Great Performances: Jazz ’34 (1998)
Allemaal Altman (36)

17 april 2011 · · Allemaal Altman + Kritiek

Ter promotie van zijn film Kansas City regisseerde Robert Altman een aflevering van Great Performances, genaamd Jazz ’34. Great Performances is een lang lopend kunstprogramma, waarin filmmakers en artiesten de kans krijgen hun actuele artikel te promoten, een optreden te doen of een ode te brengen aan een van hun inspiratiebronnen. Voor Jazz ’34 bracht Altman een ode aan de Jazz die hij in zijn jeugd in Kansas City hoorde, in 1934.

Jazz ’34 is Altman teruggebracht tot de essentie. Er is geen plot, slechts camerawerk, montage, muziek en sfeer. Het idee van Jazz ’34 is dat Altman hedendaagse Jazz-artiesten, onder welke Altman’s vriend Harry Belafonte, uitnodigde. Deze artiesten worden in historische accurate kledij gestoken, in een authentieke jaren ’30-bar geplaatst en gevraagd te improviseren. Wat volgt is ruim een uur jazz-muziek, gespeeld door professionals, gefilmd in de losse stijl van Altman.

Altman pant en zoomt in lange, onafgebroken camera-shots. Hij focust op de tappende voet van de saxofonist, maar ook op het authentiek ogende publiek dat vertolkt wordt door improviserende acteurs. Zo zien we een vrouw die enkel door lichaamstaal duidelijk weet te maken aan een man elders in het publiek dat zij hem wel ziet zitten. Een serveerster struikelt, een contrabassist veegt met een zakdoek het zweet van zijn voorhoofd alvorens verder te spelen. Het zijn kleine details, die verloren dreigen te gaan in de gezellige drukte, maar die Altman door suggestief camerawerk en secure montage weet op te vangen.

Meer verhaal is er ook niet. Het zijn slechts de details, de muziek en de longshots. De essentie van Altman is aanwezig, maar tevens ook zijn gebrek. Het simpele gegeven blijkt, zoals vaker voorkomt in zijn oeuvre, net niet voldoende de hele film te dragen. Altman is te geïnteresseerd in stijl om zich constant met spanningsboog bezig te houden, en dat zorgt ervoor dat in mindere Altman’s zijn kwaliteiten het niet altijd winnen van de zwaktes. Altman is een geniaal regisseur met het juiste materiaal. Met minder materiaal is hij een vakman die het beste er van weet te maken, zonder de grote hoogtes te bereiken waar hij toe in staat is. Maar dat moet men misschien ook niet verwachten. Zeker niet van een film als Jazz ’34, die zich zeer doelbewust richt op een niche-publiek: de jazz-fan. Alleen voor Altman-adepten en Jazz-puristen.


Onderwerpen:


Reageer op dit artikel