Een Tweede Poging
Over het afwijken van het bronmateriaal en hoe het beter kon

20-03-2009 | Bram Ruiter | Column

Vroeger. Mijn vorige twee artikelen getuigen het feit dat ik er veel mee bezig ben. Maar vroeger had ik altijd allerhande tekenboeken. Ik verafschuwde kleurplaten en was altijd mijn eigen ideeën aan het verwezenlijken. Of in ieder geval, ik maakte met een potlood uitwerkingen van mijn concepten. Ik bedacht talloze films en games, maar baseerde die eigenlijk op wat ik om mij heen hoorde. Als ik iets opving, dan kopieerde ik dat op mijn manier. En eigenlijk doe ik dat nog steeds. Toen ik bijvoorbeeld Michael Clayton voor het eerst had gezien daagde de film mij uit deze volledig te revisen. Er zat iets onder die dikke Hollywood huid verstopt dat me enorm intrigeerde. Wat volgde waren talloze losse flarden in documentjes en een heus plan om de film opnieuw te monteren. Die film moest een tweede kans krijgen.

Als aspirant filmmaker schijn ik altijd op die manier naar films te kijken, boeken te lezen of games te spelen. Hoe zou ik dat adapteren? Hoe zou ik de scène waarin de man het doek beschildert uitbeelden en zou ik in de film het doek, het middelpunt, laten zien? En zodra de verfilming is bekeken: Hoe zou dit anders aangepakt kunnen worden? Hoe had dit in een ander universum met een andere cast en/of regisseur er dan uitgezien? Talloze vragen die me meteen aan het schetsen zetten en op die manier ontstaan er allerlei briljante concepten, waarvan ik alleen lijk te begrijpen waarom ze zo ‘briljant’ zijn. Ik zal in dit artikel op die manier een comicboek serie, een videogame en een stukje literatuur benaderen.

Mijn eerste ‘dit kon veel beter’-botsing kwam door een post-Matrix Keanu Reeves avontuur, waarin hij een enorm goed gemodelleerd stukje hel bezocht en daar demonen van zich afgooide. Het occultisme was niet overheersend, maar bracht een bepaalde duistere sfeer die ik niet eerder had gezien in dergelijke Hollywoodfilms. Kort gezegd, ik was verknocht aan het koelbloedige personage Constantine en wou meer over zijn escapades te weten zien te komen.
Enter comicboek wereld, waar ik stiekem de volledige serie van het internet leende en begon te lezen. Constantine bleek gebaseerd te zijn op de Hellblazer reeks, een enorme culthit waar onder andere Alan Moore aan had meegewerkt. Het viel me meteen op hoe er in principe weinig was overgebleven van het bronmateriaal. Het personage John Constantine leek absoluut niet op Keanu Reeves in een zwart pak, maar had meer weg van Sting. In de comics was het een blonde gozer, met een bruine lange jas en dito pak. Daarnaast was hij openlijk biseksueel en absoluut niet zo stil en Neo-achtig als de film hem had neergezet. En boven alles: de volledige serie heeft als thuishaven London in plaats van Los Angeles, wat van John een Engelsman maakt.
Hoewel regisseur Francis Lawrence een leukig filmpje aflevert, is het een typisch geval van hoe er bronmateriaal wordt gepakt om daar vrolijk van af te gaan wijken. Er is niets overgebleven van het origineel, zelfs de naam wordt onophoudelijk verkeerd uitgesproken (Constantine moet rijmen met –ain in plaats van –ien), en dat heeft de serie niet verdient. Hoewel ik er nooit veel van heb gelezen, stond het me meteen aan hoe grof het grauwe London van de jaren tachtig neer wordt gezet en John daar met zijn sarcastische grijns doorheen zwerft. De film toont geen van die sfeermakers of verhaaltechnische aspecten, waarin de comic zo uitblinkt.
De oplossing: Keanu Reeves is te serieus voor de rol. Hij heeft geen mimiek en dat is iets wat belangrijk is voor het personage, met name die genoemde sarcastische kutgrijns. De perfecte keuze voor de rol zou een tien jaar oudere Joseph Gordon-Levitt met blond haar zijn en een aangeleerd Engels accent. Qua regie zou ik gaan voor Andrew Dominik, die met het matige Chopper en het briljante Jesse James heeft aangetoond zowel low als high-paced films te kunnen maken. En dat is iets dat in Hellblazer continu afwisselt.

Het tweede slachtoffer was de enorm succesvolle en vooruitstrevende videogame serie Biohazard, of zoals wij het in Europa en Amerika kennen, Resident Evil. Doormiddel van een uitgebreid retrospectief door Gametrailers.com van afgelopen maand heb ik gemerkt hoe ingewikkeld de intriges rondom Umbrella er uitzien. In de films wordt er echter weinig aandacht besteed aan het ontstaan van het bedrijf en de T en G virussen, iets dat één van de meest interessante aspecten van de games is. Er zit een rits gruwelijke experimenten achter, alvorens de hele boel escaleert en zich op de nabij gelegen stad, Racoon City, stort. Het is zonde dat de film alleen maar oog heeft voor wat rond rennende personages die om de beurt worden opgevreten en fragmentarische coolheids scènes waarin het hoofd personage Alice allerhande Matrix-esque capriolen uithaalt om de boel veilig te houden. De uitkomst is een stupide vertoning om het grote publiek en de fans samen te trekken, want och, met wat slowmo’s van mooie vrouwen, kogels en bloed kom je al een heel eind.
Toch zijn juist die duidelijke intriges en dat constant opgejaagde gevoel de beste onderdelen van het spel. Ik begrijp dat een spelletje, dat zich voornamelijk richt op de ervaring van de speler, moeilijk laat overzetten naar een ander medium. Maar Resident Evil is zo’n zeldzame game met enorm veel verhaal en achtergrond. Alleen al de geschiedenis van Umbrella en hun genetische experimenten op mens en dier zou een geweldige film op kunnen leveren.
De oplossing: dit is een hele lastige. We hebben hier te maken met een groots opgezette wereld, waarin voornamelijk de bad guys, gezien zij het experimenteren in werking zetten, de hoofdrollen zouden moeten vertolken. Dit kan afgewisseld worden met de heldendaden van Claire Redfield en consorten, maar zij zullen pas rond 1998 in het RE universum hun intrede maken. Dat laat ongeveer dertig jaar aan verraad en misvorming over.
De regie zou ik uit handen geven aan Peter Jackson, die heeft bewezen zowel diepgravende films als een splatterfest te kunnen maken. Hij zou beide aspecten met een goed script mooi in beeld kunnen brengen. Mijn zorg is een beetje het acteerwerk. Alle Jackson films die ik tot nu toe heb gezien worden overheerst door overacting en dat is juist hetgeen dat niet zou mogen gebeuren in een film die voornamelijk bestaat uit acteurscènes. Een betere, doch enigszins vreemde, keuze zou Robert Altman zijn geweest. Met horror weet ik het niet, maar de beste man is een meester in het vertellen van complexe verhalen met veel personages. Zijn dood zegt mij dat iemand als Paul Thomas Anderson een goede vervanger zou zijn. Lastig dus.

Over de laatste kan ik heel kort door de bocht zijn, American Psycho was een uitstekende film, maar vergeleken met het boek is er weinig van over gebleven. Ik weet ook absoluut niet of het mogelijk is al Patrick’s gruweldaden vast te leggen, maar wel weet ik dat het meer moest zijn dat dit stukje erop of eronder cinema. De leegte van Patrick’s wereld en zijn zieke geest komen voornamelijk naar boven door de herhaling van gebeurtenissen en met name de intensiteit ervan. Nou heeft de film enkele sterke slacht scènes, maar nergens komt dit in de buurt van de sadomasochistische horrordaden die hij in het boek in handen neemt. Het voornaamste dat regisseuse Mary Harron niet heeft doorgezet is dat laatste, het gevoel dat je niet meer verder moet kijken, want het zou je een psychische aandoening op kunnen leveren.
Toch zitten er enkele scènes in het boek die in de film hadden móeten eindigen, zoals het concert van U2, waarin Bono direct tot Bateman zingt en de laatste in een soort extase van het moment raakt. Of het jochie dat hij in zijn keel steekt tijdens een bezoek aan het dierenpark en hij spijt heeft van zijn daad; niet omdat hij een ventje van 5 neerstak, maar omdat hij niet echt een leven heeft vergalt gezien het ventje nauwelijks een leven heeft gehad. Of de scènes waarin hij regelmatig volledig de weg kwijtraakt en half kotsend en schreeuwend over straat rent en mensen in volledige doodsangst opbelt zonder dat hij hen iets wil te weten laten komen. Wederom een slachtoffer van links laten liggende aspecten, omdat zij als minder belangrijk werden gezien door de schrijver. Het is juist fantastisch hoe Bateman meer psychopathisch wordt door dit soort scènes, want alleen dan is perfect te zien hoe hij zichzelf is kwijt geraakt (helemaal door zijn terugblik op zijn Universiteit periode).
De oplossing: Christian Bale is als Bateman perfect, Jared Leto moet worden vervangen door een veel strakkere nietszeggende man en Mary Harron mag ook wel blijven. Het enige dat echt aangepast moet worden is het script. En dan mag die film met alle liefde een dikke vijf uur duren, zolang er maar wordt uitgehaald wat er in zit, want niemand kan iets met zo’n prima edoch halfbakken filmpje.



2 Reacties

  1. theodoor

    En dat zegt dat hij niet van horror houd.

  2. Kaj van Zoelen

    Ik vond de leegte van Patrick’s wereld en zijn zieke geest prima overkomen in de film, daar heb ik niet nog 3 uur extra slachtpartijen voor nodig.


Reageer op dit artikel