Deze week bespreek ik van Spielberg zijn allereerste sequel, iets wat hij nog vier keer later zou doen. Ook bespreek ik twee afleveringen van een minder bekende televisiereeks, Amazing Stories, voor wie ook Martin Scorsese, Joe Dante en Clint Eastwood ooit segmenten regisseerden.

Indiana Jones And The Temple of doom (1984)

Indiana Jones and the Temple of Doom heeft de tands des tijds minder goed doorstaan dan de eerste Indiana Jones of E.T. Vroeger was dit mijn favoriete Jones-film, vanwege de mijnkarretjes en de ranziger toon. Nu is het vooral een film die problematisch wegkijkt, met de wel erg oriëntalistische blik op India. De stereotypes die hier langs komen zijn schandalig: de Indiërs worden neergezet als hysterische armen die niet zelf hun problemen kunnen oplossen maar blanken daarbij nodig hebben of kwaadaardige voodoo-bedrijvers met barbaarse eetgewoonten. Het is bij vlagen gewoon genant, en beslaat het overgrote deel van de film.

Daarnaast is er de vreselijke rol van Willie Scott (Kate Capshaw) die alleen bedoeld lijkt te zijn om Indiana Jones meer moeilijkheden te bezorgen, en bovendien een tikkeltje misogyn aanvoelt. Waar is de sterke vrouw uit deel 1? Gelukkig maakt de actie een hoop goed, en heeft de film ook een goede schurk in de vorm van Mola Ram. Dat Mola Ram zoveel mensen achter zich heeft staan is moreel problematisch, maar hij steelt wel de show. Daarnaast is de grimmiger toon welkom, wat ervoor zorgt dat de film niet bezwijkt onder zijn eigen luchtigheid, wat de (verder uitstekende) opvolger wel bijna deed. Overigens zijn de links tussen 1941 en Indiana Jones weer aanwezig, hier vooral in de vorm van een musicalnummer dat uitloopt in een barfight.

Het hele gedoe van Indiana Jones die de arme moeders uit het dorp wel even hun kinderen terug zal bezorgen is niet alleen een tikkie orientalistisch, maar wordt ook vrij hysterisch uitgewerkt. Verder is dit eigenlijk gewoon weer de luchtige actiekant van Spielberg.

Hier wordt het leuker: we hebben Indiana Jones die voor een kwartier in de film kwaadaardig is en de love-interest dreigt te vermoorden, kindermishandeling (op kleine en grote schaal), levend verbrandende mensen, een hart wat er uitgerukt wordt terwijl de bezitter van dat hart door blijft leven, een kamer vol met insecten voor de gruwel factor, en een feestmaal met apenhoofden, slangen die uit de buik komen krioelen van een grotere slang, het eten van insecten en soep met oogballen. Spielberg leeft zich uit.

Wanneer je door de moreel foute laag heen kijkt is dit een zeer puik in elkaar gezet avontuur, waarbij vooral de mijnkarrenscène de lat hoog legt voor toekomstige avonturenfilms.

Amazing Stories: Ghost Train (1985)

Een jongen krijgt bezoek van zijn oude opa in het nieuwe huis van het gezin. Opa brengt met zijn verhalen over spooktreinen en indianen de fantasie van het kind op hol, en de ouders waarschuwen de jongen niks te geloven wat opa zegt. In het verhaal van de spooktrein blijkt echter meer waarheid te zitten dan de ouders willen geloven.

Amazing Stories is een door Spielberg geproduceerde serie van korte afleveringen (variërend van 20 minuten tot een uur) die elke aflevering een ander verhaal verteld en waarbij de schrijvers en regisseurs kunnen experimenteren met genre, zolang het maar fantasierijk is. Deze pilot zet de toon meteen goed, want Spielberg kan weer naar hartelust zijn paradepaardje ten tonele voeren: familie. De aflevering is een metafoor voor het verlies van een dierbaar iemand in de kindertijd, en Spielberg geeft dit mooi weer, al kan hij ook weer lekker een huis naar gort helpen.

De aflevering is een metafoor voor de dood van oude mensen en hoe kinderen daarmee omgaan. Het is een gegeven wat zeer sentimenteel uitgewerkt kan worden, maar Spielberg houdt zich redelijk in. De metafoor zelf ligt er echter nogal dik boven op en doet geloven dat deze serie zich zal richten op kinderen. Latere afleveringen richten zich echter op een geheel andere doelgroep, waardoor deze pilot niet geheel representatief genoemd kan worden. Sentimenteel en nostalgisch is het wel.

De titel doet anders vermoeden, maar Ghost Train is een geweldloze, spanningsloze, schurkvrije aflevering, die vooral een ode is aan de fantasie.

Binnen een half uur weet Spielberg een zeer vermakelijke aflevering neer te zetten. Het is moeilijk de aandacht van het publiek te laten verslappen binnen dit tijdsbestek, maar hier en daar komt de aflevering inderdaad niet snel tot zijn point. Het had allemaal nog strakker gekund. Het is eigenlijk een idee van 10 minuten wat over langere tijd wordt uitgerekt, dus de amusementsfactor is niet zo hoog als die had kunnen zijn.

Amazing Stories: The Mission (1985)

Deze aflevering begeeft zich in een terrein waar Spielberg eerder in gewerkt had en waar hij later naar terug zou keren: de tweede wereldoorlog. Binnen de tweede wereldoorlog-films van Spielberg zijn er twee kampen, de lichtvoetig entertainende (1941,The Raiders of The Lost Ark, Indiana Jones and The Last Crusade) en de serieuze (Empire of The Sun, Schindler’s List, Saving Private Ryan). The Mission valt er tussen in. Wat begint als een redelijk rechttoe rechtaan verhaal van een verkenningsmissie per vliegtuig die compleet uit de hand loopt, slaat algauw om naar het terrein der fabelen. De plotwending is zeer ongeloofwaardig en breekt de toon compleet. Deze lijkt slechts te bestaan voor de effecten en omdat Amazing Stories zicht richt op fantasieverhalen. Wat dus begint als een Dirty Dozen-achtige aflevering slaat binnen een aantal minuten om naar Indiana Jones meets Who Framed Roger Rabbit. De opzet van de aflevering is goed en spannend, maar de wending zorgt ervoor dat de aflevering muteert in een tweekoppig frankensteinachtig animatiemonster, wat in dit geval geen goed iets is.

Het einde is zo over the top, kitscherig en fout dat het lijkt alsof mijn bewust doelde op een campstatus. Het is alsof Spielberg zijn serieuze en lichtvoetige kant parodieert door ze te laten botsen en het sentiment dat daar uit onstaat is niet serieus te nemen en compleet over the top.

Wat begint als een aflevering met potentie tot grimmige suspense slaat om naar een Deus Ex Machina waar Walt Disney een puntje aan kan zuigen. De film slaat compleet dood, en de potentie tot een grimmig hoogstaaltje ebt volledig weg.

Had ik al gezegd dat het einde alles compleet verpest? Het begin is echter goed, spannend en leuk, dus vandaar toch ook op deze schaal nog wat puntjes.