Ik zet mijn “traditie” voort en zal in dit artikel weer een seizoen van Buffy The Vampire Slayer bespreken. Seizoen 4, om precies te zijn. Ik zal echter ook het eerste seizoen van Angel (eveneens van Joss Whedon ) bespreken. Komende weken dus niet alleen recensies over Buffy The Vampire Slayer-seizoenen, maar ook over Angel. Dit doe ik omdat deze twee series onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Angel is een spin-off van Buffy The Vampire Slayer en regelmatig bevatten tegelijklopende seizoenen (seizoen 4 van Buffy The Vampire Slayer en seizoen 1 van Angel lopen bijboorbeeld gelijktijdig) zogenaamde crossovers. Afleveringen waarin elementen van Buffy The Vampire Slayer terugkomen in Angel en vice-versa. Vandaar deze aanpak.

Een voorbeeld van zo’n crossover zijn de afleveringen The Harsh Light of Day (Buffy) en In The Dark (Angel). In The Harsh Light of Day vind Buffy een ring die vampieren onoverwinnelijk maakt, en in In The Dark dient Angel deze uit handen te houden van Spike. Mooier zijn de momenten waarop Buffy langskomt in tv-serie Angel en het universum zo completer maakt, en de relatie tussen Angel en Buffy complexer. Voor nieuwe Angel-kijkers zonder voorkennis van Buffy The Vampire Slayer zullen deze momenten niet echt uit de verf komen maar voor bekenden zal het genieten zijn.

Hoewel de series met elkaar verstrengeld zijn, bevatten beiden een geheel andere toon. Is Buffy The Vampire Slayer een briljante mix tussen superheldenverhalen, highschool-serie en gothic horror, dan is Angel een mix tussen Film Noir en gothic horror. Angel is veel meer een bovennatuurlijke politieserie. Het verschil in toon zit ook in het verschil tussen de personages. Buffy is een herkenbare tiener met haar problemen, waarbij Angel een 200 jaar oude vampier met een ziel is. Dit maakt hem een karakter wat misschien minder herkenbaar is, maar wat een enorm tragische potentie in zich heeft. Hij vind het moeilijk om te gaan met mensen en met zijn tijd mee te gaan, wat weer goed aansluit op het detective-idee van de serie. Angel is ruwe bolster, blanke pit, en hij is hopeloos uit de tijd en uit de omgeving. Dit maakt hem een razend interessant karakter, maar dit wordt nog niet ten volste uitgewerkt in seizoen 1.

In Buffy The Vampire Slayer seizoen 4 is de basis in de vorige seizoenen al sterk neergelegd. Buffy The Vampire Slayer verplaatst echter wel van omgeving, van highschool naar de universiteit, en voegt een matig subplot rondom een dubieuze militaire organisatie toe. Dit maakt van Seizoen 4 een wisselvallig seizoen, waarbij te veel losgelaten word van de sterke basis, maar waarbij de makers ook de mogelijkheid hebben voor zogenaamde format-breakers. Een format-breaker gooit de serie helemaal om, voor één aflevering, en experimenteert met andere vertelvormen. Seizoen 4 heeft drie van zulke voorbeelden, en alledrie zijn op een bepaalde manier geslaagd.

De eerste is Hush. Joss Whedon wou zichzelf bewijzen met deze episode. Hij werd gelooft om zijn dialogen en besloot dus een vrijwel dialoogloze aflevering te maken. De humor ligt in de fysiek van de uiterst sterk op elkaar ingespeelde acteurs. De reuze-enge monsters, de ondeugende humor en de slapstick-achtige situaties maken dit een briljante aflevering, die bewijst hoe goed de cast op zijn plek is in deze serie. Tweede formatbreaker is Superstar, waarin een bijrolletje opeens tot hoofdrol gebombardeerd word, inclusief aangepaste openingstitels. Deze aflevering is minder geslaagd dan Hush, maar geeft wel weer een mooie draai aan het concept van de serie, en bewijst de avontuurlijkheid van deze reeks. Alles kan. Derde is
Restless, een compleet bizarre episode, die zich volledig in een droom afspeelt. Bij vlagen vermoeiend, maar ook heerlijk freudiaans en surrealistisch. De aflevering bevat tevens mooie verwijzingen naar de onzekerheden van de personages en eerdere afleveringen. En een briljante spoof van Apocalypse Now.

Sterke toevoeging in dit seizoen is ook de grotere rol voor Anya. Anya is nu de grootste komische noot, nu Cordelia verplaatst is richting Angel. In Angel werkt Cordelia nu als luchtig tegenwicht, en dat liet ruimte over voor Anya. En o, wat is Emma Caulfield hilarisch in die rol. Ook interessant is een nieuwe love-interest voor Willow, die op zijn minst wonderbaarlijk genoemd kan worden voor een fox-serie, of zelfs een commercieële serie. Hoewel Buffy The Vampire Slayer seizoen 4 onevenwichtig is, is het duidelijk dat de makers bereid zijn de serie naar steeds grotere hoogten te stuwen. Angel moet als serie nog zijn toon vinden maar kan uitgroeien tot een hele interessante serie.