Kathleen Conklin (gespeeld door Lili Taylor) studeert filosofie en leeft in New York. Ze leidt een teruggetrokken bestaan waarin haar ijver om af te studeren haar enige doel lijkt te zijn. Niettemin is ze wel een studente met een eigen gedachtegang en zet ze, aan het begin van de film, vraagtekens bij het veroordelen van een bepaalde heerser terwijl in principe een heel volk schuldig zou zijn. Ze doelt op de My Lai Moorden in 1968 waar bevelhebber William Caley als symbool werd gebruikt voor de foute keuzes van velen. Een zondebok. Niet zo gek veel later wordt Kathleen meegesleurd door een mysterieuze vrouw die haar met overtuiging vraagt te zeggen of ze wil ophouden met wat ze doet. Kathleen verweert zich wat, maar is zo overdondert door de plotselinge daad dat voor ze ook maar denkt aan weg te komen van dit ongeval, de mysterieuze vrouw haar gulzig in haar keel bijt. Een van de weinige vampierconventies die regisseur Abel Ferrara laat terugkeren om aan te tonen dat het een vampierfilm is. Want eigenlijk is het dat dan ook weer absoluut niet.

Dat Kathleen een vampier wordt is duidelijk. De manier waarop Ferrara dit duidelijk maakt is ongekend. Als eerste maken we haar overgang mee. Ze lijdt pijn alsof de wond ontstoken is en ze bloed ongekend veel. Doktoren zeggen dat er geen infectie te zien is en schuiven het af op bloedarmoede. Heel eventjes wordt een kans op AIDS bij de naam genoemd, iets wat dit meteen in de jaren ’90 plaatst. Overdag wordt ze onafscheidelijk van haar zonnebril en als ze een professor thuis uitnodigt merkt deze op dat alle spiegels zijn bedekt met doeken. Niet veel later gebruikt ze hem als het eerste slachtoffer wat de transformatie compleet maakt. In al die tijd wordt er nergens expliciet over gesproken. Zelfs de iconische hoektanden blijven achterwege. Het gebeurt, het overkomt haar.

En dat is het bijzondere aan The Addiction. Het is niet geschreven, er is geen plot, alles gebeurt gewoon. Ferrara speelt zijn vampierfilm uit als een parallel aan het leven. Personages treden onverwachts binnen en verdwijnen vervolgens na luttele seconden weer volledig uit het beeld. Alleen Kathleen is een blijvend persoon, wat dan meteen de intrede van haar voice-over uitlegt. Wij, als publiek, zijn Kathleen en zoals geen ander horen wij haar existentialistische gedachtegang. Het is een voortzetting van die openingsscène: niet alleen de geschiedenis wordt door haar veroordeelt, maar de hele mensheid, het leven in het algemeen en vooral zij als persoon deugen steeds minder. Hoewel de monologen nogal pretentieus overkomen door het academische karakter, werkt het wel mee aan de uitdieping van het personage. Niet alleen van buiten gaat ze ten onder aan haar eigen lust, maar ook van binnen valt ze langzaam uit elkaar.

Dan gebruikt Ferrara vervolgens het vampier zijn ook als parallel aan het verslaafd zijn. Bloed blijft een noodzaak, maar niet in de mate waarop Kathleen het tot haar neemt. De vampier Peino, gespeeld door de altijd geweldige Christopher Walken, vergelijkt het zuigen van bloed met het nemen van een ‘fix’. Bloed is een synoniem aan drugs. Dit gegeven ontkiemt zich verder op redelijk briljante wijze, maar elk woord daarover zal de film in kracht doen afnemen.

Ferrara is daarbij een meester in het rekken van het lage budget waar hij vaak mee moet werken. Er wordt zwart-wit geschoten om productiekosten te verkleinen, terwijl er ook lijkt gedacht aan de hoeveelheid bloed dat in kleur nep zou kunnen overkomen. De zwarte smurrie die nu wordt ingezet is geloofwaardig genoeg om geen afbreuk te doen. Vervolgens levert het ook prachtige plaatjes op van het vieze New York. Ondertussen wordt er af en toe gewisseld tussen de erg aangename klassieke soundtrack en hiphop, waarbij Cypress Hills “I Want To Get High” toch wel het hoogtepunt blijkt. Nee, sfeer blijkt nooit een probleem voor Ferrara.

The Addiction heeft zo zijn horrortrekjes die niet te voorkomen zijn, maar het is geen horrorfilm/vampierfilm zoals er veel zijn gemaakt. Ferrara interesseert zich meer in zijn personages die mensen worden en hun eigen leven gaan leiden, terwijl hij ondertussen eigenlijk een drugsfilm probeerde te maken, maar dat eigenlijk al te vaak had gedaan. Wat hij oplevert is een bijzondere film die volledig compromisloos existentialisme en filosofie verkiest boven elk horror-element.