Copie Conforme (2010)
Een dubbelrecensie door Rik en Fedor

25 augustus 2010 · · Kritiek

Photobucket

Op Cannes mocht Juliette Binoche dit jaar de prijs voor beste vrouwelijke hoofdrol ontvangen voor haar vertolking in Copie Conforme, de laatste film van Abbas Kiarostami. De Iraanse regisseur, bekend van titels als Taste of Cherry (1997), The Wind Will Carry Us (1999) en Close-up (1991) – waarover Rik onlangs nog een recensie schreef – verhaalt dikwijls over reflexieve reizen die zijn personages maken. Dit gaat ook op voor Copie Conforme die de nerveuze Française Elle (Juliette Binoche) tegenover de nuchtere James Miller (operazanger en debutant William Shimell) plaatst. Redactieleden Rik en Fedor analyseren de gezamenlijke tocht van beide personages over de hobbels van pril contact, een gespannen huwelijk en de scheidslijn tussen werkelijkheid en imitatie.

Rik:
De eerste van Kiarostami buiten Iran; er is al veel over gezegd en geschreven. Ook ik was benieuwd wat dit zou betekenen voor de zo herkenbare filmstijl van Abbas Kiarostami. De zichtbaar op het Italiaanse neo-realisme geïnspireerde filmstijl is paradoxaal genoeg bepaald on-Europees; hoe zou hij omgaan met de wetten van de moderne Europese cinema? De onopgesmukte manier van filmen, de dialogen, de tocht door het (stedelijk) landschap; het is allemaal typisch Kiarostami. Ook de thematiek hebben we eerder gezien: Close-Up was eveneens een verhandeling over ‘echt’ en ‘nep’. Europeser van aard lijkt de geheimzinnigheid. De film lijkt te móeten ontaarden in een puzzel, een die niet via de logica van het verhaal op te lossen valt. Dat is tegengesteld aan wat we kennen van Kiarostami. Zijn films zijn van het kaliber ‘bedrieglijk eenvoudig’, waar de goede verstaander echter meer uit haalt. Hier ontleent zijn werk zijn charme uit. Voor Copie Conforme geldt het tegenovergestelde: het is zo schreeuwerig belangwekkend dat je er gewoonweg niet aan voorbij kunt gaan dat er een thematisch concept achter steekt. Ik kon de puzzelstukjes nog niet op de juiste plaats leggen, maar geef het voordeel van de twijfel, omdat de slentergang van Binoche en Shimell overwegend boeiend bleef.

Fedor:
De gesprekken tussen de James Miller (William Shimell) en Elle (Juliette Binoche) deden mij meer denken aan een Before Sunrise voor veertigplussers dan aan een geheimzinnige puzzel in de trant van – ik noem – de Italiaanse regisseur Antonioni. Dit is geen l'Eclisse: niet in de beelden, niet in de dialogen, en ook niet in het acteerwerk dat bijzonder kunstmatig overkwam. Dit laatste is in de tweede helft van de film natuurlijk bewust gedaan, maar ik vond de personages er niet sympathieker of meer fascinerend door worden, eerder vervelender om te blijven volgen. Vooral Binoche die de prijs voor beste vrouwelijke actrice mocht ontvangen, kwam mij vaak irritant over in haar neurotische trekjes, en William Shimell leek

cheap generic levitra online

het als debuterend acteur niet erg te vinden om flink over de top te gaan in zijn geveinsde emoties. Wat trok deze mensen nu precies tot elkaar aan? De onderhuidse spanning wist me niet te overtuigen. Bovendien, als je de thematiek van de openingsscène van James Millers boek over de intrinsieke waarde van kopieën tegenover het origineel doortrekt, dan lijkt me de lezing van de film niet bijzonder ingewikkeld. Maar jij hebt er meer uit kunnen halen?

Rik:
Nu ik er nog eens over na denk vind ik er vooral een schattig soort naïviteit spreken uit de koppeling van de twee ogenschijnlijk losstaande thema’s. Al valt even goed te stellen dat het een cliché van jewelste is, waarbij het stoort dat het met zoveel aplomb gepresenteerd wordt. Dus nee, veel meer heb ik er niet uitgehaald. Neemt niet weg dat het spel tussen beiden me kon boeien. De abstracte manier van het uitbeelden van een prille liefde én sleets huwelijk tussen één stel op één dag kon mij door zijn originaliteit wel bekoren. Zoals gezegd geeft het de film iets conceptueels en daardoor afstandelijks. Het hebben van sympathie voor personages, naturel acteerwerk of onderhuidse spanning; ik heb mezelf daarom eigenlijk niet eens de vraag gesteld of ik dat van toepassing vond. En de vraag wat deze mensen in elkaar aantrok; is dat werkelijk van belang? Vergeet niet dat dit in 9 van de 10 films niet aan bod komt. Als kijker heb je (vreemd genoeg, dat wel) te accepteren dat het is zoals het is. In inspiratiebron Viaggio in Italia, of anders: L’Eclisse, wordt hier ook aan voorbij gegaan. Je zou zelfs kunnen stellen dat het passend is; is het niet een relatie die reeds lang op de automatische piloot geleefd wordt? Maar viel er ook niets te genieten als zijnde een film van Kiarostami, zijn stijl en thema's kennende, maar in een geheel nieuwe setting?

Fedor:
Ik ben helaas nog vrij onbekend met het werk van Kiarostami, maar het gegeven blijft dat hij je opscheept met twee personages die je tegen wil en dank in realtime moet volgen. Inhoudelijk zal ik dan prikkelende dialogen willen horen, maar elk gebaar, elke emotie en elke tekst kwam mij vaak banaal over. Je wilt toch als kijker aan het denken worden gezet, of geraakt worden door het mogelijk ontluikende drama? Maar geen van beide mogelijkheden leek hier te worden benut. Wat wil de filmmaker dan zeggen? Ja, hij geeft een contrast weer tussen pril en sleets, maar voorbij dat gegeven gaat hij ook niet. Ik vind dit echt arthousecinema van het verkeerde soort: moeilijk doen over iets simpels, soms tot het pretentieuze af. Het is dan geen aanstootgevende film, maar wel een kleurloze. Dat terwijl Binoche zo mooi kan blozen als een vrouw die niet weet of ze verlangt naar jeugdige verliefdheid of een doorleefd huwelijk. Gelukkig heeft ze een betweterig kind dat het bloed onder de nagels vandaan haalt, een ander element uit het begin van de film dat ik weinig vond toevoegen aan het geheel. Ik geloof wel dat Kiarostami een interessant regisseur is, maar denk dat hij in zijn eigen nationale context meer te vertellen heeft.

zp8497586rq

Onderwerpen:


1 Reactie

  1. Verhoeven

    – Hoeveel ”facetten” van de realiteit telt de film?
    – Welke ”realiteit” is echt, indien die er is?
    – Waarom de overgang in verschillende talen?
    – Is er sprake van één of meerdere protagonist(en)?