Gosford Park (2001)
Allemaal Altman (40)

Altman heeft het niet zo op macht. De macht van Hollywood werd besmeurd in The Player, de macht van het leger in Mash, de macht van de politiek in Secret Honor, de macht van de media in Tanner 88′, de macht van de industriëlen in O.C & Stiggs en de Britse aristocratie wordt nu onderuit gehaald in Gosford Park. Gosford Park ontleent zijn basisidee aan zowel La Regle De Jeu als een gemiddelde Agatha Christie. Centraal staat namelijk het klassenverschil tussen de rijken en hun bedienden, een band die langzaam verbrokkelt wanneer de gastheer vermoordt wordt. Of het Mw. De Wit, met de Loden Pijp, in de Eetkamer was blijkt uiteindelijk onbelangrijk, aangezien Altman zijn blik richt op de gevolgen binnen de machtsverhoudingen, niet de moord zelf.

Het onderscheid tussen de rijken en de bedienden wordt extra duidelijk in de eindcredits, waarin de benedenverdieping (bedienden) en de bovenverdieping (aristocratie) apart ge-credit worden. Kern van de film is de interactie tussen de twee, die bemoeilijkt wordt wanneer de spanning oploopt, maar die tijdens de lange aanloop al spaak loopt. De manier waarop de bedienden behandelt worden is onethisch, maar tegelijkertijd is het personeel ook niet al te positief over hun bazen.

Wanneer een bediende een rijke acteur blijkt te zijn, die research doet voor zijn rol wordt het onderscheid extra duidelijk. Aanvankelijk deel van de club wordt hij daarna onpersoonlijk behandeld:”U heeft partij gekozen”.
Gosford Park is schatplichtig aan Le Regle De Jeu, wat bevestigt wordt tijdens een dergelijk gechoreografeerde jachtscène. Altmans fascinatie voor longtakes valt te rijmen met die film, en de film is dan ook een stilistisch een liefdevolle ode aan zijn voorganger.

Ook hier is de camera constant in beweging en ook hier lopen de verschillende machtsrollen danig door elkaar heen in de loop van een paar avonden. Maar Gosford Park is eveneens een onvervalste ode aan de detective, zij het dat het plot uiteindelijk van ondergeschikt belang is. Er wordt veelvuldig verwezen naar de detectivetalkies van de tijd waarin de film zich afspeelt. Obscuria als de Lodger-remake en de Charlie Chan-films blijken op conto te staan van personages. Maar waar in die films de moord vaak persoonlijk en a-politiek van reden is blijkt hier de moord vervlochten in de machtstructuur. Ook in de ontknoping maakt Altman zijn point extra duidelijk: macht stinkt.



Reageer op dit artikel