Als het goed gedaan wordt – met de juiste acteurs en regisseur, werkt een film gebaseerd op een toneelstuk geweldig. De nadruk op dialoog en de beperkte plaatsen van handeling zorgen voor een intieme sfeer en veel verbintenis met de karakters. Dat hebben vooral de verfilmingen van Tennessee Williams’ stukken (Cat on a Hot Tin Roof, A Streetcar named Desire) en David Mamet’s Glengarry Glen Ross wel bewezen. Dat het ook mis kan gaan bewees Ron Howard dit jaar nog met Frost/Nixon. Doubt is daarentegen een uitstekende verfilming.

In weze draait het om twee karakters, zuster Aloysius (Meryl Streep) en pastoor Flynn (Philip Seymour Hoffman). De zuster, conservatief en terugverlangend naar vroegere tijden, verdenkt de progressieve, moderne pastoor van ontucht met een zwarte leerling op een Ierse, Katholieke school. Overtuigd van haar gelijk start ze een kruistocht tegen de pastoor, waarbij ze een jonge lerares, zuster James (Amy Adams) mee sleurt, ook al heeft de laatste haar twijfels. Wat volgt is een interessant kat en muis spel met grotere gevolgen voor zowel de zuster als de pastoor dan ze hadden verwacht.

Hoewel Doubt, zoals de titel al aangeeft, op de oppervlakte vooral om twijfel draait (twijfel in Flynn, in de oprechtheid van Aloysius, in de vermeende homoseksualiteit van Flynn en uiteindelijk het misbruik) is dit spel voornamelijk interessant door de grote tegenstellingen van Aloysius en Flynn; de film is vooral een voorbeeld van de tijdsgeest waar het verhaal zich afspeelt. De zestiger jaren waren, zoals praktisch iedereen wel weet, een progressieve tijd, waarin veel conservatieve denkbeelden in twijfel werden getrokken. Doubt lijkt hier dan ook een metafoor voor, een idee wat nog meer wordt versterkt als homoseksualiteit in beeld komt. Hier kunnen natuurlijk parallellen mee worden getrokken naar onze huidige maatschappij, waar, in ieder geval bij het uitkomen van het toneelstuk, ontucht door mannen in kerkelijke functies actueel en een belangrijk issue was en homoseksualiteit nog altijd niet volledig geaccepteerd is.

Ik geloof dat Doubt, als film, er voordeel van heeft dat deze is geregisseerd door de schrijver van het originele stuk; regisseur Shanley weet daardoor als geen ander hoe en wat hij met zijn oorspronkelijke toneelstuk wil. Hij zorgt er, met sterk stilistisch camerawerk, voor dat de dialogen nergens te statisch worden. In de scene waarbij zuster James met pastoor Flynn praat over de beschuldigingen weet hij bijvoorbeeld het drama prima te versterken door onder ooghoogte te filmen.

Wanneer de film dan af en toe wel van zijn pad af lijkt te slaan, wordt dat sterk gecompenseerd door de acteurs. De ‘chemie’, voor zover je daarvan kan spreken, tussen Hoffman en Streep is uitstekend; beide zijn in elk gesprek aan elkaar gewaagd, waardoor vooral de laatste scene dat deze twee zwaargewichten in gevecht zijn evenwichtig blijft. Streep schmiert wat af, maar doet dat wel op een manier waarop het nauwelijks storend wordt.

De Oscar buzz richt zich dan ook vooral op Streep, maar Hoffman zou voor mij een meer verdiende winnaar zijn in zijn categorie, te meer omdat ik Kate Winslet in Revolutionary Road beter vond. Desalniettemin is er dankzij de prima acteerprestaties, sfeervolle beelden en een sterke uitgangspositie genoeg om geboeid te blijven en bleef Doubt dan ook meerdere dagen in m’n hoofd rondspoken.