Het gaat vaak heel snel. Je merkt dat je steeds meer films gaat kijken en begint dit in een Excel bestandje bij te houden. De lijst groeit en plotseling ontstaat de mogelijkheid om deze onder te verdelen in favoriete films uit verschillende jaartallen. Met z’n allen kijken we terug en plaatsen we ongeduldig onze top tien favoriete films van dat jaar. Echter mogen we dit jaar twee lijstjes maken: eentje met de beste films uit 2009 en eentje met de beste films van de afgelopen tien jaar. Omdat het 2009-lijstje veel tijd in beslag neemt doordat liefhebbers altijd een soort inhaalslag proberen te maken, worden vele decennium-lijsten nu al geplaatst.

Een lijst met bijna uitsluitend Amerikaanse big budget films kan in principe niet volledig serieus genomen worden, zeker niet als de meeste films de laatste vier jaar zijn uitgekomen. Maar The Filmlist maakte er een uitgebreid collaboratief project van, waarin twee blogspot-critici samen hun top tien ondersteunen met grootschalige betogen. Het laatste is dan ook hetgeen mij ertoe zet deze lijst te noemen: ondanks de filmtitels die niet zouden eindigen in mijn persoonlijke lijstje, worden er toch wijze dingen geschreven. Het is goed om jezelf te herevalueren, zelfs als het op Happy Feet aankomt.

The New Yorker laat zijn lijst overheersen door obscure filmhuis titels en benoemt Godard’s Eloge de l’amour tot beste titel van de afgelopen tien jaar. De keuze om Knocked Up op nummer acht te plaatsen is ook redelijk apart, maar de beredenering spreekt boekdelen: “the funniest guys in the room were behind the camera; Judd Apatow discovered, or rediscovered, the trick of the great silent clowns—to put funny people on screen—and to make it personal.”
Een vergelijkbare lijst komt van het Toronto Internationaal Film Festival, waarin ook de artistieke film overheerst en Aziatische nieuwelingen Apichatpong Weerasethakul en Jia Zhang-ke aan de top staan. Popdose lijkt met een weerwoord te komen door veel populaire titels op te nemen en bovenaan de volledige Lord of the Rings trilogie te zetten. Wel prettig om te zien is dat Cast Away eindelijk wordt genoemd.
Opvallend is overigens ook het aantal keer dat Mulholland Dr. wordt genoemd, duidelijk een favoriet. Vreemd genoeg wordt Lynch’ drie uur durende epos Inland Empire haast volledig genegeerd.

Michael J. Anderson laat zich niet binden door de beperkingen van het toplijstje en kijkt uitgebreid terug op dit decennium door per land een hoop titels naast elkaar te leggen en daar wat over te zeggen. Hierdoor ontstaat een breed scala aan titels, waarin een perfect balans wordt gemaakt tussen de filmhuisfilms, de geijkte speelfilms en het aanbod van Hollywood. Overigens zette hij me wel meteen aan het denken toen hij Tony Scott’s Déjà Vu benoemde als een van de beste Amerikaanse films van dit decennium.
Paste Magazine maakte naast een top 50 ook nog een documentaire top 25, een lijst waar ik zo weinig van heb gezien dat ik me ervoor schaam. Ook The New York Times maakte twee lijstjes met onorthodoxe uitkomsten: zij deelden het decennium op met de opsommingen Movies of Quality en Movies of Influence . De Telegraph verpakte het invloedrijke onderdeel en maakten een top 100 met titels die, volgens hen, de Noughties definieerden. Op de laatste plek prijkt het nog uit te komen Avatar (hetgeen zij toegeven te baseren op de 15 minuten die ze hebben bekeken), maar vreemder is Fahrenheit 9/11 op de eerste positie. Natuurlijk is de publieke haat jegens George W. Bush wel kenmerkend voor de afgelopen tien jaar, maar hier is het de uitvoering die me tegenzit.

Daniel Day-Lewis’ vertolking van Daniel Plainview (There Will Be Blood, ook een terugkerende favoriet in veel lijstjes) streek met de eer in The AV Clubs Best Film Performance Of The ’00s lijstje. Zij verkiezen overigens Brokeback Mountain als Ledgers beste en plaatsen Bale’s vertolking van Patrick Bateman (American Psyho) op nummer zeven, daarmee het bestaan van Batman negerend.
Maar wie neemt de taak op zich terug te blikken op de slechtst beoordeelde films van het afgelopen decennium? Wie anders dan Rotten Tomatoes. Ballistic: Ecks vs. Sever topt de lijst (iets dat me zegt dat ik deze film echt even uit de budgetbak moet vissen) en Pinocchio krijgt een even nieuwsgierigmakend consensus: “Roberto Benigni misfires wildly with this adaptation of Pinocchio, and the result is an unfunny, poorly-made, creepy vanity project.”

Nederland laat vooralsnog niets van zich horen en verwijst, net als ik, naar buitenlandse toplijsten. Mijn hoop dat de verplichte 2009 opsommingen worden aangevuld met een decennium lijst is hoog voor grootheden Cinema.nl, Film Focus en FilmTotaal, maar als zelfs het forum van zowel de laatst genoemde als dat van MovieMeter niet lijken terug te kijken worden mijn twijfels wel erg groot. Ons forum is daarentegen wel opgeleukt met een betreffend topic, naast het topic waarin men zijn of haar favoriete films van 2009 kwijt kan. Ook zullen we aan het einde van december onze blik op dit decennium werpen met een top 25 die we langzaam onthullen gedurende een week. Andere terugblikartikelen, zoals al ze al eerder werden gepost, blijven natuurlijk toestromen. Of zoals ze al op The Auteurs zeiden: Let The Wild Listings Start!