Het ging goed met Eli Roth. Cabin Fever opende het weekend op 27 schermen en ontving 8,6 miljoen dollar. Hoewel in een klap het budget van anderhalf miljoen was terugverdiend, stopte de geldmachine niet tot er wereldwijd ruim honderd miljoen dollar was opgehaald. Zijn voorspelling bleek te kloppen: het publiek houdt van gruwelen onder extreme omstandigheden. Roths vakantiehuisje horrorfilm werd echter ook met open armen ontvangen door Peter Jackson. De beruchte vertoningen van Roths vakantiehuisjes-drama tijdens het draaien van Lord of the Rings zijn makkelijk terug te leiden naar Jacksons carrièrestarters – Bad Taste en Braindead staan immers gelijk aan Cabin Fever op het gebied van plezier met gorigheid en angst. Toch was het niet Peter Jackson die Roth onder zijn hoede nam. In een interview met Premiere Magazine, ten tijde van de Kill Bill Vol. 2 release, vertelde Quentin Tarantino dat hij de toekomst van horror had gezien. Eli Roth werd een een zogenaamde horror auteur, maar het zou zeker nog een tijdje duren voordat hij zichzelf naast Tarantino mocht plaatsen.

Waar Cabin Fever werd afgeleid van een huidziekte die Roth zelf had opgelopen na het aanraken van een dood dier, werd Hostel gebaseerd op iets dat Ain’t It Cool News oprichter Harry Knowles op een avond met hem deelde. “We were talking about the sickest thing you could possibly find on the internet,” herinnerd Roth zich. “Something that went beyond the usual bestiality, skateboarding accidents or even those two Japanese girls vomiting into each other’s mouths in a bathtub.” Knowles gaf schoorvoetend toe iets veel schokkender te zijn tegen gekomen in een van zijn internet zoektochten en gaf de link aan Roth. De website betrof een Thais bedrijf dat profiteerde door ‘The Thrill Of Murder’ aan te bieden. Geïnteresseerden zouden tienduizend dollar betalen, werden geëscorteerd naar een kamer en mochten een willekeurig persoon een kogel door zijn of haar hoofd jagen. “The concept instantly made me nauseous,” verteld Roth. “But it also felt real. People are sick. There are no limits to what they will do to another person for their own pleasure, and that’s the most horrifying thing of all. It’s what always stuck with me.”

Roth sprak vlak na Cabin Fever’s enorme inhaalslag met twee producenten die hem vertelden dat er al enige tijd een idee lag voor een angstaanjagend horrorconcept, maar ze buiten de titel Hostel en de Europese setting geen idee hadden van waar het verhaal naar toe zou gaan. Twee jaar later viel het kwartje voor Roth om het profiterende moord bedrijf uit Thailand – een onderwerp waar hij al eerder een documentaire over wou maken, maar besloot niet te doen vanwege een angst voor fatale consequenties – in Europa te plaatsen en het de vorm te geven van een Hostel. Tarantino was nog nooit zo enthousiast geweest over een concept en het script dat Roth in drie weken uitpoepte werd zo gehuldigd door de eerstgenoemde dat deze besloot om er zijn nieuwste ‘Quentin Tarantino Presents’ plaatje van te maken. Roth’s visuele inspiratie kwam voort uit Miike’s Ôdishon, Park’s Sympathy for Mr. Vengeance, Sluizer’s Spoorloos, Street of Crocodiles van de gebroeders Quay en de macabere foto’s van Joel-Peter Witkin.

Het budget werd dit keer vier en een half miljoen, waarna de film ruim tachtig miljoen wereldwijd in het laatje legde. Het succes in het land van de critici viel tegen en New York Magazine schreef voor het eerst de term Torture Porn, een subgenre waar Roth niet vanaf kwam, hoeveel hij het ook haatte. Niettemin werd er een goed punt gemaakt door Hostel te categoriseren onder Torture Porn, gezien de moorden vaak gepaard gaan met het seksuele verlangen van de moordenaar. Echter mist Hostel, naar mijn mening, zijn doel. De manier waarop Nederland wordt afgebeeld is hoogst stupide (we praten volgens Roth Duits en Amsterdam ziet eruit als Parijs), maar typerend voor Amerikaanse film. Daarbij duurt het te lang voordat de film op gang komt en wordt er getracht ons tevreden te houden met blote borsten en seks. Echter komt mijn grootste kritiek voort uit het technische mankement. De montage is vaak erg verwarrend en komt amateuristisch over, terwijl de beelden verre van bijzonder zijn. Roth is tijdens de moorden op zijn best, maar daarbuiten is er niets terug te zien van zijn invloeden. En dan is de film zo’n overrompeling van gorigheid, dat mij tegen het einde aan alles koud liet. Met wat meer verspreiding van horrorscènes en een focus op beeld was de film als een stuk gegroeid in waardering.

Hostel: Part II beloofde een hoop, maar hoewel ik het als een betere film ervoer, haalde het minder bezienswaardige resultaten dan zijn voorganger. Dezelfde Hostel werd gebruikt, maar Roth knipte het verhaal op in twee narratieven. De eerste betrof de drietal dames die al rugzakkend door Europa reizen en uiteindelijk in Slovenië terechtkomen. De ander legt zijn scherpte op de cliënt van het moordbedrijf door twee vrienden af te laten reizen naar Europa om daar hun geld te betalen en hun prijs te consumeren. De een is wat angstiger dan de ander, maar het is vooral de chemie en de grote menselijke twist die het ertoe doet. Daarbij koos Roth ervoor een snellere aanpak te hanteren en een van de meisjes al vrij vroeg in de film om te laten komen. Wederom is er een tweesplitsing van personen; de een is flink nerveus geworden van de plotselinge verdwijning, de ander laat het koud en zegt dat ze wel weer terugkeert. Vooral het menselijke aspect van de zaak wordt hiermee naar voren gebracht, waardoor Hostel: Part II beter te behapstukken valt.
Echter mocht het dus niet baten en hoewel de film zijn budget snel had terugverdiend, koos Roth ervoor om geen vervolg te maken en bezig te gaan met iets nieuws.

Hoewel Dov een weinig memorabel karakter in de eerste helft van Death Proof was, bleek het een onverwachtse verassing te zijn dat de beste man daadwerkelijk kan acteren. Zijn Sgt. Donny Donowitz was een prettige verschijning naast Brad Pitts over-acterende smoel in het geweldige Inglourious Basterds. Tarantino gaf Roth de meest prominente entree door hem uit het donker van een grot het beeld binnen te laten wandelen en zodoende alle speculaties rondom The Bear Jew te vermorzelen. Roth speelt fantastisch en Tarantino is duidelijk verliefd op hem.
Maar het is toch de faux trailer in Grindhouse die Roth weer terug op de kaart plaatst. Thanksgiving (de link verwijst naar de trailer) is vulgair in alle vormen, maar daarom juist de film waarvan we allemaal hopen dat deze een volwaardige feature krijgt. Het is een Halloween-achtige opzet, waarin een mysterieuze moordenaar op een feestdag (Thanksgiving ditmaal) willekeurige geile tieners vermoord en uiteindelijk een heel gezin lijkt te martelen. Het laatste shot, waarin het gezin bloedend en schreeuwend vast gebonden aan hun stoelen zit en een dochter van achteren wordt genomen door de moordenaar, bevestigd mijn gevoelens.
Toch is Roth geen makkelijke filmmaker. Al enige tijd werkt hij als producent aan Cotton, zei hij dat hij wünderkind Ti West graag het vervolg op Cabin Fever ziet maken en twijfelt hij geduldig tussen twee projecten. Thanksgiving krijgt inderdaad een langspeel uitwerking, hoewel daar nog erg weinig over bekend is, terwijl Endangered Species al in een verder gevorderd stadium lijkt te zijn. De laatstgenoemde is overigens Roths eerste kijk op Science-Fiction.

Eli Roth is geen filmmaker met een klassieke waarde vanaf moment één. Ook zal de beste man vermoedelijk nooit vergeleken worden met grootsheden als Godard of Kubrick. Toch is het een secundaire naam die met zijn films, hoe stompzinnig ze ook kunnen zijn, aangeeft een goede invloed uit te willen oefenen op een bepaald genre. Hij probeert terug te brengen dat we tijdens de jaren negentig en nu zijn verloren en huldigt oude meesters zoals alleen echte filmliefhebbers dat kunnen. Zijn frisse kijk op het Hollywood systeem zou moeten fungeren als voorbeeld voor huidige prutsers als Roland Emmerich. Wat Roth ons de komende tien jaar zal geven weet alleen de tijd, maar voor nu roep ik Cabin Fever uit als één van de leukste en angstaanjagende horrorfilms van het afgelopen decennium, terwijl Hostel: Part II een interessante kijk op de consument blijft.