovig). Maar het is vooral zijn haat jegens de wereld die het verhaal van Plainview ongemakkelijk en zwartgallig maakt. Zijn ‘nee’ tegen alles wat van hem afstaat is zo tegengesteld aan de in de maalstroom meesukkelende Adam Sandler eerder dit decennium, dat je je gaat verwonderen wat er in de tussentijd met Anderson gebeurd is.
-Rik Niks



5 Reacties

  1. Kyrill

    Moet Rachel Getting Married maar eens gaan zien!

  2. Eraserhead

    Ik ben wel zeer benieuwd naar de top 5 (buiten de verwachte INLAND EMPIRE) aangezien zowel The New World als There Will Be Blood al de revue hebben gepasseerd. En Rachel Getting Married zou ik ook eens moeten opzoeken.

  3. HenkMul

    Leuke stukjes, daar niet van. Maar tot nu toe genieten slechts nummer zes en dertien ook mijn voorkeur. :(.

  4. theodoor

    Nu ben ik wel benieuwd naar jouw favorieten, Henk…

  5. HenkMul

    Die heb je al op het forum kunnen lezen?


Reageer op dit artikel