Uwe Boll, de Duitse enfant terrible van de filmwereld en één van mijn grootste helden. Hoewel de gemiddelde videospelliefhebber en filmrecensist nog steeds met zijn handen in het haar zit als Boll weer eens aankondigt een nieuwe film te gaan maken, maar toch is er een soort afname in zijn wereldschokkende status op te merken. Boll is over zijn hoogtepunt heen. Het is echter niet meteen iets om, in mijn geval, te betreuren, want door de daling in de hot item lijst mogen we spreken van een bepaalde vrijheid waarvan Boll mag genieten. Hoewel de beste man altijd wel een beetje mediageil blijft, is al duidelijk te zien dat Boll zichzelf niet meer zo vastklemt aan zijn eigen restricties. Hij maakte na In the Name of the King voor het eerst sinds 5 jaar een product dat niet was gebaseerd op een videospel en lijkt zichzelf daar ook steeds meer aan toe te geven. Hoewel ik mijn eerste niet-gamefilm van Boll nog moet bekijken kan ik al wel zeggen dat het juist de referentiekaders zijn die zijn films het leukste maken. Zo ook met Far Cry, zijn laatst uitgebrachte gamefilm.

De eerste budgetkeuze die opvalt is het inruilen van de tropische eilanden die ver van de beschaving gelegen zijn, tegen wat mistige, koude bossen in Europa. Of tenminste, ik gok dat het Europa is. Het totaalplaatje wordt op die manier al een stuk minder sfeervol dan een titel als Far Cry aanvankelijk zou beloven.

Qua opzet is het verhaal gelukkig hetzelfde, hoewel Boll’s vertelwijze nogal wat afwijkt van de bron. In het spel komt hoofdpersoon Jack Carver terecht in de buurt van een stel tropische eilanden doordat hij is ingehuurd met zijn charterboot. Jack wil niet in de buurt komen van de eilanden en de journaliste, die hem inhuurde, vertrekt op eigen houtje naar haar eindbestemming. Momenten daarna wordt Jack’s boot vanaf het eiland opgeblazen en zit hij vast op een plek waar hij sowieso al niet wou zijn. Op het eiland treft hij talloze troepen soldaten aan, op zoek naar Jack’s dode lichaam. Halverwege het spel wordt duidelijk waarom er überhaupt zoveel soldaten rond marcheren op die willekeurig uitziende eilanden.

Boll heeft met zijn adaptatie aan de ene kant gelijk, terwijl hij aan de andere enorm de mist in gaat. Ja, het is een hersenloos schietspelletje dat niet op een andere manier had geportretteerd kunnen worden dan wat hij hier heeft gedaan. Nee, de vertelwijze is misschien met zijn twist halverwege het vergaal wat cliché voor het spelletje, maar door de film te openen met ‘het gevaar’ neemt hij heel wat spanning weg. Het is niet voor niets dat we in de game er pas later achter komen dat een verborgen organisatie soldaten muteert om een beter leger te creëren. En eerlijk gezegd is het een beetje stupide om de Amerikaanse bink te laten spelen door een doetje met een flink Duits accent. Boll maakt hier wel even gebruik van om zijn haat op Amerika te spuwen, door van de toeristen stelletje jammerende eikels te maken die hun thuisland de hemel in prijzen, maar voelt dat een beetje misplaatst op een voor een film met 90% Amerikaanse cast.

Waar hij en zijn films voornamelijk aan ten ondergaan is de drang om complexiteit in films te gooien terwijl dat eigenlijk helemaal niet nodig is. Hij probeert een bepaalde narratieve structuur te gebruiken om wat diepte aan te brengen, zei het niet dat hij het op zo’n manier uitvoert dat het nooit werk. Bijna al zijn films hebben een moment waarop er iets uitgelegd moet worden en dat op zo’n uitgebreide manier gebeurt, waardoor het kijkplezier en de spanning wegebben. House of the Dead toont een knappe man zittend op een steen terwijl zijn voice over spreekt over de verschrikkelijke gebeurtenissen die eerder hebben plaatsgevonden. Het probleem is dat Boll met zo’n scène weinig zegt. Hetzelfde probleem ervoer ik in mindere mate met de actievolle opening van Far Cry. Natuurlijk hebben we meteen een idee van het gevaar op het eiland, maken we kennis met de schurk en weten we zijn intenties, maar in principe haalt dit verhaaltechnisch weinig uit. De zogenaamde complexiteit in dit narratief is dat hij meerdere verhaallijnen door elkaar wil laten lopen. We hebben Jack Carver en de journaliste (die later worden gescheiden en twee afhankelijke verhaallijnen produceren), we hebben de schurk, we hebben de Commando die het niet eens wordt met de plannetjes van de schurk, we hebben de oom van de journaliste (en tevens vriend van Jack Carver, hoewel dit nooit de mogelijkheid heeft om uitgediept te worden) en doordat er eigenlijk weinig meer te vertellen is dan het grote plan van de door Udo Krier gespeelde schurk voelt de film als een opstapeling van onnodige informatie.

Het interessante aan Boll’s oeuvre is alsof het lijkt dat hij een stap heeft overgeslagen. De stap waarin je als student leert van je kortfilms en erachter komt hoe film werkt wanneer je bepaalde experimenten uitvoert. Het is alsof Boll eigenlijk constant wat aankloot, geen idee heeft waar hij mee bezig is, maar zoveel plezier in zijn vak ervaart dat niemand hem kan stoppen. Wat daar leuk aan is, is juist het proces van zo’n filmmaker. Per film zie je dat hij ook echt nieuwe dingen probeert en groeit, wat resulteert in het feit dat Far Cry een minder slechte film is dan zijn vorige. Wat Boll nog steeds onderscheidt van de goede filmmaker is ervaring in het regisseren, want zijn acteurs lopen nog te vaak zonder een benul van wat ze aan het doen zijn rond. Zodra de beste man dat gedeelte onder de knie heeft maakt zijn gekunstelde montage en cameravoering ook niet zoveel meer uit.

Far Cry is dus alleen genietbaar als onderdeel van Boll’s oeuvre, om het proces te zien. Daarbuiten blijft het een redelijke saaie, doch bij vlagen onbedoeld stuntelige, en daardoor komische, film. Zoals te merken behoor ik niet tot het Boll-Bashers volk. Ik vind zijn werk heerlijk om het bovengenoemde en raad elke filmmaker en filmliefhebber zijn werk aan. Gewoon, om te zien hoe het niet moet en hoe de maker dan toch een weg vind en zichzelf verbeterd. Het vergt wat inspanning van de kijker, maar zodra het punt is bereikt zul je het weten, want elke van Uwe Boll wordt dan een klein pareltje.