




Vinyan (2008)
13-02-2009 | Theodoor Steen | Horror, Recensie
Regie: Fabrice Du Welz

Al van de eerste beelden is het duidelijk: Vinyan is een zintuigelijke film. Een film waarin de scherpte van het beeld ondergeschikt is aan de ervaring van de beelden. Door de korrelige beeldkwaliteit, de onscherpe beelden en het eclectische camerawerk ontstaan er bijna abstracte beelden die onder de huid kruipen. Dit in combinatie met het waanzinnige en ijzersterke verhaal maken van Vinyan een briljante film. Ik ga nu met grote woorden gooien: wat mij betreft is regisseur Fabrice Du Welz het grootste hedendaagse talent van de genrecinema.
Fabrice Du Welz maakte eerder Calvaire, een film die leentjebuur speelde bij The Texas Chainsaw Massacre, Deliverance en Psycho, maar mixte deze met een flinke dosis surrealisme en een typisch Europese setting. In Vinyan doet Du Welz iets dergelijks. Hij gebruikt hier Apocalypse Now, Repulsion en andermaal Deliverance als referentiekader en mixt deze met Aziatische spookverhalen en een flinke dosis drama. Vinyan is een film die begint als een intens drama over verwerkingsproces, en gaat daarna van een film over psychische instorting door naar een overlevingstocht in de jungle om te eindigen als een grimmig surrealistisch spooksprookje. Al deze ideeën vloeien soepel in elkaar over, en als kijker word je meegevoerd op een steeds groter wordende stroom van waanzin.
De fantastisch spelende Emmanuelle Béart is Janet, een vrouw die haar zoontje kwijtraakte tijdens de Tsunami. Op een video meent ze echter haar zoontje te herkennen en ze onderneemt samen met haar man Paul (Rufus Sewell) een tocht door de jungle van Birma om haar zoontje terug te vinden. Hierbij is ze echter aangewezen op de hulp van een aantal malafide onderwereldfiguren. Paul begint steeds meer te twijfelen aan de missie, en de naïviteit en volhardenheid van Jeanne zorgen voor een steeds groter wordende kloof tussen het echtpaar. Hoe verder de twee de jungle indringen, hoe meer de film zich ontpopt als Apocalypse Now met moeders. De tocht door de jungle word een tocht richting waanzin. Als er dan ook nog een vreemde verassing staat te wachten in het hart van de jungle, is de surrealistische cirkel compleet rond. Het einde is episch en vervreemdend en zal het publiek compleet verdelen.
Visueel gezien is de film even eclectisch. De film begint met de suggestie van een tsunami, door het enkel laten zien van een waas van bubbels. Het is ontzettend intens, dicht op de huid en minimalistisch, maar zou beter werken dan welke cgi-golf of stroom van archiefbeelden dan ook. De wazige, onder of overbelicht beelden waarin abstractie de overhand neemt zijn sowieso volop aanwezig in de film, maar deze worden afgewisseld met ingewikkelde longshots, scènes met een aanwezig handheldcamera en opvallende kleurenfilters. Het is mtv-montage door een arthouse-filter. Het is een aanslag op oog en oor en dat maakt het een ontstellend hypnotiserende en intense ervaring.
Vinyan zal het publiek waarschijnlijk ontzettend verdelen. Te kunstzinnig voor het horrorpubliek, te bloederig voor het arthousepubliek, te explicitiet in het tonen van naakt en geweld voor anderen. Wat mij betreft is al die kritiek onterecht. Wie bereid is zich mee te laten slepen zal of beloond worden, of niet veel op hebben met surrealisme en experiment. Wat mij betreft is Vinyan de beste horrorfilm in jaren.

Forum
Op 14-02-09 om 00:30 #
Hmmm… hier moet ik heen dus. “Apocalypse Now met moeders.” :)
Op 14-02-09 om 01:36 #
Ook Don’t Look Now mag niet vergeten worden als inspiratiebron.
Op 14-02-09 om 10:01 #
Nee, inderdaad, die was ik glad vergeten, maar die is toch wel parallel aan deze film.
Op 14-02-09 om 12:52 #
Dit móet ik zien. Bedankt voor de interesse-opwekkende review.
Op 14-02-09 om 13:16 #
Wat hij zegt! Dit wordt er eentje voor in de agenda, en wel heel binnenkort.
Op 14-02-09 om 14:31 #
Niet in Groningen :(
Op 19-02-09 om 00:13 #
Sowieso alleen nog maar in het filmmuseum te Amsterdam dit weekend, en daarna zo te zien niet meer… begin april komt de DVD als het goed is.
Op 19-02-09 om 10:45 #
Theo, waar zag jij deze film?
Op 19-02-09 om 11:02 #
filmmuseum.
Op 19-02-09 om 22:13 #
Gisteren gezien in Amersfoort, en sluit me aan bij de woorden van Theo, zij het dat ik de intensiteit en hypnotiserende werking wat minder ervaarde. Hoewel de audio-visuele trucjes soms tegen het clichématige aanschurken genoot ik absoluut van de stijl. Sterk is de aandacht voor geluid, die tezamen met de beelden voor veel in-your-face-momenten zorgt. Wel merkte ik gaandeweg dat wéér een drama rond verloren kinderen me niet geheel kon boeien, maar dat ligt meer aan mij dan aan de film zelf, die er met het controversiele einde meer dan voldoende in slaagt een eigen signatuur achter te laten. Aanbevelenswaardig derhalve.