Het blijft een bijzonder verschijnsel; films van anderhalf uur met een zeer hoog actiegehalte, waar je niet doorheen komt, en films van meer dan drie uur met amper ontwikkeling die rustig voorbij kabbelen voordat je er erg in hebt. Films die gedragen worden door poëtische beeldtaal, symboliek en minimalisme. Het ruim drie en een half uur durende Yurîka is zo’n film; filmmaker Shinji Aoyama wordt dan ook vaak in een adem genoemd met namen als Tarkovsky, Tarr en landgenoot Ozu.

Stille wateren hebben diepe gronden; dat gezegde vormt wellicht de beste samenvatting van deze film, waar de dialoog beperkt is tot een minimum, maar de psychologie erachter verder reikt dan het celluloid toont.

De film vangt aan met een gewelddadige buskaping, waar slechts de buschauffeur en twee kinderen, broer en zus, overleven. In de eerste helft focust de film zich op de ondergane transformatie van de personages, die zowel aangegrepen als geobsedeerd blijken door de dood die zich in hun leven heeft gewaand. De drie hoofdpersonages leven samen, maar spreken niet, totdat een neef vanuit het niets bij hun thuis aanklopt. Deze neef staat bol van het leven, maar krijgt het gezelschap niet uit de sleur waar zij na het incident in verkeren.

De tweede helft verhaalt over de buschauffeur, die de kinderen meeneemt op een busreis, die begint op de plek waar het incident plaatsvond, om zo aan de trauma’s te ontsnappen. Zonder een woord teveel worden gebeurtenissen getoond die zowel de diep geschade personages als hun terugkeer naar het leven tonen, waarbij niet altijd de ethisch juiste weg wordt gekozen.

Centraal in de film staat een thematiek rondom het meest onbepaalde alsook meest bepaalde aspect van het leven; de dood, die zich onlosmakelijk met de levens van de hoofdpersonages heeft verweven. Yurîka laat zich wellicht het beste samenvatten als een zoektocht naar het leven, in een door dood overheerste periode.

De film is geheel in sepiatinten geschoten en van een dergelijke cinematografische schoonheid, dat het minimale narratief zeer goed werkt bij zodanig sprekende beelden. Vol symboliek, longshots van de prachtigste landschappen en ronddwalende personages, op zoek naar een doel, naar het leven dat zij kwijt zijn geraakt en naar het moment waarop zij afstand kunnen doen van hetgeen hen getekend heeft. Het vormt de diep emotionele kern van de film, die nergens vervalt in melodrama of moralisme, eerder in kille momenten die zich het best laten vergelijken met de eerder genoemde stille wateren.

Er zijn momenten dat de film aan kracht inboet, vooral het niet altijd duidelijke narratief doet in de eerste helft van de film voor een groot deel af aan de spanning, maar dit hervat zich subliem naarmate de film vordert. Pas in de laatste paar minuten blijkt echter het belang van alle scènes in het geheel, en bij besef van wat er de uren ervoor aan de kijker voor ogen is gekomen is de impact plotseling gigantisch.

Elk woord dat gewijd wordt aan de film is eigenlijk een woord teveel, het is een verhaal dat zich langzaamaan ontvouwd, waar stukje bij beetje wordt gebouwd aan het meesterwerkje dat Yurîka is. Een film om voort te laten kabbelen en je mee te laten voeren met de innerlijke tragiek van de personages.