Forgotten Silver (1995)

10 oktober 2009 · · Kritiek

Ik ben al tijden geintrigeerd door het concept van de mockumentary, de nep-documentaire. Een mockumentary neemt een bizar uitgangspunt maar door deze vorm te geven volgens de regels van de documentaire ontstaat er een frictie. Vooral wanneer het publiek zich er eerst niet van bewust is dat het grotendeels fictie is kan het enorm interessante cinema opleveren. Het laat ons nadenken over de grenzen tussen realiteit en werkelijkheid en over filmtaal. Van F For Fake, via Brothers of the Head, langs This is Spinal Tap, met een omweggetje via Ghostwatch naar Blair Witch Project tot aan C‘est arrivé près de chez vous. Er zijn heel wat pareltjes te vinden in dit genre. Maar één van mijn favorieten blijft toch Forgotten Silver van Peter Jackson.

Colin McKenzie is een filmmaker die film gerevolutionariseerd heeft. De uitvinder van de kleurenfilm, close-up, geluidsfilm, tracking shot én verborgen camera. Door tegenslag en nogal megalomane ideeën is hij in de vergetelheid geraakt. Hij kreeg te maken met budgetkortingen, oorlogen, rechtszaken en sterfgevallen. Terry Giliam is er niks bij. Zijn grootse project Salomè zou nooit voltooid worden. Tot dat filmmaker Peter Jackson toevallig op zijn filmpjes stuit en op zoek gaat naar de grootse set die Colin McKenzie ooit bouwde voor Salomè. Forgotten Silver volgt het leven van Colin McKenzie door de ogen van Peter Jackson.

Canvas zond deze “documentaire” uit op 1 april zonder erbij te vermelden dat het een nep-documentaire was. Opzich een geslaagde programmering ware het niet dat je Forgotten Silver tekort zou doen als je deze alleen zou zien als een grap. Want ondanks de vele hilarische scènes die te goed zijn om waar te zijn (dat zijn ze ook niet), heeft Forgotten Silver meer in huis. Het is de Forrest Gump van de filmwereld.

Ook hier hebben we een man die omni-present lijkt te zijn in de geschiedenis, in dit geval de filmgeschiedenis en die van Nieuw-Zeeland. Net als Forrest Gump dient hij vooral als kapstok voor situatieschetsen en ontmoetingen. Waar Forrest Gump echter inspeelt op het sentiment en Forrest een vrij leeg personage blijft (niets afdoend aan de film) ontwijkt Forgotten Silver deze val. Colin McKenzie heeft namelijk een doel. Geen nuchter doel zoals een lief meisje (Forrest) maar een megalomaan idee. Hij wil het grootste epos aller tijden filmen. Hij is een fictieve versie van Cecil B. DeMille. Dit grootse doel zorgt ervoor dat de film niet beland in losse situatieschetsen maar dat de film echt ergens naar toe werkt.

De eerste opzet van de film, waarin Colin McKenzie eigenhandig cinema vernieuwt in bizarre, komische scènes word ingeruild voor een groter geheel. De gigantische sets die door het team van Peter Jackson ontdekt worden zijn overtuigend (het is niet verwonderlijk dat mensen niet doorhadden dat deze film fictie was) en dienen als voorloper voor Jackson’s sets in Lord of The Rings. Wanneer Salomè in een verkorte versie in de film is opgenomen is dat meeslepend. Het is een overtuigend silent epos, met scènes die overduidelijk verwijzen naar Intolerance: Love’s Struggle Throughout the Ages van D.W Griffith en zelfs even verwijzen naar Nosferatu, eine Symphonie des Grauens. De hele film zit bomvol verwijzingen en is duidelijk met liefde voor het vak gemaakt. Liefde die ook op de kijker overkomt.

Opvallend is echter dat Forgotten Silver indirect niet alleen gaat over Colin McKenzie maar ook over Peter Jackson zelf. Een filmmaker die eerst begon met huis-tuin-en-keukenfilmpjes met een doe-het-zelfaanpak. Daarna ging de filmmaker voor het vernieuwen van special effects om uiteindelijk te eindigen met de verfilming van een literair epos waarbij grootste sets werden gebouwd en de financiële uitkomst niet zeker was. Peter Jackson lijkt echter meer geluk te hebben gehad dan Colin McKenzie, maar het is duidelijk dat Peter Jackson zich vereenzelvigt met zijn personage. Beiden zijn mensen met een megalomane visie die zich door niets en niemand tegen laten houden en die schijt hebben aan regels en conventies. Colin McKenzie mag dan niet echt bestaan, gelukkig hebben we nog filmmakers als Peter Jackson die in het commerciële bolwerk Hollywood entertainment op een authentieke manier proberen te vernieuwen, door ouderwetse genre’s als het epos en fantasy nieuw leven in te blazen, special effects naar een hoger plan te tillen, grootse visies uit te voeren, maar hier en daar ook de tijd nemen voor een “kleiner” filmpje, als het prachtige Heavenly Creatures, of dit briljante Forgotten Silver.


Onderwerpen:


Reageer op dit artikel