Ooit nam ik mijzelf voor nooit dat Borsato vehikel te bekijken, al zou het de enige redding zijn uit een ondraaglijke situatie. In mijn achter- en voorhoofd wist ik dat het twee uur durende reclamespotje voor War Child niet minder ondraaglijk zal zijn dan welke willekeurige scène uit Saw dan ook. Echter ontstond er in mijn programmering op het NFF een gapend gat waar slechts Wit Licht naar voren sprong als kijkbare kandidaat. Het was daarbij net een half uur geleden dat ik de trage over de grond slepende lichaamsdelen van Oogverblindend onder mijn neus had gehad, dus had ik genoeg reden om even twee uur weg te zakken bij een veramerikaniseerd stukje heldendaden. Prima, dacht ik, want de twee opvolgende films van dezelfde dag zouden ook nog wel eens een flinke zit kunnen zijn.

We zien sentiment. We zien flashbacks. We zien teksten waarin wordt aangegeven hoeveel tijd er is verstreken. We zien Marco Borsato. Echter ervoer ik de laatst genoemde niet als een storende factor. Om meteen allerhande heilige huisjes om te trappen, Marco Borsato speelt iedereen van het scherm. Nou is het een voordeel dat de beste man weinig in beeld komt en eigenlijk niet eens zoveel acteert, maar wat me opviel was de manier waarop hij het beeld vult. De grootste klacht was dat Borsato niet acteerde, maar gewoon Borsato bleef. In mijn optiek is dat iets dat bij het publiek ligt. Zij zijn de genen die de het ‘Borsato-fenomeen’ niet kunnen loslaten en zodoende zijn zij incapabel de film te zien als een film. Dit heeft verder niets met zijn acteerkunsten te maken, want elk neutraal nadenkend mens had gezien dat waar Ricky Koole haar best doet Anna te zijn, Borsato zonder moeite Eduard is. Ricky acteert. Borsato is. Op die manier komen zijn helft van de dialogen niet stuntelig maar juist ‘echt’ over. Zijn enthousiasme is zowaar aanstekelijk. Op die manier krijgen we het realisme wat Borsato en regisseur Jean van de Velde proberen na te streven.

Een ander positief ding dat mij opviel was de professionaliteit van het beeld. Elk shot was prachtig uitgelicht en een bewijs voor een goed nadenkend team van Production Designers. Wat ik vaak ervaar bij Nederlandse films is dat het er vaak niet helemaal af uitziet. Dat er geen aandacht wordt besteed aan omgeving en men puur een genreloos verhaal probeert te vertellen dat alleen wij Nederlanders snappen. Wit Licht doet geen van allen en dat kijkt prettiger dan een low budget film die net doet alsof het een high budget film is.
De cinematografie kan ik dan ook gerust nog een keer aankaarten, want qua kleur, qua kadrering en zelfs qua beweging zit alles prima in elkaar.

Mijn grootste aanklachten zijn gericht op het onvermogen van Jean van de Velde een duidelijk verhaal te willen vertellen. Ik ga nu niet, zoals al die andere recensies, uitweiden aan het stompzinnige verhaal, maar eerder aan de manier waarop deze wordt gepresenteerd. De prachtige beelden worden namelijk opgeknipt alsof het leven er vanaf hangt. Van De Velde neemt geen rust om scènes op het publiek te laten inwerken. Hij mist focus en lijkt zo snel mogelijk naar het einde te willen vliegen. Zo zien we een cross-cutting binnen een en dezelfde scène: Marco Borsato schrikt wakker, drinkt water, zit nog en bed vlak na de schrik, zet zijn glas neer en kijkt naar buiten. Het kijkt niet lekker en is montagegewijs geheel onlogisch. Daarbij zou het eventueel kunnen werken als Van De Velde wat meer rust nam om zijn shots te tonen, of wisselt met andere beelden die verder gaan dan het glas water en het wakker schrikken. Een soort ruwe jump cut. Maar nee, Van De Velde blijft hetzelfde onlogische trucje herhalen en schenkt te weinig aandacht aan momenten waarop de film ook belangrijk is: de stukken tussen het verhaal om de omgeving en zijn cultuur tot ons te laten komen. Ook de spanning sneuvelt door zijn vermoeiende montage, iets wat mij op het punt bracht om alleen maar te kijken naar de beelden die ik kon opvangen, zonder verdere aandacht te besteden aan waar het verhaal naartoe ging.
In de laatste akte neemt de regisseur eindelijk wat meer rust en zodoende keek dit ook het prettigste weg, het valse sentiment en het stupide narratief daar gelaten.

Van De Velde heeft mij, ondanks mijn positieve geluid aan het begin van dit artikel, twee uur lang zitten vervelen. Wit Licht pretendeert de Nederlandse Blood Diamond te zijn, een al even zo abominabele film waar niemand naar zou moeten streven. Nou had ik hetzelfde weekend de aangepaste Franse versie op mijn lijstje staan, maar ik vermoedde dat voor de tweede keer dezelfde verveling uitzitten mij te veel zou worden. Daarbij kan ik het niet aanzien hoe Van De Velde zijn zwakte toegeeft door de film opnieuw te monteren zonder alle Hollywoodesque poespas. Het is toch bizar dat een regisseur pas op de helft van zijn leven erachter komt dat bepaalde dingen (zoals muziek, het sentiment en flashbacks) eventueel tegen de kracht van de film zouden kunnen werken. Het simpele feit dat een Franse regisseur dit hem moet vertellen toont alleen al de onkunde van een incompetent man die niet weet waar hij mee bezig is. En dan is het niet Marco Borsato die de film laat mislukken. Het is de regisseur.