




Martin (1977)
10-01-2009 | Theodoor Steen | Horror, Recensie
Regie: George A. Romero

George A. Romero is natuurlijk bekend als de godfather van de zombiefilm. Het horrorgenre bij uitstek om goed te smijten met ingewanden, bloedfonteinen, smeltende gezichten, uithangende oogballen, openliggend tandvlees en allerhande lichamelijke verminkingen. Bij een George A. Romero-film verwacht men dan niet meteen een bepaalde ingetogenheid. Één van zijn kleinere films, Martin, is niet meteen subtiel te noemen, maar is zeker een versnelling terug voor Romero. Het is, naast Night of The Living Dead en Dawn of The Dead, een van Romero’s beste films.
Martin, nauwelijks de puberteit ontgroeid, is een vampier. Of tenminste, dat denkt hij. ’S Avonds besluipt hij vrouwen, drogeert ze, en terwijl ze buiten bewustzijn snijd hij hun polsen door en drinkt hun bloed. Meestal bloeden de vrouwen dood, maar Martin voelt geen schuld. Martin is er van overtuigd dat dit hoort bij zijn overlevingsinstinct. Ondertussen heeft Martin de hormonen door zijn lichaam razen, en als de vrouwen toch buiten bewustzijn zijn… you get the point. Of Martin echt een vampier is, of een zeer geestesziek persoon is niet meteen duidelijk. Wel duidelijk is dat Martin’s ideeën gevoed worden door zijn oom Cuda. Cuda, een dikkige oude man met baardje, is ervan overtuigd dat Martin één van de Nosferatu is. Hij vult het hoofd van de jongen met waanzinnige ideeën, en heeft een pedagogisch gezien niet al te gezonde visie op opvoeding. Is Martin een gestoorde puber, geïndoctrineerd door zijn godsdienstwaanzinnige oom? Of is Martin echt een vampier, maar dan eentje zonder puntige tanden?
George A. Romero houd wijselijk het antwoord op deze vragen voor zich. Martin is dan ook te lezen als een psychologisch portret van een seriemoordenaar/verkrachter, in plaats van een film over het nageslacht van Dracula. Na verloop van tijd verdwijnt de horror zelfs een beetje naar de achtergrond, om plaats te maken voor een opbloeiende vriendschap tussen Martin en zijn nichtje, en Martin en een buurtbewoner. Op dit soort momenten is de film haast ingetogen te noemen, en in zijn tekening van seksuele ontluiking (en de daaraan grenzende verkniptheid) van Martin, is de film op zijn sterkst. Dit zijn volwassen thema’s, op een heerlijk naargeestige manier uitgewerkt, maar zonder te vervallen in allerlei ranzigheden.
De horror in deze film is dan wel bloederig, maar word op een zeer gedoseerde wijze toegediend. Geen rondvliegende ingewanden, maar een veel akeligere benadering. De moordscènes worden zeer langzaam en statisch in beeld gebracht, waardoor er niet aan valt te ontsnappen, en er een beklemmende sfeer ontstaat. Ook beklemmend zijn de droomscènes, weergegeven in spookachtig zwartwit, die de oude Duits Expressionistische horrorfilms, en de Universal-horrorfilm doen herleven. Het einde is een schok, iets dat onontkoombaar lijkt tijdens de gehele speelduur van de film. Martin is een psychologische coming-of-age-horror. Het is een ondergewaardeerde film, met een ingetogenheid die George A. Romero tegenwoordig kwijt lijkt te zijn. Het zou mooi zijn als Romero de zombie’s weer eens in hun graf laat, en terugkeert naar de kleinschaligheid van dit soort films.

Forum
Op 10-01-09 om 15:09 #
Ik dacht eigenlijk dat het vrij duidelijk is dat Martin niet daadwerkelijk een vampier is maar dat denkt door wat zijn oom hem vertelt over zijn familie (waardoor je zou kunnen concluderen dat dit indoctrinatieproces al generaties lang plaatsvindt, en een heel nieuwe invulling geeft aan de hele vampiermythologie).
Op 10-01-09 om 16:31 #
Voor mij was dat de meest duidelijke conclusie, ja, maar als men kijkt op imdb zijn er hele volksstammen die vanwege een aantal scènes, de film geheel anders interpreteren. Overigens heeft Romero zelf in zijn audiocommentaar aangegeven dat hij het bewust een beetje troebel laat, maar zelf een aanhanger is van het feit dat Martin geen vampier is.
Op 10-01-09 om 16:32 #
Wat vond jij trouwens van de film, Kaj?
Op 10-01-09 om 18:20 #
Tijdens het kijken niet zo spannend of boeiend, maar toen ik er later op de avond nog eens over nadacht toch best wel cool.