Rond de afsluiting van het vorige decennium wijde ik een column aan een opvallende afwezige in de hedendaagse cinema: glamour. Te sporadisch werd ik nog betoverd door een film waarin stilering en elegantie tot groot goed verheven is; alledaagsheid en herkenbaarheid bij de kijker leken doorgaans te prevaleren. Wat schetst mijn verbazing als een van de eerste films uit dit nieuwe decennium die ik zie geheel beantwoordt aan mijn pleidooi! A Single Man is het type film dat ik de afgelopen jaren node gemist heb, en een voorbeeld van de kracht van een glamoureuze aanpak.

Universitair docent George (een prachtige Colin Firth) introduceert zichzelf als een persoon die met het uitvoeren van het ochtendlijke aankleedritueel transformeert tot de figuur die hij zich naar buiten toe voorwendt te zijn. Veel buitenkant, maar van zijn eenzaamheid, zelfmoordneigingen en homoseksuele geaardheid laat hij niets los. Of toch, in bijvoorbeeld een bespiegeling op een passage uit Huxley’s werk dat klassikaal besproken wordt. Altijd indirect, want de vroege jaren 60, maar voor gelijkgestemden duidelijk verstaanbaar. Aan mannelijke noch vrouwelijke aandacht heeft hij gebrek, maar zijn zelfverkozen isolement doorbreekt het niet.

Het drama blijft vrijwel steeds aan het oppervlak, aangezien we weinig doordringen tot de kern van het personage George. Wat dat betreft bekijken we hem misschien net zo zeer met de ogen waarmee zijn omgeving hem bekijkt. Een gelikte buitenkant, in wie het van binnen moet kolken. Verwarring van het personage ondervinden we wellicht in de shots die vanuit zijn perspectief geschoten zijn. Veelal extreme close-ups van ogen en lippen. Van vrouwen wel te verstaan. Pas gaandeweg sijpelen de mannen in zijn leven de film binnen en neemt een ingetogen seksuele spanning de overhand. A Single Man verzandt gelukkig niet in een larmoyant drama over onmogelijke liefde, zoals bijvoorbeeld Brokeback Mountain niet zo lang geleden nog deed. Vermeden wordt omgevingsfactoren aan te voeren als verklaring voor de moeizame relaties in deze film, zodat dit vraagstuk openblijft voor een interpretatie die bredere gezocht kan worden dan gerelateerd aan de geaardheid van de personages. Zodoende lijkt emancipatie van homoseksualiteit in grote Amerikaanse films weer een stapje verder.

Dat geldt ook voor de mate van overtuigendheid waarmee de gevoelens van verliefdheid en sensuele spanning weet te treffen, beter dan menig heteroseksueel romantisch drama. Voor mij als rechtgeaarde heteroseksueel een opmerkelijke gewaarwording geheel mee te kunnen gaan in deze verwikkelingen. En dat heeft, meen ik, weer te maken met de betovering die van de nadrukkelijk glamoureuze stijl uitgaat. Als modeontwerper en man achter succesvolle reclamecampagnes van Gucci verstaat Tom Ford de kunst van het verleiden van de kijker. Het heeft iets artificieels, dit intellectuele milieu waarin een knappe man in maatpak valt voor een collectie studentikoze posterboys, maar het werkt, op een zelfde manier als de artificiële stilering van In the Mood for Love de onderhuidse spanning versterkt.

Ook de filmstijl heeft iets kunstmatigs, nauw verwant aan die welke in reclamespots toegepast wordt. Overdreven kleurovergangen (grauw als George alleen is, verzadigd in gezelschap van anderen), stroperige slow motion en extreme close ups. Alles overgeësthetiseerd. Je moet er van houden, en A Single Man zal niet naar ieders smaak zijn, maar wat mij betreft treft deze aanpak doel en hebben we hier te maken met een prettig buitenbeentje dat bij de Oscarnominaties te zeer over het hoofd is gezien.