Alice in Wonderland 3D (2010)
De nieuwste van Tom Burton kan er op basis van randzaken net mee door.

9 maart 2010 · · Kritiek

In 1865 schreef Lewis Caroll zijn Alice in Wonderland, enkele jaren later volgde het vervolg Through The Looking Glass. Sindsdien hebben deze surrealistische verhalen talloze kinderen én volwassenen vermaakt en geïnspireerd. Niet zo gek dus dat er tientallen film- en televisie-adaptaties zijn gemaakt. De bekendste daarvan is de animatiefilm van Disney uit 1951, de meest geliefde bij filmliefhebbers en critici waarschijnlijk de versie van Jan Svankmajer uit 1988, die als één van de weinigen zich beperkt tot het eerste boek, terwijl de meeste filmversies ook elementen uit het vervolg in één verhaal stoppen. De populairste daarvan zijn vermoedelijk Tweedle Dee en Tweedle Dum en het gebruik om de Queen of Hearts (uit Wonderland) de Red Queen (uit Looking Glass) te noemen. Beiden duiken ook op in deze nieuwste verfilming van de klassieker door Tim Burton voor Disney. Burton geeft een nieuwe draai aan het oude verhaal en dat is nodig, want wat zou een traditionele verfilming nog kunnen toevoegen aan wat er al bestaat?

Burtons Alice in Wonderland is niet alleen anders omdat je een 3D-bril kan opzetten en de film in 3D kan zien (iets wat overigens op wat projectielen die op je af worden geslingerd weinig toevoegt aan de beleving), maar vooral omdat het een soort vervolg op de boeken van Carroll is. Alice is nu negentien jaar oud en heeft haarzelf wijsgemaakt dat haar eerdere avonturen op jongere leeftijd slechts dromen waren. Geen gekke verklaring, want ze herbeleeft haar avonturen elke nacht weer in haar dromen. Ze heeft echter goede reden om weer terug te keren naar Underland (zoals het in de film door de inwoners wordt genoemd): ze wordt ten huwelijk gevraagd door vreselijke maar wel rijke en adellijke kwal. Hoogste tijd om weer eens het konijnenhol in te duiken, zoals het witte konijn uiteraard aangeeft met zijn zakhorloge.

Ook in Wonderland/Underland zijn de tijden veranderd. De Red Queen regeert met ijzeren hand (hoofden gaan er nu echt af, hoewel we dat niet te zijn krijgen) en iedereen voelt zich onderdrukt. Het geeft Burton de ruimte om zich uit te leven met zijn typische Gothische sets en duistere vormgeving – nog altijd geïnspireerd door het Duitse expressionisme – en dat is misschien wel het grootste pluspunt aan deze toch wat tegenvallende film. Desondanks overheerst geen gevoel van onderdompeling in de wereld van Alice, iets wat eigenlijk wel hoort bij het verhaal van Carroll. Dat komt vooral door het matige script, dat voor een Alice verhaal veel te cliché uitmondt in een soort episch bedoelde strijd tussen goed en kwaad.

Ondertussen worden wel zo nu en dan vrijheden met logica genomen die in een anarchistische, surrealistische versie van Alice zouden passen maar in dit wat te rechtlijnige script uit de toon vallen en juist benadrukken hoe de film té strak een traditioneel plot heeft. Dat de uitwerking hiervan ook nog eens te wensen overlaat en het met het epische gehalte van de eindstrijd en de opbouw daar naartoe nogal meevalt doen de film ook geen goed. Ondanks de duistere beeldtaal is het allemaal wat braaf en afgezaagd.

Vaste Burton acteur Johnny Depp voegt ook niet zoveel toe in de rol van de Mad Hatter, ondanks dat hij wel een veel grotere rol heeft gekregen dan in het oorspronkelijke verhaal van Carroll. Hij doet wel gek, maar echt leuk wordt hij niet. Het houdt een beetje het midden tussen de geïnspireerde mafheid van zijn rollen voor Burton in de jaren ’90 en het dramatische dieptepunt dat zijn Michael Jackson imitatie in Charlie and the Chocolate Factory was. Veel met de Mad Hatter uit het boek heeft het niet te maken. Mia Wasikowska is degelijk als Alice, maar verre van bijzonder. Aangezien Alice hier een stuk sterker personage moet zijn dan ze doorgaans is en de ontdekking van haar eigen kracht en persoonlijkheid een feministische lading aan de film moet geven (wat culmineert in een ridicuul einde dat een loopje met de geschiedenis neemt op een irritante manier) is dat toch een zwaktebod.

Het kijkplezier dat er toch wel is komt vooral van de bijfiguren en hun vertolkers. Matt Lucas (die dikke van Little Britain)) is te herkennen in de ronde hoofden van de geinige Tweedle Dee en Tweedle Dum, wiens personages gelukkig niet veel veranderd zijn ten opzichte van het boek wat hun dialogen ten goede komt. De altijd grijnzende Cheshire Cat met zijn willekeurige verdwijnen en verschijnen, is in de meeste Alice adaptaties een hoogtepunt en met de stem van Stephen Fry is deze versie geen uitzondering op de regel, hoewel hij wel wat gemener en minder met het algemene goed bezig had mogen zijn. Alan Rickman geeft net als Fry op een leuke manier invulling aan de rokende rups, die hier vreemd genoeg Absolem heet.

Sowieso ergerde ik me zo nu en dan aan alle nieuwe namen die het geheel nogal een hoog Harry Potter gehalte gaven. Vrij onnodig naar mijn smaak. Ondanks dat de Red Queen en de Queen of Harts zijn samengevoegd tot één personage speelt Helena Bonham Carter haar wel erg leuk en zijn haar bedienden (kikkers en lopende vissen) een bron van genot. Het is dankzij de kleurrijke bijfiguren en sfeervolle sets dat de film net niet verveelt en er zo nu en dan wat te lachen valt. Verder is Burtons nieuwste tegelijk revisionistisch en te traditioneel. Er wordt een geheel nieuwe en gewaagde invulling van het Alice verhaal gegeven, maar deze is weer veel te afgezaagd en te braaf om te verrassen of enige echte indruk te maken. Het 3D-aspect voegt zo weinig toe dat het me niets zou verbazen als we over een paar jaar geen enkele film meer in 3D zien.

★★★☆☆


Onderwerpen:


2 Reacties

  1. Jordi

    Je vergeet Anne Hathaway! Ik was verbijsterd door dat sinistere laagje dat zij aan haar rol als White Queen gaf. En die altijd zwevende handjes in die etherische houding! Prachtig. Maar verder inderdaad “tegelijk revisionistisch en te traditioneel” – je legt de vinger op de zere plek, Kaj. Toch een beetje jammer, van Burton mochten we wat meer verwachten.

  2. Kaj van Zoelen

    Hmmm… Hathaway was me eigenlijk niet zo opgevallen, vond haar net als Depp vooral een beetje maf doen zonder dat het leuk werd.


Reageer op dit artikel