Waar regisseur George Miller zichzelf heeft gestort op het regisseren van animatiefilms over Penguins – een vreemde hype die Hollywood vorig jaar helemaal leek over te nemen – lijkt acteur/regisseur Mel Gibson nog altijd wat te hebben overgehouden van zijn ‘duistere kant’, zijn ‘Mad Mel’. Apocalypto werd een soort Discovey Channel Mad Max met Maya’s, maar ook The Passion ging over het einde van een wereld, weliswaar beperkt tot de Joodse wereld. Hoeveel Gibson en Miller tegenwoordig ook van elkaar verschillen, beide hebben ze gezorgd voor een popularisering van het Post-Apocalyptische subgenre en de wederopstanding voor de Australische cinema eind jaren ’70. Het is daarom niet meer dan logisch dat ik mijn serie Apocalyps artikelen met zo’n vooraanstaande en hoogaangeschreven film begin.

Oorzaak, schaal en gevolg
De dystopie uit het origineel voorspelde al weinig goeds voor het verloop van de wereld. Max had voor de eeuwige woestenij nog een kind en een vrouw waar hij een gelukkig leven mee leidde, maar door een samenkomst van vervelende omstandigheden werden zijn geliefden dood gereden door een stel wraakzuchtige bikers. Het laatste half uur van de anderhalf uur durende film verklaarde de ‘Mad’ in de titel en vond ik verreweg het beste van een verder redelijk saaie film.
The Road Warrior (de originele titel van het tweede deel) opent met een terugblik die wordt ondersteund door een voice-over. Er wordt uitgeweid over de ondergang van de mensheid die vorm begon te nemen voor de gebeurtenissen van de originele film. Een schaarste in de algehele energie sector zorgt voor een groei in criminaliteit. Allerhande figuren grijpen naar hun auto’s en motoren, vormen gangs en terroriseren steden om te kunnen overleven. Het al redelijk gedestabiliseerde Australië raakt in een neerwaartse spiraal waarin ‘de mens van de mens leeft’. Er is echter geen duidelijk punt dat aangeeft wanneer de Apocalyps heeft overwonnen. Het is eerder een geleidelijk verval van de mensheid.

Het middelpunt is de evenzeer vervallen Max, wiens gezelschap slechts bestaat uit een hond. Samen proberen ze te overleven door nieuwe voedzame bronnen van benzine en levensmiddelen te vinden in Max’ V8 uitvoering van de Ford Falcon XB GT. Volgens de voice-over is het de laatste in zijn soort, wat Max in een uiterst fragiele positie plaatst.
De beginscène toont een ontmoeting tussen een gyrocopter piloot en onze titelheld, waarin de piloot wordt overmeesterd door Max en zijn sluwe hond en laf zijn geheim verspeelt om zijn leven te behouden. De vastgeketende piloot leidt Max naar een heuveltop die uitkijkt op een kleine olieraffinage. Het drietal is echter niet de enige met hun zinnen op de onuitputtelijke bron van energie. Vanaf de heuvel zien ze hoe de inwoners van de raffinage met moeite een bikergang van zich af weten te houden. Uiteindelijke trekt de stoet weer weg, terwijl wordt duidelijk gemaakt dat ze elke dag terug zullen keren, totdat ze hun hebgrage handjes in de olie overvloeden kunnen steken.

Max stuit in een verdere zoektocht naar rantsoenen op een stel afgetuigde olieraffinage-inwoners. Hij ziet zijn kans schoon, sluit een deal af en dringt met de enige overlevende de raffinaderij binnen, net op tijd om de bendeleden buiten te houden. Vastberadener dan ooit blijft de bikergang voor de deur, waardoor Max zit opgesloten bij de mensen waar hij slechts wat energie van wil hebben. Wat volgt is een soort Han Solo plot, waarin Max uiteindelijk valt voor de passie van de raffinaderij en een half uur durende achtervolging in een enorme truck uitzit.

Four Horsemen
The Road Warrior is in hart en nieren een primitieve strijd tussen het ultieme goed en het ultieme kwaad. De raffinaderij wordt afgebeeld als een soort hemel op aarde, zowel in zijn functie binnen het verhaal (de goeierikken hebben immers hetgeen wat de wereld het meeste nodig heeft en weten dat op eerlijke manier te behouden) als in uitbeelding. Het hebben van een eigen plek waar men kan leven is sowieso al iets dat aan de top het Post-Apocalyptische Australië staat, maar dit wordt ook ondersteund door het structurele uiterlijk van de raffinaderij. Tel daarbij de witte pakken van de inwoners en de zwarte, leren, SM pakjes van de tegenstand, die overigens rondrijden op puntige machines en dodelijke motoren, en er wordt weinig aan de verbeelding overgelaten. Maar The Road Warrior is ook niet zo’n soort film. Het is geen film die een subtekst nodig heeft om te overleven en daar is niets mis mee. Wat Miller hier neerzet is een technisch stukje topentertainment en daarin staat het als een huis. Op wielen.

Presentatie
Miller’s Apocalypse is eigenlijk heel minimalistisch. Het leeggepompte vlakte, waarin mannen in leren pakjes rondscheuren in roestige wagens en op ronkende motoren. Langs de weg zijn slechts enkele tekens van het vergane leven te bekennen, zoals de openingsscene zo mooi toont. Max vlucht, komt terecht bij een grote truck waar, bij het openen van een deur, een bedorven lijk uitvalt. Hij schrikt, maar herkend de situatie. Hij is uit op de benzine die eventueel nog in de truck verstopt zit. Miller plaatst de kijker meteen in de actie en laat de kijker zien hoe belangrijk de rantsoenen in deze wereld zijn. Uiteindelijk, in de laatste akte, zal dezelfde truck het strijdtoneel zijn van het ultieme goed versus kwaad gevecht.

De verstelstijl lijkt op dat van een sprookje, waar ook vaak een uitgebreide introductie wordt gemaakt en het einde iets mystieks over zich heeft. In The Road Warrior gebruikt Miller zelfs een voice-over, die de boel inleid en afsluit, zonder echt storend te zijn. Juist die voice-over zorgt voor de mystiek in het verhaal van Max en de Olieraffinaderij. Het is een bijzondere keuze die goed werkt, want hierdoor haalt Miller veel zwaarte van het verhaal, waardoor er die ijzersterke actiefilm overblijft. Maar dan wel één van de meest pure, sensatieloze en gepassioneerde actiefilms ooit gemaakt.

Eindoordeel
Alles bij elkaar opgeteld maakt dit Mad Max 2 tot een enorm prettige ervaring en een leuke starterskit voor de beginnende Apocalyps geïnteresseerden. Het toont op een entertainende doch pure wijze hoe een film eruit ziet waarin alle hoop is verloren omdat de wereld waarin het afspeelt de hoop heeft opgegeven. Toch is voor mij de Apocalyps meer lege straten waar het normaal druk hoort te zijn, met mensen die in een situatie terecht zijn gekomen waar ze zichzelf nooit op voorbereid kunnen hebben. Natuurlijk bevat The Road Warrior dezelfde lust naar overleving, niettemin mist het die ultieme wildernis, die totale verloren hoop in het goede. Dit kan deels te weiden zijn aan het groepje goeierikken, die al vrij snel ten tonele verschijnen. Doordat het gevoel van verloren hoop al vrij snel wordt afgenomen door het beeld van de olieraffinaderij, heeft het net iets te veel lief voor zijn publiek. En dat doet afbreuk aan de intense ervaring dat een film over het einde der zou kunnen zijn. Maar buiten die kanttekening is het een absolute aanrader voor iedereen die ook maar iets is geïnteresseerd in een vervallen wereld.