Deze week kwam Predators uit, een film van welke nog steeds mensen foutief denken dat deze geregisseerd is door Robert Rodriguez. Rodriguez speelt slechts de rol van executive producer bij deze film, het echte brein is Hongaars-Amerikaanse regisseur Nimrod Antal. Vandaag bespreek ik de eerste drie films van deze regisseur. Drie films die erg benieuwd maken naar, het door mij nog ongeziene, Predators.

Nimrod Antal werd geboren in Amerika, maar studeerde film in Hongarije. Daar maakte hij Kontroll, een film die begint als een typische genrefilm, maar die zich steeds meer ontpopt als mythische metafoor. In Kontroll volgen we Bulcsú, een jongeman wiens werk én huis zich in de metro bevind. Wanneer hij geen kaartjes controleert zwerft hij rond door de stations en slaapt hij op de bankjes. Zijn team van kaartjesknippers krijgt te maken met een team van rivalen, lastige klanten en vooral een reeks mensen die voor de trein geduwd worden.

Wat aanvankelijk begint als een normale thriller verschuift steeds meer zijn focus naar de vreemde ontmoetingen van het team kaartjesknippers. De klanten en de sfeer wordt steeds surrealistischer en het genreverhaal wordt grotendeels losgelaten ten faveure van sketches. Dit genreverhaal keert echter tegen het einde weer terug, maar dan getransformeerd tot een soort mythologische/bijbelse strijd, die wel of niet een fantastische metafoor is. Het laatste shot bevestigt de subjectiviteit van waar we naar gekeken hebben, als de film van een neo-giallo getransformeerd is een Terry Gilliamneske droom.

Dat het loslaten van narratief en interne logica niet voelt als een zwaktebod komt door Nimrod Antal’s visie. Zijn visuele stijl is tegelijkertijd ingehouden en losgeslagen en past zich volledig aan op de inhoud van de scène. Maar vooral de focus op personages zorgt ervoor dat een narratief van ondergeschikt belang is. Wanneer Bulcsú zich steeds meer verliest in paranoia uit zich dat stilistisch in de film. Personages en stijl zijn op elkaar aangesloten en gaan nooit met elkaar aan de haal. Prachtdebuut.

Antal’s eerste Amerikaanse film werd aanvankelijk minder goed ontvangen. Vacancy is een film met Luke Wilson en Kate Beckinsale als een koppel dat strand in een motel. Wanneer ze een videoband opzetten zien ze een snufffilm die opgenomen is in hun hotelkamer. Paniek slaat toe, en al snel verandert de film in een strijd op leven en dood. Een soort Psycho met een hedendaagse paranoia-twist.

Het camerawerk sluit zich aan op de twee ideeën van de film. We hebben de realistische, grimmige setting van de snufffilms (van welke we grofkorrelige videobeelden te zien krijgen). Maar we hebben ook de gothisch maniakale sfeer van Psycho. De mix tussen een gestileerde en een realistische visie wisselt elkaar af en botst met elkaar. Dit levert een nerveuze sfeer op, die past bij de paranoia van de film.

Maar wederom is de film voornamelijk gefocust op de personages. Vaak is onze blik een voyeuristische. We zien ze in lenzen, weerspiegeld, of we kijken vanuit één van de snuffcamera’s. Een van de gaafste scènes is wanneer Luke Wilson’s karakter de videobanden aandachtig bekijkt op zoek naar hints. We kijken vanuit het televisietoestel, en hij kijkt als het ware terug. Onze blik verwijdert zich geen moment van de personages, en we gaan met hun mee in de strijd. Waarin ze verrassend slim strijd leveren tegen de snuffers. Ondergewaardeerde film.

Ook Armored is ondergewaardeerd. Armored is wederom een genre-update, ditmaal van de heist-film. Het eerste gedeelte van de film is geinspireerd op Heat, waarin een gepantserde geldauto gekaapt wordt… door de medewerkers. Wanneer deze medewerkers zich schuilhouden in een verlaten pakhuis verandert de film in een ode aan Reservoir Dogs. Wederom betoogt Nimrod Antal zich een stilistisch meester, waarbij de personages vaak gekaderd zijn op inventieve en claustrofobische wijze.

Wederom sluit de stijl namelijk aan op de inhoud, waarbij de lange proloog voornamelijk gebruik maakt van een observerende camera in een klinische omgeving, de heist zelf van koele gedempte kleuren en een actieve camera en de chaos in het pakhuis vooral een wat klassiekere hollywoodstijl gebruikt die verwant is aan neo-noir. De lange proloog leert ons de personages kennen, en als op het einde de chaos losbreekt voor de personages verandert ook het kleurenschema. De blauwe kleuren van het begin maken plaats voor modderig bruin. Van een omgeving van beheerst staal naar een omgeving van chaotische roest. Omgeving, personages, narratief, camerawerk en kleurgebruik sluiten naadloos op elkaar aan. Nimrod Antal blijkt een stilistisch verrassend sterk en veelzijdig regisseur en dat maakt benieuwd naar Predators.