Tweeduizendacht
De vier beste titels van 2008
02-01-2009 | Bram Ruiter | Lijst

Och en wee, ik ben een ongelofelijke lijstjes gek. Helemaal als ik aan het einde van het jaar de mogelijkheid heb om een overzicht te maken van mijn favoriete albums en films, om bij elke toevoeging dan een korte omschrijving te geven. Fantastisch. Het enige nadeel was dit jaar dat ik erg veel moeite had gedaan voor een redelijk inventieve muzieklijst waardoor de filmlijst eigenlijk een beetje achter bleef. Tel daarbij op dat van de 31 films die ik heb gezien maar slechts 6 bovengemiddeld goed werden bevonden en je kan je voorstellen dat ik niet heel tevreden ben met mijn lijstje. Eigenlijk was het ook een kutjaar voor films en heb ik het gevoel van de grote namen alleen There Will Be Blood te hebben gemist. Volgens mij zat er onder die oppervlakte genoeg interessante titels. Zo hoorde ik last minute dat de nieuwe Dardenne en de nieuwe Loach echt erg goed bleken te zijn, maar tijd en zin ontbraken om hiervoor te gaan zitten. Uiteindelijk bestaat mijn lijst uit vier films die ik goed genoeg achtte voor een notering.
01. Paranoid Park (Gus van Sant)

De compilatiefilm van het jaar. Het zijn echter niet andermans ideeën of beelden die hij samenstelt, het zijn Van Sant’s eigen technieken. Paranoid Park verteld het verhaal over een skateboardende jongen die op een willekeurige avond verantwoordelijk is voor de dood van een spoorwegmedewerker. Daaronder zit een laag van seksuele onzekerheid, een thema dat we inmiddels wel gewend zijn van de openlijk homofiele regisseur.
In feite had de film makkelijk in zijn Death Trilogy gepast, maar niet alleen binnen de thematiek en die eeuwige long takes maken de film. Ook zit er een vreselijk mooie montage in die terug lijkt te vallen op My Own Private Idaho en Mala Noche. Een tweede element vanuit dat verleden is de narratieve vrijheid, waarin Van Sant eigenlijk allerhande scènes door elkaar husselt en langzaam aan de emotionele zoektocht en verval van de protagonist duidelijk wordt. Gewoon de beste ervaring in de bioscoop van het jaar.
02. Away From Her (Sarah Polley)

Polley verteld het tragische verhaal van een door Alzheimer gegrepen vrouw en de emotionele destructie van haar man. Voor hem is zij alles en haar verliezen aan een geestelijke gesteldheids ziekte vind hij geen optie. Krampachtig houd hij vast aan het verleden dat zij lijkt te vergeten en als kijker merkte ik dat ik steeds dieper werd gezogen in dat onvermijdelijke gevoel van hulpeloosheid. Hoewel her en der nog wat scherpe randjes zitten in het vloeiende verhaal is het een constant genot om naar te kijken, mede door de prachtige fotografie van de besneeuwde lege landschappen, die overigens prachtig symbool staan voor de leegte van het hoofd.
03. No Country For Old Men (Joel & Ethan Coen)

“Ja, dus ik zag laatst die ene film, No Country For Old Men ofzo, en die had helemaal geen muziek. Ik dacht echt, wat de fuck? Dat vond ik echt weel heel erg vreemd” Het is altijd hilarisch hoe de wereld van het ongetrainde oog en oor volledig op de kop staat als er een grote film uitkomt die het net eventjes anders aanpakt. Zo hoorde ik het bovenstaande vanuit een kappersstoel naast me en ik kon het niet te grinniken. Voor mij was NFOCM niet zo heel abstract en genoot ik optimaal van de stilte, sterker nog, het viel me niet eens meer op. Ik vond het heerlijk emotioneel eindelijk eens met rust te laten geworden, want betraande ogen zeggen al genoeg over de gesteldheid van het personage, daar heb ik geen lading strijkers bij nodig. Verder een film met een ijzingwekkende sfeer, een mooi kat en muis spel en een prachtige oog voor beeld.
04. Sleuth (Kenneth Brannagh)

De onbekendste uit de lijst en ook meteen de meest ondergewaardeerde, Sleuth is een remake van de gelijknamige film uit 1972 waarin twee mannen tegenover elkaar komen te staan en wraak de bovenleiding neemt. In het uiterst futuristische huis vind hun krachtmeting plaats, waarin alleen zij volledig aanwezig zijn. Ze jagen elkaar op, spelen fysieke, maar vooral psychologische spelletjes met elkaar en alles is een lust voor het oog. Brannagh zorgt voor een ontembaar Big Brother gevoel door zijn cameravoering die, ondanks dat hij alle kanten opvliegt, toch ongelofelijk strak beeld levert. Van begin tot eind zat ik in een achtbaan van dialogen en acteerspel dat zijn weerga niet kende. Fascinerend.
Inderdaad, geen The Dark Knight, geen Waltz With Bashir, geen Burn After Reading en ook geen I’m Not There. Volgende week zal ik terugkomen op de onderkant van mijn lijstje, maar of de zojuist genoemde films daar toebehoren is dan nog maar net de vraag.

Forum
Op 03-01-09 om 01:22 #
Hulde voor de nr 1 en met die “geen” kan ik maar al te goed akkoord zijn. Alleen heb je inderdaad de beste film van 2008 gemist: There Will Be Blood.
Op 03-01-09 om 13:15 #
Tja, ik zal hem spoedig gaan bekijken en er eventueel op terugkomen.
Op 03-01-09 om 13:51 #
Oef, wat vond ik die nummer één een vervelende film, met een hoofdpersoon die me geen moment interesseerde en al die doodsaaie slow-motion beelden van skaters… wat bedoel je trouwens met ‘compilatiefilm’?
Op 04-01-09 om 15:19 #
Saaie beelden? Prachtig camerawerk van toch wel een van de beste mensen op dat gebied, Christopher Doyle.
En ik denk dat Bram met ‘compilatiefilm’ op het gebruik van zoveel verschillende filmstijlen doelt (?). Paranoid Park is wat mij betreft een audiovisuele natte droom.
Op 08-01-09 om 01:47 #
Godverdomme Bram, als je There Will Be Blood nog niet hebt gezien, maak dan geen top 4,.
Wanneer de tijd rijp is, vervang No Country For Old Men met There Will Be Blood. Paranoid Park heb je trouwens een mooi plaatsje gegeven.