Double Bill: Green Zone (2010)/Ghost Writer (2010)
Politieke Paranoia

26 mei 2010 · · Beschouwing

Elk jaar is er wel eentje, een paranoia-thriller. Dit jaar lijkt het echter goed raak, met kort geleden nog Shutter Island. Vandaag bespreek ik twee zeer recente paranoia-thriller’s die over hetzelfde onderwerp gaan: de problematische omgang van het westen met de Irak-oorlog. Zowel Green Zone als The Ghost Writer zetten hun kanttekeningen bij overheids-instanties, maar de manier waarop paranoia en complot wordt ingezet in beiden films maakt het verschil tussen adequate film en bovengemiddeld goed.

Green Zone is de nieuwe van Paul Greengrass, een man die zijn niche in de markt heeft gevonden met politieke actiefilms. Waar zijn twee delen in de Bourne-trilogie al gingen over de strijd tegen een verkrampt handelende overheid waren deze twee films nog mijlenver verwijderd van Greengrass’ andere films. Dat waren kleine films over politieke misdaden en religieuze aanslagen, waarbij hij keek naar het effect van oorlogsvoering op de gewone mens. Green Zone is een ongemakkelijke mix tussen deze twee. Een actiefilm die spanning op de eerste plaats heeft staan maar telkens struikelt over de politieke achtergrond die tussen de voegen doorsijpelt.

Green Zone is te gericht op actie om de politieke verwikkelingen uit de verf te laten komen. Het verhaal van een legerofficier die tijdens de Irak-oorlog achter fouten van zijn regering komt en daardoor een hele storm op zijn hals haalt doet denken aan de Bourne-films. De aanklacht over het niet aanwezig zijn van Weapons of Mass Destruction doet denken aan een politiek pamflet ala Winterbottom’s The Road To Guantanamo. Beiden mixen niet lekker, omdat deze politieke lading teveel wordt ingezet ter ondersteuning van actie.

Daarnaast heeft de film een geforceerde houding tegenover de Irakeze bevolking. De rol van Freddy, de Irakeze tolk tegen wil en dank, blijkt een geforceerde manier om het Irakeze volk een stem te geven. Een opzichtige spreekbuis van Greengrass, die probeert indruk te maken met een genuanceerd beeld van Irakees leed. Deze wordt echter overschaduwd door het schreeuwerige plot, waarbij Freddy van een opzichtig uithangbord steeds meer veranderd in een zielloze pion. De poging tot een politieke boodschap komt te weinig uit de verf en roept daardoor irritatie op, binnen een verder uitstekende actiefilm.

Waar de protagonist in Green Zone het complot ontmaskert vanwege een drang naar rechtvaardigheid en zich bewust is van de politieke consequenties van zijn daden (de beerput moet open!) is de naamloze hoofdpersoon uit The Ghost Writer meer per ongeluk binnen het complot verzeild geraakt. Het komt niet in hem op klokkenluider te gaan worden, hij laat zich leiden door een groot deel nieuwsgierigheid, een groot deel overlevingsdrang en zeker ook omdat hij in deze positie macht heeft. Deze keuze van protagonist is kenmerkend voor The Ghost Writer, een film die wel gaat over de Irak-oorlog, maar eigenlijk weinig bekommerd is met politieke consequenties.

Hoewel de premier met mysterieus verleden binnen The Ghost Writer gebaseerd is op Tony Blair blijken de politieke fouten van deze premier slechts een MacGuffin om de hoofdpersoon in spannende setpieces te plaatsen. Als de daden van de premier een MacGuffin zijn dan is de film al helemaal niet bezig met het gewone volk. Green Zone gaat over de gevolgen van politiek gekonkel voor de Irakezen, en verslikt zich in deze boodschap. In The Ghost Writer is het Britse en het Irakeze volk een behangetje voor de elite, waar de film om draait.

Deze tweedeling uit zich ook in de stijlen van de film. Greengrass maakt gebruik van zenuwachtige handheld-camera’s om een documentaire sfeer te bereiken, Polanski is bezig met een heerlijk pulperige suspense-thriller. Polanski pretendeert niet de wereld te veranderen, wil geen docu-drama maken en burgers met hun leed kunnen de pot op. Polanksi maakt een Thriller met een grote T, een spannende film vol suspense-setpieces, een ode aan Hitchcock. De link met Irak is uiteindelijk oppervlakkig. The Ghost Writer laat zich veel meer zien als een voortzetting van Polanski’s oeuvre. Een opgesloten protagonist, een dubbelzijdige kijk op wat waarheid is en een afbrokkelende relatie. De oorlog? Die is slechts achtergrond.


Onderwerpen: , ,


2 Reacties

  1. Erwan

    Ik heb gisteren The Ghost Writer gezien en het was inderdaad ouderwets genieten. Ondanks dat het misschien niet een intens spannende film is, kent de titel genoeg memorabele scenes zoals wanneer MacGregor wordt achtervolgd door een mysterieuze auto. En het is inderdaad de constante paranoia en niet weten wie te vertrouwen wat de film constant onderhoudend maakt. Daarnaast genoot ik met volle teugen van de seksueel getinte humor en de persoonlijke touches die Polanski de film meegeeft, onder meer met de uitleveringsdreiging. Prima pretentieloze film!

  2. Mark

    Yo! Heb je The Ghostwriter eigenlijk wel gezien voordat je aan dit stuk begon he? Er zijn net 2 zinnen die inhoudelijk ingaan op die film, beetje crappy :\ The Ghostwriter is gewoon cool omdat het einde cool is, The Green Zone komt geeneens een seconde in de buurt van die shit.


Reageer op dit artikel