Poetry (2010)

9 februari 2011 · · Kritiek

De tragiek van Chang-dong Lee meest recente familiedrama ligt niet alleen in het gegeven dat de aan Alzheimer lijdende oma Mija – voortreffelijk vertolkt door veterane Jeong-hie Yun – ongezien blijft door haar omgeving en miskend wordt in haar maatschappelijke waarde, maar dit in bredere zin ook op zal gaan voor de film zelf. Met zijn bijna tweeënhalf uur zal het Zuid-Koreaanse Poetry (Shi) in de weinige zalen die hij draait aannemelijk weinig publiek trekken, hoewel de regisseur inmiddels na zes films een sterke reputatie heeft opgebouwd in zijn eigen land – hij was onder andere twee jaar lang minister van cultuur – en in het internationale circuit met prijzen op de filmfestivals van Venetië en Cannes. Maar wat maakt dit bijzonder ingetogen drama over pijnlijke kwesties als groepsverkrachtingen in combinatie met het vinden van poëzie in alledaagse dingen dan toch het omrijden en bekijken waard?

De opzet van het verhaal is bedrieglijk simpel: de bejaarde Mija past op haar kleinzoon, terwijl diens ouders afwezig zijn, en komt tegen beter weten erachter dat de wereld aan kracht inboet doordat ze wordt geconfronteerd met het feit dat haar dochters zoon met een aantal vrienden stelselmatig een schoolmeisje heeft misbruikt dat tot zelfmoord van het slachtoffer heeft geleid. Na een onschuldig doktersbezoekje krijgt ze bovendien te horen dat ze waarschijnlijk in de eerste fase van de ziekte Alzheimer is beland. Om beide kwaden te bestrijden zoekt Mija al dan niet onbewust haar heil bij een poëziecursus, terwijl vanuit de omgeving er steeds meer druk op haar ontstaat. Het blijkt namelijk al snel dat de vaders de schuld hun eigen jonge daders met een schadevergoeding aan de moeder van het slachtoffer proberen af te kopen. Deze doofpotaffaire is treffend, niet alleen doordat hiermee een maatschappelijk gevoelig onderwerp wordt aangesneden, maar des te meer omdat zichtbaar wordt hoezeer Mija verkeerd begrepen en bejegend wordt door de andere ouders die een onmogelijk geldbedrag van haar eisen. Hetzelfde geldt voor de schuldige kleinzoon die op apathische wijze haar momenten van toenadering beantwoordt. De film echoot hiermee duidelijk het onbegrip voor de oudere generatie uit het Japanse Tokyo Story (1953), hoewel Poetry duidelijk een eigen weg inslaat.

De vrij banale titel van de film lijkt niet zozeer het ondubbelzinnige onderwerp te verraden, als eerder de paradox die daarin verscholen ligt: het pijnlijke proces dat Mija moet doorstaan om zin te geven aan de gebeurtenissen die direct en indirect invloed op haar hebben. Het zijn echter de poëziemomenten die soms net te veel de vaart uit het verhaal halen. De voordrachten van andere leden van het dichtersklasje voelen bijvoorbeeld overbodig wanneer zo sterk de focus ligt op het personage van Mija, maar het is niet gek dat Chang-dong Lee in het algemeen ook iets te zeggen heeft over de helende werking van poëzie, dat als fenomeen en sociaal raakvlak steeds kleinschaliger lijkt te worden. Toch ga je als kijker soms meer hopen op de confrontaties binnen het drama dan steeds als onzichtbare toeschouwer verplicht aanwezig te moeten zijn bij elk intiem moment van lach en traan. Anders gezegd had Chang-dong Lee er goed aan gedaan het plot iets minder te laten meanderen, maar meer in een rechte lijn te laten verlopen zoals de rivier waar tijdens de serene openingsscène het lijk van de scholiere naar boven komt drijven.

Poetry is geen film die het moet hebben van dramatische climaxen of plottwists – een vergelijking met het thematisch soortgelijke Madeo [Mother] (2009) van dezelfde bodem is daarmee beperkt – dus verwacht dus geen spannende thriller of een heftig drama in de stijl van Hollywood, maar een film vol kleine momenten die uitgebreid de tijd neemt om zijn boodschap over te brengen. Het mooiste voorbeeld is ongetwijfeld wanneer Mija de moeder van de overleden scholiere opzoekt, maar door haar geheugenstoornis vergeet wat ze kwam doen en vervolgens over de prachtige natuur mijmert. De thematiek lijkt samen te komen in het sublieme slotakkoord die iets enigmatisch over zich heeft als samenvattende montagesequentie op visuele rijm. Daarmee heeft Poetry ook iets ongrijpbaars, dat evenzeer opgaat voor de Koreaanse cultuur die voor de Westerse kijker in zijn symboliek en gewoontes vaak even idiosyncratisch blijft als een hoogst persoonlijk gedicht.


Onderwerpen: ,


1 Reactie

  1. Olaf K.

    Hoi Fedor, ook ik kan maar gematigd positief zijn over deze film.

    http://www.subjectivisten.nl/de_subjectivisten/2011/02/poetry-lee-chang-dong-2010.html


Reageer op dit artikel