Vorige week ontstond op onze grote zustersite FilmTotaal een kleine discussie over Night of the Hunter. Velen vonden het een saaie film, waarbij de woorden ‘afgrijselijk’ en ‘storend’ meerdere malen vielen. Ik probeer door middel van dit artikel te laten zien dat de film, naast dat hij van grote historische waarde is, ook enorm veel elementen bevat waar enorm van te genieten valt. Dit is lang niet altijd de mening geweest van critici; in 1955, het jaar dat de film uitkwam, werd de film neergesabeld door critici en werd het een financiële miskleun. Charles Laughton, die hiermee zijn regiedebuut maakte na een uiterst succesvolle acteercarrière, zweerde gedesillusioneerd nooit meer een film te regisseren. Doordat er zoveel is te vertellen over Night of the Hunter concentreer ik mij deze week hoofdzakelijk op het stilistische deel van de film, waarna ik volgende week de thematiek bespreek.

De productie van Night of the Hunter kwam moeizaam op gang doordat James Agee, de schrijver van het oorspronkelijke screenplay dat zo dik was als een telefoonboek, voornamelijk dronken achter zijn schrijftafel zat. Het eerste script was volgens Laughton dan ook een ramp, waarna hij het zelf compleet herschreef. Ondanks dat Agee de credits kreeg voor het script van de uiteindelijke film, is het bijna volledig het werk van Laughton.

Het begin van de film geeft gelijk weg dat we hier te maken hebben met een bijzondere mix van stijlen. Op een bijna expressionistische manier wordt de film geopend door een shot van de sterrenhemel waar we de gewaarwordingen van Rachel Cooper (Lillian Gish) met haar kinderen zien. Zij leidt het verhaal in met een bijbelvertelling over goed en kwaad; een voorbode voor het soort film wat kunnen gaan verwachten.

De daaropvolgende introductie van de andere karakters blijven realistisch. Enkele helikoptershots introduceren het landschap, waarna we kennis maken met het maniakale karakter van priester Harry Powell (een angstaanjagende Robert Mitchum) als hij zich tot god wendt in een gestolen auto. Hier wordt gelijk al duidelijk dat we deze man, die moeite heeft zijn seksuele gevoelens te verantwoorden aan god, moeten vrezen. Hij is een gestoorde psychopaat die zijn misogynie doorvoert tot het vermoorden van eenzame weduwen voor het geld.

Powell wordt vervolgens opgepakt voor het stelen van een auto en in een cel gezet met een ter dood veroordeelde die ergens 10.000 dollar heeft verstopt; de vader van de kleine hoofdpersonen. Op een paar interessante shots na, zoals het moment wanneer John voor het eerst de priester uit zijn raam ziet, waarbij prachtig met contrast en schaduw wordt gewerkt, is het begin stilistisch gezien minder interessant. Pas vanaf de moord op Willa Harper, waarbij de kamer veel weg heeft van een kapel, lijken Laughton en zijn cinematograaf Cortez een bijna surrealistische stijl te hanteren die overduidelijk doet denken aan het Duits Expressionisme uit de jaren twintig. Een van de sterkste shots is die van een vermoordde Willa die door Powell met auto en al in het water is gereden. De belichting en positionering is magnifiek en is het bewijs van de enorme toewijding die Laughton en Cortez in dit project stopten.

Doordat door de gehele film gebruik wordt gemaakt van het perspectief van, voornamelijk, John, moet Night of the Hunter ook meer gezien worden als een duister sprookje, dan als een volbloed Film Noir. Uitstekende voorbeelden hiervoor zijn de vlucht over het water, wanneer we een kikker zien wegspringen en er wordt uitgezoomed vanuit een spinnenweb en het moment waarop John de priester vanaf een afstand op zijn paard ziet rijden. Het is alleen al om bovengenoemde aspecten meer dan terecht dat de film eindelijk de waardering krijgt die het verdient.