00: Lachen om klootzakken op het kleine scherm
De zes beste komedieseries van het afgelopen decennium
20-11-2009 | Kaj van Zoelen | 2000-2009, Lijst, Televisie

Men spreekt tegenwoordig wel eens van de “golden age” of “golden era” van Amerikaanse televisie. En dan gaat het niet over de stroom reality programma’s waar we vandaag de dag mee te kampen hebben, maar de grote hoeveelheid fictieseries van kwaliteit die daar tegenover staan. De era begint eind jaren ’90 met de start van o.a. [i]The Sopranos[/i] en [i]Buffy The Vampire Slayer[/i]. Vandaag kijk ik echter terug naar een ander soort serie: de nooit langer dan een half uur durende komedie, die ook in het afgelopen decennium bijzonder sterk is vertegenwoordigt. Van de twee zo populaire [i]The Office[/i] series was en ben ik geen liefhebber, maar er zijn naar mijn smaak zes komedies geweest die met kop en schouder boven de rest uit staken, en dat zijn de volgende:
6. How I Met Your Mother (2005-nu)
Drie woorden: Neil Patrick Harris. Zijn foute womanizer Barney Stinson tilt deze sitcom naar een hoger niveau, met een eindeloos arsenaal catchphrases en slijmerigheid. En dan is er ook nog het niet geringe komische talent van Jason Segel en Alyson Hannigan. De continuïteit en het spel met vertelstructuren maken deze sitcom net even anders dan de doorsnee sitcom. Soms zo onnozel als maar kan, maar wel met een verrassende emotionele diepgang. De serie heeft de afgelopen jaren enkele dipjes gekend, maar blijft over het algemeen erg leuk, origineel en beloond oplettende fans met o.a. een geweldige hoeveelheid running gags.
5. Saxondale (2006-2007)
Steve Coogan is één van de beste Engelse TV-komieken van de jaren ’90. In de ‘noughties’ deed hij het wel aardig met een aantal filmrollen, maar de kroon op zijn carrière zijn de twee seizoenen Saxondale. Coogan is Tommy Saxondale, een voormalige roadie van middelbare leeftijd die nu de kost verdient met ongedierteverdelging. Saxondale is sympathiek, maar vooral toch ook ‘a bit of a dick.’ Scherpe Britse humor rondom aftakeling, arrogantie en anticonformisme. Coogans eerdere creatie Alan Partridge kón zich niet aanpassen, Saxondale wíl het niet. Makkelijk is dat niet, lachwekkend wel.
4. Curb Your Enthousiasm (2000-nu)
Larry David creëerde met Jerry Seinfeld de beste sitcom van de jaren ’90, een serie puur over de absurditeit van het dagelijkse leven en sociale omgangsvormen. Curb Your Enthousiasm, die daarin nog veel verder gaat, is vormgegeven als een realityshow over het ‘echte’ leven van Larry David, maar is niet echt realistisch. Het knappe is dat je deze wereld, waarin mensen letterlijk zeggen wat ze denken en sociale normen op kinderachtige wijze doorbreken, toch voor waar aanneemt. In werkelijkheid zou je deze Larry het liefst verrot schelden of slaan, in de serie is hij onze hilarische held. Die door zijn (sociale) onhandigheid altijd weer in de (voor ons leuke) problemen komt.

3. Futurama (1999-2003)
De eerste serie op deze lijst die niet gedomineerd wordt door een klootzak is daarom niet minder grappig. Wat nou als er over 1000 jaar… helemaal niet zoveel veranderd is? Natuurlijk zijn er enorme technologische ontwikkelingen geweest en lopen er overal vreemde wezens rond, maar in het jaar 3000 waar de 20ste eeuwse Fry in belandt kan hij nog steeds een biertje pakken, op de bank gaan zitten en de televisie aan zetten. Terwijl The Simpsons achteruit ging maakte Matt Groening deze heerlijke sci-fi animatieserie met evenveel hoog gegrepen humor als simpele slapstick.
2. Arrested Development (2003-2006)
Helaas werd deze briljante komedie over een familie verwende nesten (en twee normale mensen) na drie seizoenen vroegtijdig uit de ether gehaald. Het voordeel daarvan is echter dat je de serie makkelijk een aantal keer kan kijken, en dat is aan te raden. De grapdichtheid is ontzettend hoog, en een groot deel daarvan is zo subtiel dat het na enkele keren nog langs je heen kan gaan. Veel van de (insiders)humor werkt ook alleen als je goed oplet en opgelet hebt – Arrested Development is geen serie waar je zo even halverwege invalt. Maar als je er eenmaal inzit is het genieten geblazen, van allerlei soorten humor.
1. South Park (1997-nu)
Er gaan hier de laatste tijd geluiden op dat de klad erin zit, maar zelfs als dat zo zou zijn blijft South Park de scherpste sociale satire op televisie in de afgelopen tien jaar. Waar anders kon je zoveel verschillende onderwerpen op zo’n mooie manier op de hak genomen zien worden, en vlogen je tegelijk een enorme hoeveelheid puberale grappen om de oren? Dat is wat mij betreft de genialiteit van de serie: om tegelijk zo scherm, slim én banaal te zijn. En af en toe ook nog eens leerzaam, in het geval van de mormonen en scientology. Ik kijk na 13 jaar nog altijd uit naar nieuwe afleveringen.

Forum
Op 20-11-09 om 16:05 #
Geen Simpsons? Ik heb overigens alleen Southpark af en toe gezien. Naar Curb Your Enthousiasm ben ik er benieuwd naar Larry David’s verschijning in Whatever Works.
Op 21-11-09 om 02:38 #
Vanaf seizoen 13 is de Simpsons toch echt definitief achteruit gegaan, en dat is in 2001 al. Kijkende naar alleen dit decennium en de hoge standaard van de jaren ‘90 Simpsons in acht nemende kon ik ‘m niet in de lijst opnemen. En ja, dat deed wel een beetje pijn.
Op 22-11-09 om 21:03 #
Dat verklaart een hoop, ik ben zelf nog maar bij seizoen 8 overigens.
Op 23-11-09 om 02:02 #
Ja, dat zijn de gloriejaren.