Zoals Kaj al aangaf in zijn artikel over Woody Allen zullen we de komende tijd op Salon Indien aandacht besteden aan de afgelopen tien jaar. Dit is zo’n artikel.

Eli Roth was slechts acht jaar toen hij werd blootgesteld aan Alien en besloot zijn leven te wijden aan het maken van horrorfilms. Samen met zijn broer, een goedkope huis tuin en keuken camera en liters ketchup produceerde hij meer dan 50 korte films alvorens hij werd toegelaten aan de New York University. Hier schreef hij het script dat als basis zou gaan fungeren voor zijn allereerste grote film. Echter leken ze het script niet kwijt te kunnen bij de studio’s of andere financiers. Vastbesloten legde hij het script op de plank en begon te werken op het kantoor van Fred Zollo, producent van films als Quiz Show en Mississippi Burning. Roth onmoette David Lynch die hem vroeg mee te werken aan korte films voor zijn beginnende website. Daarna werkte hij in 1997 nog als alarmwekker voor Howard Stern en dankzij Camryn Manheim mocht hij werken op de set van The Practice, een populaire televisieshow. Ondertussen schreef en herschreef hij script en werkte aan zijn weg om zijn eerste echte film te maken.

Roth maakte zijn eerste erkende werk rond de millenniumovergang. Hoewel Chowdaheads, een korte animatieserie in opdracht van WCW wrestling, nooit uitgezonden zou worden, zag zijn stop-motion serie The Rotten Fruit het licht dankzij www.z.com. Na enkele afleveringen ging de website ten onder en verdween de serie in obscuriteit.
Drie afleveringen van The Rotten Fruit zijn te bekijken op YouTube en functioneren vermoedelijk als een anthologie van Roth’s jeugd, waarin hij constant dit soort flauwe video’s produceerde. De eerste aflevering is het leukste: de populaire rockband The Rotten Fruit moeten het opnemen tegen een populaire boyband in een Battle of the Bands. De eerstgenoemde band is bang dat ze gaan verliezen en besluiten om de tweede uit te moorden. Inventieve horrorverwijzingen worden uitgevoerd en het fruit wint de competitie. Het is een simpele opzet die Roth leuk uitvoert, maar niet langer werkt dan deze ene aflevering. De andere twee gaan over Napster en Hotel Room Service en schieten een hoop tekort. Weinig geslaagde grappen en veel amateuristische bewegingen. Het is misschien maar goed dat de serie niet meteen wordt geassocieerd met de regisseur.

Evan Astrowsky, een oud-klasgenoot en producent die had meegewerkt aan The Rotten Fruit, herinnerde Roth aan het script dat hij tijdens hun tijd op NYU had geschreven. Cabin Fever kreeg enkele herzieningen en Astrowsky bracht het concept onder aandacht van twee producenten die meteen akkoord gingen met het idee. Roth leende $11,000 van zijn ouders en werd bijgestaan door nog $1,4 miljoen om de film te realiseren. Productietijd nam 24 dagen in beslag. Cabin Fever werd door Lions Gate gekocht die met de film wereldwijd ruim $33 miljoen binnen brachten, alwaar Roth’s carrière ontstond.

Cabin Fever is echter niet zo maar de zoveelste slasher zoals iedereen de film af lijkt te doen. Het is een horrorfilm die van een grote hoeveelheid vrijheid geniet, maar ook ingenieus weet om te gaan met vastgeroeste conventies. Een groep tieners trekt tijdens springbreak erop uit om in een huisje in het bos te kamperen. Meteen de eerste avond komen ze in aanraking met een doodzieke man, wiens huid langzaam van zijn lichaam afstroopt en handeling worden gevuld door het kotsen van bloed. Het is een onaangenaam verschijnsel, maar in tegenstelling tot het verplichte binnenhalen van de ziekte, gooit de knappe blonde jongen meteen de deur dicht en schreeuwt dat hij geen zin heeft om slachtoffer te worden van een of andere vreselijke ziekte. Als de man besluit hun auto te jatten om zichzelf maar te redden, vliegen de jongeren hem aan. Ze steken hem in de fik, slaan hem met stokken en drijven hem het nachtelijke woud in. De man valt dood neer in een waterreservaat en hopla, de ziekte wordt verspreid.

De film ontpopt zich dan als een intelligent freakfest. Hoewel de oppervlakte voortzet als een slasher heeft Roth een aantal dingen volledig op de kop gegooid. Het voornaamste punt is het ontbreken van een moordenaar. In eerste instantie wordt het virus als doodsoorzaak gezien, maar dit wordt tegengesproken door de uitkomst van de film. Niemand in de hele film sterft aan de ziekte, maar eerder aan de hand van zijn medemens of een willekeurig beest. In paniek schiet iedereen elkaar overhoop, terwijl ze elkaar aansteken en langzaam uit elkaar vallen.
Daarbij husselt Roth ook opzettelijk met ons verwachtingspatroon door de stereotypen zich niet te laten gedragen als stereotypen. De knappe blonde jongen blijkt de slimste van het stel en besluit zichzelf op te bergen tot het virus overwaait. De vruchtvolle relatie tussen de normale jongen en het erg leuke doch niet te knappe meisje komt tot een abrupt eind wanneer zij plots het eerste slachtoffer is. Ze stoppen haar in de schuur en wachten op hulp, nog altijd niet wetende dat het water hen ziek maakt. De domme comic relief raakt hysterisch en is ook de enige die echt hulp probeert te zoeken, terwijl het te knappe meisje seks heeft met de normale jongen. Die laatste hoort beter te weten en vat door deze fout de ziekte. En zo vordert de film, meer en meer conventies aanhalen en verkrachten, waardoor onverwachts de film heel erg slim en gewaagd is.

Het verhaal gaat dat Roth zo zat was van de PG-13 horrors die de studios op dat moment uitpoepten, dat hij besloot Cabin Fever zo vulgair mogelijk te maken. Hij is een groot fan van het genre en hoopt met zijn films iets te kunnen betekenen voor de toen langzaam stervende waardering van horrorfilms. Hij verlangt terug naar de golf van de jaren zeventig en tachtig, toen horrorfilms nog puur en goor waren. Roth beweerd er alles aan te willen doen om R-rated films weer hip te maken, zodat we wederom kunnen genieten van naakte lesbiennes die elkaars genitaliën verorberen. Het is een ambitieus streven, maar met Hostel zal hij een heel eind komen.

Wat zien Peter Jacksons en Quentin Tarantino in hem en zou Roth ook bepaalde krachten hebben uitgeoefend op het pas uitgekomen Antichrist van Lars von Trier? Over dat laatste kan ik jammer genoeg weinig schrijven, maar volgende week vrijdag zal ik naast het overige onbesproken werk ook zijn invloed op de huidige horrorfilms aanpakken.