Harry Potter and The Prisoner of Azkaban (2004)
Cuarón wekt Potter tot leven

Komende week komt Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 wereldwijd uit, de achtste en laatste Potter film. Daarom namen Bram, Kaj en Theo de afgelopen tijd de hele reeks nog eens onder de loep en voerden daar per film een discussie over. Sinds afgelopen vrijdag kun je elke dag één van die debatten lezen op Salon Indien. Vandaag de beurt aan de tweede film, Harry Potter and The Prisoner of Azkaban, de eerste in de serie die zowaar de moeite waard is, doordat regisseur Alfonso Cuarón zijn stempel op de film drukt.

Theo: Wauw. Men zegt dat verandering van spijs eten doet, maar zelden is dat zo waar gebleken als bij de wisseling van de regisseur voor deel 3 van Harry Potter. Christopher Columbus zijn twee Potters waren visueel aardig, maar qua plot matig en de acteursregie was ook niet bijzonder. Alfonso Cuarón verbetert de reeks op alle fronten. Het eerste wat opvalt is de elegantie waarmee hij de film vormgeeft. Visueel zit de film prachtig in elkaar, met lange camerabewegingen die door de gangen van Hogwarts dwalen. Over Hogwarts gesproken: Cuarón maakt de omgeving gothischer dan ooit, met vreemde architecturale hoeken, opgezette dieren en gruwelijk beelden op de hoek van elke gang en uurwerken die overal opduiken. Vooral die laatste visuele touch is een vondst, want in het plot speelt tijd een belangrijke rol. Cuarón weet het plot sowieso terug te brengen tot de essentie, en wanneer hij zich richt op visuele grapjes en rare magische vondsten versterken deze de sfeer in plaats van de boel op te houden. Niet zelden verwerkt hij een magische kwinkslag in de achtergrond in plaats van complete scènes eraan te wijden zoals Columbus deed. En veel van de magische grapjes worden ook gebruikt om dingen duidelijk te maken over het plot (de grappen met de boom duiden ook op het verstrijken van de seizoenen) of om de personages uit te werken (de snoepjes die dierengeluiden veroorzaken worden gebruikt om de verbroedering tussen de Gryffindors te tonen). Cuarón trapt in geen van de valkuilen van Colombus en maakt zonder meer één van de sterkste Potters. Wat jullie?

Kaj: Gruwelijke beelden? The Scarlet Empress, daar zitten pas gruwelijke beeldhouwwerken in! Maar je hebt helemaal gelijk. Sterker nog, ik zeg dat Prisoner of Azkaban met gemak de beste van allemaal is. Ik weet dat jullie groot liefhebber zijn van de laatste twee films en de stijl van regisseur Yates, maar wat Cuarón naast de geweldige stijl voorheeft op Yates is hoe strak hij het verhaal vertelt. Nou kan het zo zijn dat het boek zich daar meer voor leent dan de andere delen, dat weet ik niet, maar in tegenstelling tot de andere verfilmingen heeft deze een goed doortimmerd, compact plot zonder echt overbodig materiaal. De scènes die niet direct het verhaal voortstuwen hebben zoals je al zegt wel een functie en zijn op zichzelf interessant, vaak zelfs charmant, maar ook vooral vrij kort. Deze focus op een goed uitgewerkt plot geeft de film een welkome vaart en de scènes vloeien natuurlijk in elkaar over, in tegenstelling tot in de eerste twee films.

Bram: Na twee behoorlijk vervelende films waarin ik vaak geen idee had wat er gebeurde (en er anderzijds ook geen interesse in had), was dit voor mij ook een verademing. Opvallend is dat dit ook de enige Potter is die ik vaker dan eens heb gezien en dat zelfs bij de derde keer de film weet te verrassen met zijn inventieve verhaalstructuur en prachtige beelden. Het nadeel hiervan is dat ik het volledig met jullie eens ben en er zodoende weinig meer kan toevoegen. Ja, misschien toch één ding, iets dat ik Kaj hoorde zeggen tijdens een scène in een pub: de film leeft. Dat is natuurlijk al gezegd, maar de manier waarop je dat verwoorde vond ik mooi. Want zo voelt het ook. De fantasiewereld waarin we onszelf opsluiten voor 145 minuten (meteen ook de kortste van het stel) is veel meer een wereld waarin we binnenvallen in plaats van een speciaal voor ons uitgespeelde wereld. Op de achtergrond gebeurt van alles, zonder dat het vermoeiend wordt. In een eerste zitting valt het nauwelijks op, maar daarna merk je op dat bijvoorbeeld voor het eerst de schilderijen echt iets toevoegen aan de magie. Ze lopen door elkaar heen, er is een behoorlijk grappige running gag met een dappere ridder en uiteindelijk spelen ze ook nog een hele belangrijke rol in een bepaalde scène. Het zijn die kleine momenten die The Prisoner of Azkaban ver boven de John-Cleese-vliegt-langs-om-expositie-te-herhalen- uit de Columbusfilms laat uitstijgen.

Theo: Zeker, de film verwerkt de magische wereld vernuftig in het plot. Ook knap vind ik dat dat plot praktisch bestaat uit climax na climax. Het laatste uur (van de twee en een half uur) is de finale, terwijl in Columbus zijn films het laatste kwartier de finale was (van de twee en een half uur). Hoewel het tijdreis-aspect eigenlijk niet nodig was geweest in het plot (maar dat ligt aan J.K Rowling) weet Cuaron zelfs de tweede keer dat we settings bezoeken die de boel boeiend houden. Maar dat komt ook doordat hij tijd intrinsiek laat zijn aan de film (zoals de eerder genoemde klokken en dergelijke). Ook sterk vind ik de subtekst die hier en daar in de film wordt gestopt. De weerwolf Lupin is te lezen als een symbool voor homoseksualiteit, waarbij de angst voor haatzaaiende reacties van ouders op een weerwolf die les geeft doet denken aan real life Fox-news-achtige situaties. David Thewlis heeft in interviews ook min of meer toegegeven dat hij Lupin speelde als een “gay junkie” en het maakt van een bijrol een rol met diepere gronden. Dat is tekenend voor de regie van Cuaron. Waarbij de vorige films wat je in beeld zag precies was wat je in beeld zag, speelt Cuaron hier met achtergrondgrapjes, subtekst, en symboliek. Je hebt meer dan te voren het idee naar een echte wereld te kijken, terwijl bij Columbus je bijna kon zien waar de filmset ophield. Cuaron’s Potter leent zich tot herkijken.

Kaj: Interessant, tijdens het kijken las ik dat er niet in, maar nu zie ik het helemaal. Nou herinner ik de komende twee à drie films niet zo goed meer, maar ik heb het gevoel dat als er zulke lagen in zitten, die niet zo naadloos in het verhaal zitten verwerkt maar óf meer de aandacht trekken, óf helemaal nauwelijks zijn uitgewerkt. Maar dat zullen we snel zien. De kortste film is trouwens niet deze, maar The Order of the Phoenix. Toch voelt deze korter, dankzij hoe strak de film in elkaar zit. Daarnaast is het de eerste keer dat de drie hoofdrolspelers enigszins mee kunnen met de volwassen acteurs, vooral Emma Watson maakt flinke vooruitgang. Tegelijk is dit het enige aspect dat ik me kan bedenken waarop nog echt vooruitgang geboekt zou worden in de volgende de films.


Onderwerpen:


4 Reacties

  1. Sandro

    Jammer dat jullie het tot nu toe zo eens met elkaar zijn, dat maakt het er niet leuker op om te lezen. Maargoed, daar doe je natuurlijk weinig aan. Ik zal misschien voor jullie nu iets schokkends zeggen, maar ik draag de eerste twee films van de hele reeks nog steeds het meest een warm hart toe. Dat komt echter ook omdat het nog de meest makkelijk te verfilmen boeken zijn: a) ze zijn nog erg dun, b) er zitten nog niet heel veel zij-plots in waardoor het makkelijker te stroomlijnen is en c) van de acteurs wordt nog niet erg veel gevraagd. Dat laatste begint pas echt met Azkaban, en die huilscene nadat Harry met de mantel in de pub is geslopen is echt tenenkrommend. Maar ik heb sowieso het idee dat jullie niet echte lezers waren van de boeken, klopt dat? Want ik heb zeker die eerste vier boeken iets van 7/8 keer gelezen tijdens m’n middelbare school tijd. Dus ik kijk waarschijnlijk meer om in de Potter wereld te duiken en bepaalde zaken tot leven te zien komen, en zo werken die twee eerste Potter films erg goed (ook door de toon, belichting en kleurgebuik). Later verdwijnt dat juist erg. Zoals in de twee voorgaande artikelen is het duidelijk dat het filmtechnisch voor de gemiddelde filmkijker heel anders overkomt. Azkaban is dus mijn favoriete boek van de hele reeks, maar bepaald niet mijn favoriete film. Als je het boek niet kent dan is de hele fictie ongetwijfeld fascinerend in de film, maar nogmaals: ik wil het gevoel tot leven zien komen. En dat gebeurde niet. Waar in de eerste twee films exact het gevoel van de boeken overkwam, was het derde deel een heel andere interpretatie. Maar de grootste moeite heb ik nog wel met het einde. De scene in dat krot neemt zo’n 100 pagina’s in beslag, waar zo veel emotie en achtergrond in verwerkt wordt. In alle redelijkheid kan ik zeggen dat een film dat nooit kan doen, maar dit was wel extreem haastig (en wild bovendien). Op mij kwam dat erg slecht over.

  2. theodoor

    Ik heb de boeken wel gelezen en herlezen en herlezen en herlezen. Ik ben het echter niet met je eens. In de eerste twee boeken worden juist die magische elementen van de Harry Potter-wereld op een redelijk knullige manier uitgewerkt, en Cuaron betrekt ze duidelijker en effectiever in de plot. Ze houden de boel niet op, maar zijn nog wel aanwezig. De balans die hij vindt werkt veel beter dan hoe Colombus ze gebruikt: de magische kwinkslagen zijn aanwezig maar zijn knullig uitgewerkt, bungelen er een beetje naast en lijken geen enkele functie te hebben. Hij struikelt over het tot leven brengen van een goed doortimmerde magische wereld. In de boeken van Rowling hebben al die kwinkslagen een plaats en houden ze de boel niet op: ze scheppen een sfeer. In Columbus films scheppen ze iets anders: irritatie.

  3. Sandro

    Dat heb ik dus totaal anders ervaren. Overigens, met name de buitenlocaties vond ik in ‘Azkaban’ matig. Bram zegt: “De fantasiewereld waarin we onszelf opsluiten voor 145 minuten is veel meer een wereld waarin we binnenvallen in plaats van een speciaal voor ons uitgespeelde wereld. Op de achtergrond gebeurt van alles, zonder dat het vermoeiend wordt.” Allicht waar, maar ik heb juist de meer gesloten doch erg filmische wereld van Colombus meer gewaardeerd. Daar waande ik me echt in een magische wereld namelijk. Een goed voorbeeld in ‘Azkaban’ is die eerste ‘Hippogriff’ scene waar Malfoy gewond raakt. Het is in beeld gebracht zoals ik buiten de tuin zie hier, niet als een magische wereld. Zulke dingen spelen allemaal mee in mijn beeld van (de wereld van) Potter.

  4. Kaj van Zoelen

    Mijn probleem bij Columbus is dat ik zijn wereld absoluut niet als filmisch ervaar – ik heb het bronmateriaal dan wel niet gelezen, maar ik heb nauwelijks het gevoel dat hij het tot leven brengt.


Reageer op dit artikel