Met een vriend wissel ik regelmatig de meest uitzinnige complottheorieën die ik tegenkom uit. Mijn
fascinatie voor de volslagen waanzin van mensen die overtuigd zijn van chemtrails, buitenaardse wezens en conspiracy theory’s en de meest bizarre sektes vond voorlopig zijn hoogtepunt toen ik stuitte op de “atheïstische (!) spirituele organisatie zonder winstoogmerk” genaamd het Raëlisme. Raël is er van overtuigd dat alle religie’s terug te voeren zijn op een buitenaards ras genaamde de Elohim. Na een ontmoeting met Elohim Jahweh (jawel, twee oorspronkelijk bijbelse termen) kwam tot Raël (Claude Vorilhon, 30 september 1946) een openbaring: Jezus was een man die geboren werd uit een Elohim en een mens en liep over water met een zwartekrachtgordel en de opstanding was kloontechnologie, Mohammed sprak niet met Allah maar met een Elohim, enz, enz. De connectie tussen buitenaards leven en het christendom, judaïsme en de islam is iets wat bij mij bleef hangen, en hoe langer ik er over nadacht, hoe duidelijker het is dat het geen nieuw idee is. Het vergezochte gegeven van buitenaardse wezens is namelijk in de cinema ook al onderdeel van een christelijk symbolische traditie.

In dit artikel zal ik enkele films aanhalen op bijbelse symboliek, om aan te tonen dat er ook in de cinema al een connectie werd gelegd tussen buitenaardse bezoeken en bijbelse beeldspraak. Het gegeven van een hogere macht die mensen inspireert komt zowel voor in de bijbel als bij alien science-fiction, maar ook de aliens die de aarde aanvallen grijpen terug op een oud-testamentische toornige God, of de Apocalyps. Ik zal nu van beiden enkele filmische voorbeelden noemen, al is het niet alleen een filmische connectie, maar ook één die in de literatuur wordt uitgewerkt. Op science-fiction gebied zal ik me alleen richten op buitenaards bezoek, omdat deze de notie van een hogere macht sterker vertegenwoordigd dan in andere paradepaardjes als tijdreizen, robottechnologie en het klooien met hersens en genetische manipulatie.

De goedaardige aliens in films als Close Encounters of the Third Kind, E.T en Starman grijpen alledrie terug op bijbelse motieven. De oplichtende wolken in Close Encounters of the Third Kind grijpen terug op de brandende wolk in de woestijn, waarin God meetrok met de Kanaänieten (de latere Israëlieten over een periode van veertig jaar (O.a bijbelboek Exodus). Maar ook de naam Devil’s Tower heeft een evidente bijbels connectie. Interessanter is echter dat in een aantal scènes ook een link wordt gelegd met het hindoeïsme, dus de film niet alleen een link legt met christelijke symboliek. De bijbelse symboliek in het oeuvre van Spielberg komt tot zijn hoogtepunt met E.T. Hoewel Spielberg ontkent dat het een bewuste keuze is zijn er verschillende tekens dat E.T een hervertelling is van het leven van Jezus. Een bovennatuurlijk personage wat op aarde menselijke eigenschappen overneemt, bovennatuurlijke wonderen doet, wederopstaat, een clan van (kinderlijke) “discipelen” heeft, een figuurlijk moederfiguur genaamd Mary heeft en uiteindelijk voorleeft in de geest van eerder genoemde “discipel”, zijn overeenkomsten tussen beide verhalen. Maar hoewel Spielberg deze connectie onbewust noemt is het beste argument de verwijzing naar Michelangelo’s Schepping van Adam uit de Sixtijnse Kapel, die zelfs op de posters voorkomt (zie plaatje). Starman van John Carpenter biedt meer van hetzelfde, waarbij de buitenaardse man de vrouw zelfs een “goddelijk” kind schept, een hert opnieuw tot leven wekt, en de natuurwetten tart.

Er zijn ook regisseurs die de connectie tussen buitenaards leven en godsdienst aan elkaar koppelen om commentaar te geven op religieuze waanzin. Ik zal hier twee voorbeelden kort bespreken. De eerste is Joe Dante’s The Screwfly Solution uit de Masters of Horror-serie. Hierin vallen alle mannen op aarde vrouwen aan, wanneer ze seksueel opgewonden worden. Deze seksuele schaamte en agressie wordt gekoppeld aan religieus radicalisme, waarbij radicale christenen en extremistische moslims op de hak worden genomen. De kern van deze religieuze en seksuele waanzin blijkt bij buitenaardse wezens vandaan te komen die door de verknipte mannen gezien worden als wezens van goddelijke afkomst. Hun motieven worden niet duidelijk, maar er lijkt een verwijzing te zitten naar de mens die het verdient te sterven in een apocalyptische oorlog. Dit maakt van The Screwfly Solution geen anti-religieuze (maar wel anti-extremistische) film, maar één waarin mannelijk macho-gedrag eerder in de zeik wordt genomen en zelfs op nihilistische wijze Openbaringen wordt aangemoedigd.

Wel overduidelijk anti-religieus is Larry Cohen’s God Told Me To, waarin normale mensen aan het moorden slaan. Deze moorden worden volgens hun door God aangemoedigd, maar uiteindelijk blijkt het een half-mens/half-alien te zijn die de mensen aanspoort. De onbevlekte geboorte van deze man wordt duidelijk gemaakt in een bizarre finale die Videodrome zeven jaar voor was met bepaalde lichaamsdelen die op totaal de verkeerde plaats zitten. Het is niet zozeer de bijbel die wordt aangevallen, maar het onvoorwaardelijk vertrouwen op een bovennatuurlijk leiderfiguur. Opvallend is dus dat de notie van buitenaards leven en buitenaardse geboorte (Starman als positief, God Told Me To, X-files, etc, als negatief) zowel op positieve en negatieve manier commentaar kan geven op religie en bijbelse beeldtaal.