Psycho, Psycho, Psycho. Ik heb mijn adoratie voor die film nooit onder stoelen, banken of andere zitobjecten gestoken, en ik blijf erbij dat het een van de beste films van Hitchcock en sowieso een van de beste films ooit gemaakt is. Tot voor kort had ik het nooit in mijn hoofd gehaald dat ik een van de vervolgen van Psycho zou gaan kijken (het zijn er vier: Psycho 2, Psycho 3, Bates Motel en Psycho 4: The Beginning). Tot het Britse filmtijdschrift Empire een redelijk lovende recensie plaatste van de drie officiële vervolgen (Bates Motel is officieus). Empire geeft wat mij betreft altijd redelijk met mijn smaak overeenkomende cijfers aan films, dus ik besloot me er toch aan te wagen. Het zou me benieuwen, want wie de schoenen van Psycho probeert te vullen moet van goeden huize komen. De film vult de schoenen van Psycho niet, sterker nog, hij probeert het niet eens.

23 jaar na dato probeert men een vervolg eruit te rammen van Psycho. Psycho was destijds ontvangen als een redelijk smakeloze film, maar had inmiddels de status verdient van een genrebepalende klassieker. Het was de voorloper van de hedendaagse slasher, een van de beste horrorfilms aller tijden, en een gedurfd breken met conventies. Omdat er al een tijd voorbij is gegaan kan men de draad niet meer oppakken waar hij achter werd gelaten. Er is echter geen Psycho zonder mister Psycho himself, Anthony Perkins. De draad word dus weer opgepakt bij Norman Bates, 22 jaar later, vers uit het gesticht losgelaten. Norman Bates is genezen. Norman Bates krijgt een baan, trekt terug in zijn oude huis, bouwt zelfs een relatie op met een lief vrouwtje, maar voelt nog steeds de drukkende hand van zijn moeder. Het Oedipuscomplex is weer volop aanwezig.

De film begint met de berucht douchescène uit Psycho. “Dit was Psycho numero 1” lijkt er gezegd te worden, “en dit is Psycho 2“. Het beeld veranderdt in kleur. Dat is niet het enige verschil met de oude film. Waar in Psycho Norman Bates al enigszins sympathiek word neergezet veranderd hij hier in de sympathieke spil van de film. Hij probeert het goede te doen maar het hele stadje verwacht dat hij weer gaat moorden. En als er dan ook een aantal moorden gepleegd worden, in en om zijn landgoed verwacht men dan ook dat Bates weer toeslaat. De enige die hem geloven zijn de sympathiek psychiater van Bates en zijn nieuwe love-interest Mary Samuels. Zij weet niet de precieze toedracht van de moorden, maar houd zelf ook een geheim verborgen. En dan zijn er nog de mysterieuze verschijningen van moeder, die ook door anderen gehoord en gezien worden.

Het verassende aan Psycho 2 is dat aan de ene kant er flink uitgepakt word met de moorden (waarvan enkele in montage krampachtig refereren aan de douchescène) die zo door Dario Argento geregisseerd hadden kunnen worden. Het nepbloed vloeit rijkelijk, wat de film met de voeten flink in het slashertijdperk plaatst, inclusief enkele (zeer verrassende, maar eveneens vergezochte) plottwists. Aan de andere kant word Norman Bates menselijker gemaakt, en men hem, meer nog dan in Hitchcocks origineel, een machteloos slachtoffer maakt. Hijwordt een sympathiek personage, en de spanning komt vooral voort uit hoe hij reageert op zijn omgeving. Dit is meer nog dan het origineel “The Norman Bates Show”. Dit zijn goede keuzes, want het helpt de film zich deels te onderscheiden van zijn voorganger en het maakt de film een stuk verrassender en spannender. Ook de toegevoegde love-interest zorgt voor enkele mooie wendingen waardoor er een soort melancholische sfeer ontstaat. Twee vreemde mensen trekken naar elkaar toe, en het compliceert de boel behoorlijk. Het ontstijgt, hoewel de psychologie soms wel erg makkelijk toegepast word, hiermee het slashergenre. Iets wat Psycho op zijn manier ook al deed.

Psycho 2 is imperfect, absoluut, maar dat maakt de film fascinerend. Ik heb al meerdere malen betoogd dat films interessanter zijn als ze risico’s nemen en daar lichtelijk in falen, dan als films perfect maar onuitdagend zijn. Psycho 2 probeert iets nieuws, en dat is te loven. Dat het ook redelijk goed uitpakt, juist vanwege het feit dat het niet te vergelijken valt met zijn voorganger, maakt de film de moeite waard om te zien. Al is het maar als curiosa. De plotwendingen zetten de deur open voor een derde deel, een deel dat ik zeker ga zien, zeker als de intensiteit van enkele scènes uit deel 2 daar ook aanwezig is. Psycho 2 borduurt niet voort maar breid uit. En dat maakt het zo’n ontzettend fascinerende film.