Animal Kingdom (2010)
Van je familie moet je het hebben

3 maart 2011 · · Kritiek

Wanneer tiener Joshua ‘J’ Cody (James Frecheville) in de openingsscène met zijn moeder een spelshow op tv kijkt, wordt meteen de toon gezet wanneer zij vervolgens niet meer reageert op Josh, omdat zij een overdosis heroïne heeft genomen. Moeder dood. Josh naar zijn oma toe. Een vriendelijke, geblondeerde dame op leeftijd die het slechte contact met haar overleden dochter betreurt en haar kleinzoon graag onder de hoede neemt. Een betere toekomst lijkt in het verschiet te liggen, maar als haar andere zoons (Josh’s ooms) als een stel Tasmaanse duivels worden neergezet – letterlijk een boevenbende bij elkaar – dan weet je als kijker snel beter. En je hoeft geen Darwin te zijn om de titel te kunnen ontleden. Animal Kingdom is een moderne draai aan de ‘survival of the fittest’ thematiek, die ingaat op invloeden van het sociale milieu, maar nog het meest over de vraag in hoeverre een familie doorslaggevend kan zijn in de ontwikkeling van een puber. Puur genetica of schuilt er meer onder het broeierige oppervlak?

Twee van Josh’s ooms en een familievriend handelen in drugs en plegen gewelddadige overvallen, het is echter de derde voor de politie voortvluchtige oom die de grootste psychopaat lijkt te zijn. ‘Pope’ (Ben Mendelsohn) komt weer terug bij zijn bloedverwanten wanneer er al de nodige slachtoffers zijn gevallen en zijn dierlijke instinct lijkt er niet om één of twee meer te malen. De hegemonie van de familie lijkt altijd voorop te staan, hoewel het niet ‘Pope’, maar Janine Cody is, de vriendelijke oma uit de inleiding, die de touwtjes strak in handen heeft. Jackie Weaver, die voor haar rol genomineerd was voor een Oscar, speelt haar uitmuntend, juist omdat haar personage psychologisch het meest ingewikkeld en onvoorspelbaar in elkaar zit. Stilistisch is de film dicht op de huid gefilmd, alsof de buitenwijken van Melbourne een jungle zijn waar je moet overleven, maar het verliest zich wel iets te vaak in overdadige esthetica (slow motion shots). De vraag blijft natuurlijk of Josh zich in deze wereld stand kan houden.

Josh lijkt vooral gevangen te zijn in de achterdochtige familieverhoudingen en wanneer de geweldsspiraal van zijn ooms hem geen weinig soelaas biedt, rust de mogelijke redding op de inmenging van de betrokken agent Leckie (gespeeld door de onderschatte Guy Pearce) die hem uit het gewelddadige milieu probeert te halen. Via een dialoog over de werking tussen sterken en zwakken in de samenleving, lijkt hij Josh te willen overtuigen om te gaan getuigen na een moordaanslag, maar Josh lijkt echter onverschillig te staan voor elke vorm van ouderlijk gezag en houdt Leckie, mede beïnvloed door zijn familie, op gepaste afstand. Pas wanneer hij doorkrijgt dat zijn familie minder om hem geeft dan hij eerst dacht, lijkt hij voor zichzelf te durven kiezen. Het eerste probleem schuilt hierbij in het ontbreken van een bevredigend moraal, omdat familiewaarden relatief blijken, rechtvaardigheid voor onschuldige karakters ontbreekt, en justitie in de vorm van corrupte agenten en advocaten even doortrapt lijkt te zijn als zijn eigen familie. Wie moet je dan nog geloven?

Het tweede probleem zit hem erin dat Josh als identificatie voor de kijker moeilijk empathie weet op te wekken, laat staan de nodige sympathie wanneer hij bijna de gehele film even apathisch wordt neergezet als zijn overleden moeder. Emotie lijkt in zijn verknipte wereldbeeld een schaars goed, en alleen wanneer hij bij zijn normale vriendinnetje is, leeft hij even op. Maar zelfs wanneer door een dramatische wending in het plot hij al zijn ongekropte woede en onzekerheid eruit gooit, sluimert hij weer even snel in comastand tot de laatste, bedenkelijke eindscène de betovering verbreekt. Josh belichaamt niet zozeer een impulsief dier, zoals de rest van zijn familie, maar eerder een kille huurmoordenaar in wording. IJzig, en vooral getekend door het lot. Toch werkt deze uitkomst onbevredigend, omdat je als kijker zou willen geloven dat de psychologische evolutie van Josh minder deterministisch en nihilistisch van aard is. Want is de mens immers niet van nature ook een sociaal en begaan dier?


Onderwerpen: ,


Reageer op dit artikel