Beroofd van mijn tijd
een analyse van filmmoeheid
12-01-2009 | Looi van Kessel | Column
Ieder vervent filmkijker overkomt het wel eens: een momentele moeheid, een desinteresse of zelfs een afkeer van het medium film. Deze zogenaamde filmmoeheid is funest voor een beetje filmliefhebber want, wat moet je doen als je ineens een overdosis hebt gehad van een van je favoriete bezigheden en je jezelf er niet meer toe kunt zetten om je er nog langer mee bezig te houden?
Ook ik heb zo nu en dan last van deze vervelende kwaal, en vooral nu is het erger dan ooit. Films kijk ik nog maar hoogstens twee of drie in de week, waar ik voorheen toch wel probeerde iedere dag een film te zien. Ik kan ook absoluut geen film meer in mijn eentje kijken, een saaiere en eenzamere bezigheid kan ik me op het moment niet voorstellen en mocht dan toch de zin opkomen om eens met een vriend een filmpje op te zetten, dan moet dat vooral een luchtige film zijn. Het liefst een komedie uit het Hollywood van de jaren ’30 en ’40 of een film noir waar je makkelijk in verloren raakt.
Ook het schrijven over films gaat me steeds moeilijker af. Dat komt deels omdat ik dusdanig weinig films zie zodat ik ook maar weinig materiaal heb om überhaupt over te schrijven. Maar de films die ik wel zie kunnen me om de een of andere mysterieuze reden veel minder vervoeren dan voorheen. Ik kan nog steeds genieten van een goede film, maar de drang om er vervolgens uitgebreide betogen en discussies over te houden is langzaam weggeëbd.
Neem nu het prachtige Pickpocket van Robert Bresson die ik enkele dagen geleden zag. Onder normale omstandigheden had hier nu waarschijnlijk een enthousiaste recensie gestaan over het treffende existentialisme van de film en de eigenzinnige stijl van Bresson. Nu echter zou ik alleen maar kunnen schrijven over de perfecte lengte van de film. De ongeveer 75 minuten die de film duurt zijn perfect voor de film en alle films zouden eigenlijk maar zo kort moeten duren. Het voelt als een volledige aanslag op mijn tijd om me langer met wat bewegend licht bezig te houden dan hoogstens anderhalf uur.
Nu rest mij de vraag: wat moet ik doen om deze filmmoeheid te bestrijden? Mezelf tot films dwingen lijkt me geen optie, dat vergroot enkel de afkeer tegen het medium. Me enkel beperken tot luchtige Hollywood komedies lijkt me ook geen optie uit angst dat daar vanzelf ook een overkill zich aan me opdringt. Helemaal stoppen met films kijken? Om vervolgens helemaal niks meer te schrijven hebben zeker? Dat lijkt me ook geen perfect plan.
Nee, de enige manier om nog van film te kunnen genieten wanneer je te maken hebt met een filmmoeheid is het films kijken goed doseren en er vooral een sociale gelegenheid van te maken. Als je geen films meer kunt kijken, doe het dan vooral niet in je eentje want dan zet zich dat automatisch om in een verveling. De meest briljante films kunnen compleet kapot gaan aan het feit dat je niet echt lekker in je vel zit, of dat je je verveelt omdat je in je eentje zit.
Samen met vrienden daarentegen wordt de film al veel minder het belangrijkste in de ruimte. Als je zin hebt kun je even een praatje aanknopen met je buurman, samen gezellig een drankje nuttigen en vervolgens een filmpje opzetten om daar vervolgens een luchtige discussie over te hebben. Film moet niet meer gezien worden als heilig medium, maar als leuk excuus om met vrienden samen te komen.
Volg ik mijn eigen advies ook op? Jazeker. De laatste keer dat ik een film in mijn eentje zag stamt ook weer van een paar weken geleden, en ik merk aan mezelf dat ik juist toen absoluut niet genoot terwijl iedere keer dat ik een film met vrienden zag ik een hele leuke tijd had. Dusdanig zelfs dat ik steeds meer zin krijg om weer met vrienden een film op te zetten. Ik heb zelfs nog wat interessante films op de planning staan om met vrienden te zien, waar ik ook echt naar uitkijk.
Kom ik ooit van mijn zogenaamde filmmoeheid af en zal het me ooit lukken om weer in mijn eentje van een film te genieten? Geen idee, misschien komt dat ooit nog goed. Voorlopig stel ik denk ik toch liever de gezelschap van mijn vrienden meer op prijs dan wat bewegende beelden op een televisieschermpje.
Forum
Op 12-01-09 om 13:46 #
Het is altijd wachten op die film die de liefde weer aanwakkert. Een logisch verschijnsel bij intensieve hobby’s, die ik zelf ook ervaar met het lezen van literatuur, etc. Maar deze ‘voldoening’ maakt wel de perfecte tijd voor hersenloos vermaak en extra aandacht voor de sociale bezigheden.
Op 12-01-09 om 16:39 #
Ik herken het, ik zit er op het moment ook midden in. De laatste twee maanden heb ik echt niet veel films gezien en ook deze maand gaat het maar moeizaam. Ik heb gewoon helemaal geen zin om films te kijken en als ik dan een film kijk is het iets van Film1 meestal. Ik denk dat wachten tot de filmliefde weer wordt aangewakkerd de beste optie is (andere opties zou ik zelfs niet eens kunnen bedenken) en hopelijk gebeurt dat snel…
Op 12-01-09 om 17:17 #
Ik heb er vrijwel nooit last van, omdat ik telkens in periodes werk. Periodes serieuzere films, periodes horror, periodes zoveel mogelijk zien van die paar regisseurs. Als ik dan zat ben van het ene schuif ik gewoon weer door naar het andere.
Op 12-01-09 om 19:03 #
Ai, een pijnlijk herkenbare constatering. Ik heb er zelf ook in meer en soms in mindere mate last van – de ironie wil dat ik nu ook in een dergelijke periode zit, ondanks dat ik in dit korte jaar al 33 films heb gezien, huuu.
Die koppeling tussen films en sociaal geneuzel kan ik zelf niet zo goed maken: wat mij betreft blijft film een uitermate individuele belevenis, ondanks dat ik eigenlijk meer dan me lief is films kijk met anderen.
Mijn probleem is dat je je door een hoop matige troep heen moet worstelen om bij toeval plotsklaps die prachtfilm tegen te komen. Korte investeringen van anderhalf uur wat toch steeds in je achterhoofd het vermoeden oproept dat je bezig bent met passief beleven – en dat je dus een hoop mis loopt ‘out there’, in de buitenwereld.
Op 12-01-09 om 19:33 #
Volgens mij haal je het hebben van een leuke tijd tijdens het kijken van een film en een leuke tijd dóór het kijken van een film door elkaar, Looi. Als ik het goed begrijp maakt het eigenlijk niet eens zoveel uit wat er opstaat als je met vrienden een film kijkt, want de film is van secundair belang. De hele beleving van een film met anderen kijken is inderdaad anders, maar volgens mij kan het alleen nog maar in sociaal verband een film kijken nooit de oplossing van je filmmoeheid zijn, omdat je waardering voor een film nooit toe kan nemen als deze tijdens het kijken van minder belang is. Het is meer de activiteit zelf die je dan waardeert.
Ik heb zelf gek genoeg nooit zo veel last van filmmoeheid. Misschien omdat ik nooit overdreven veel films kijk (een stuk of 20 gemiddeld per maand). Misschien ook omdat ik maar weinig echt ondermaatse films zie en deze eventueel ook gewoon op stop zet na een kwartiertje. En ik deel jou voorkeur voor korte films. Veel van wat ik zie duurt maar 90 min, iets wat langer duurt ga ik bewuster voor zitten (en komt dus ook minder vaak voor). Volgens mij is het een kwestie van films alleen kijken als je ze echt wilt zien, en niet als tijddodend middel. En als er dan even een tijd is dat je niets echt graag wil zien, zoals waarschijnljk nu voor jou, soit, dan maar even geen film. Volgens mij komt de zin dan vanzelf wel terug.
Ik voel me nu net een beetje een Libelle-Miep die de brievenrubriek doet…
Op 12-01-09 om 23:50 #
‘Volgens mij is het een kwestie van films alleen kijken als je ze echt wilt zien, en niet als tijddodend middel.’
Zeker. Om bovenstaand verschijnsel (wat hier ook wel in lichte mate bekend is) te voorkomen zorg ik er tegenwoordig voor dat ik van tevoren de reden weet waarom ik juist die film aanzet. Wat bij mij verder ook vaak heeft geholpen is dat ik in de zomermaanden vaak enige tijd zonder directe beschikking tot films heb geleefd en je dus andere kanten op gaat kijken in het leven… om vervolgens na die maanden van rehab als een klein jongetje in de snoepwinkel weer volop tekeer te kunnen gaan!
Op 13-01-09 om 13:33 #
Dit fenomeen komt mij eveneens bekend voor. Zelf heb ik er een aantal maanden last van gehad, maar nu lijk ik er weer bovenop te zijn, hoewel het nu en dan nog voor een week of zo terugkeert. Wat ik dan doe is andere hobby’s prioriteit geven, zoals muziek maken, of gewoon lichtere films bekijken, meestal zelfs dingen die ik al heb gezien. Grappig genoeg blijft de ambitie om films te kijken wel altijd bestaan, maar het enthousiasme om er energie in te stoppen verdwijnt soms, zonder dat de interesse vermindert.
Films in sociaal verband kijk ik bijna nooit, omdat ik nu eenmaal niet veel (om niet te zeggen geen) cinefiele vrienden heb. Soms bekijk ik al eens iets met mijn zus, maar dat resulteert dan eerder in twee uur babbelen en met een half oog naar de film kijken. Zoals Rik Niks al zei, geen al te beste oplossing.
Op 13-01-09 om 23:36 #
Herkenbaar, al gebeurt het niet veel, heb er wel last van wanneer ik enkele matige tot slechte films achtereen zie. Daarom probeer ik steeds meer te selecteren. Overings heb ik de ultieme remedie, zie gewoon even een meesterwerk en je bent er in één slag vanaf (ik allicht).
Op 14-01-09 om 17:52 #
Mooi verhaal. Zeker herkenbaar. Moeilijke oplossing.
Als ik een film met bijvoorbeeld (een bekende voor de salon indien bezoekers) Bram Ruiter kijk, is deze film bij voorbaad al verneukt, gezien alles wat ook maar iets afwijkt van pure abstractie brams aura omtovert tot pure verveling en afgunst. Dit heeft natuurlijk een negatief gevolg voor de kijkervaring van de persoon die de film met Bram moet doorzitten, in dit geval ben ik die persoon.
Mijn andere vrienden zijn zo kritisch tegeover films dat alles behalve per definitie goede films al snel na het in drukken van de Play-knop kapot gezeken worden. Moeilijkere films worden snel te saai gevonden, en humor films willen alleen werken met de nodige hoeveelheid geestveruimende middelen.
Hoe kom ik aan nieuwe vrienden?
Of moet iedereen zich niet zo aanstellen en gewoon door kijken tot de dood ons van de film scheid?
Op 15-01-09 om 14:19 #
Och, meneer is op zijn teentje getrapt omdat ik Boyle-woylie’s filmpie wilmpies niet allemaal de hemel in prijs. Misschien zou je eens wat meer films moeten gaan kijken zodat je inziet dat Shallow Grave, A Life Less Ordinary, The Beach en Sunshine niet zo perfect zijn al je denkt dat ze zijn. Boehoehoe… sukkel.
Op 16-01-09 om 20:48 #
Oeh meneer denkt heel veel van Films te weten, omdat hij heel veel films kijkt, en lichamelijk misschien een iets betere bouw heeft dan andere mensen om films te kijken. Oeh oeh, 2001 a space odessy is je favoriete film, omdat het lekker makkelijk is om chiché te doen. Oeh een vreemde film, dan is hij goed, oeh Jan Luuk Godsdaar is zoo lekker, mmm. Ah kut, Bram, ik kan je niet afzeiken, sorry. Laten we gaan knuffelen. Sukkeltje.