Tambien La Lluvia, de nieuwe film van de Spaanse regisseuse Icíar Bollaín en Ken Loach’s vaste scriptschrijver Paul Laverty lijkt aanvankelijk zo’n film te worden waar Rik voor waarschuwde in een recentelijke column: een prekerige film die niet verder gaat met zijn thematiek dan een maatschappelijk thema en sociale relevantie boven een goede film heeft staan. Ook Tambien La Luvia is aanvankelijk een typische Movies That Matter-film, maar ontpopt zich uiteindelijk tot een sterk drama dat zijn maatschappelijk relevante thema ontstijgt.

Sebastián (Gael García Bernal) is een Spaanse regisseur, die samen met zijn arrogante producer Costa (Luis Tosar) neerstrijkt in Bolivia om een film te maken over de kolonisatie van Zuid-Amerika door Christopher Columbus. Uiteraard gefilmd in het Spaans, want realisme is voor Sebastián het hoogste goed. Maakt niet uit dat Columbus lande in Tahita, want alle Indianen lijken op elkaar (woorden van de producent). Een lastpost genaamd Daniel bij de casting blijkt de perfecte acteur voor de leider van de Indiaanse oppositie. Maar dan breekt de wateroorlog uit. De regering vraagt de plaatselijke bevolking 300% meer geld voor water, en de arme bevolking kan dit niet meer opbrengen. Daniel leidt ook de huidige oppositie tegen de regering, en al snel brengen Daniels protesten de productie van de film in gevaar. Sebastián en Costa worden tegen wil en dank betrokken in de wateroorlog.

De film lijkt aanvankelijk een simpele aanklacht tegen kolonisatie en de uitbuiting van de arme bevolking. Sterke troef van de regisseur is echter de link die gelegd wordt tussen de huidige situatie en de situatie ten tijde van Christopher Columbus. In enkele sterke scènes wordt de uitbuiting door Christopher Columbus in de Aguirre/Apocalypto-achtige film gekoppeld aan de uitbuiting van de plaatselijke bevolking door corporaties nu. Daniel’s rol als Columbus opponent Hatuey versmelt met Daniel’s rol als leider van de oppositie. Maar de sterkste scène is die waarin de acteurs het script repeteren en de rol van de Indianen-kinderen wordt overgenomen door de Boliviaanse catering die nogal vervreemdend toekijken hoe de acteur die Columbus speelt zich verliest in zijn rol. De arrogantie van Columbus en de arrogantie van de acteur blijken verwant aan elkaar. De scène is hilarisch, en daardoor minder prekerig dan hij had kunnen zijn. Interessant is ook dat de man die Columbus speelt het eerste personage blijkt te zijn die kanttekeningen stelt bij de productie.

Want hoewel Sebastián vanuit idealisme zijn film maakt blijkt hij net zo goed verweven te zijn in het westerse systeem. Sebastián wil het misbruik door het westen aankaarten en de macht van het kapitalisme ondermijnen met zijn film, maar wanneer puntje bij het paaltje komt blijkt hij hypocriet. Zijn idealisme is hol en hij helpt niet waar nodig is. De boodschap van de film blijkt niet (zoals in de gemiddelde Movies That Matter-film): we moeten armoede aankaarten en onrecht moet de wereld uit, maar: als er onrecht is kun je het wel aankaarten met een film, of in de politiek, maar help wanneer je praktisch kunt helpen, doe dat eerst. Oftewel: niet alleen woorden maar ook daden.

Prekerig, ja, maar de film pakt daarnaast ook de rol van de auteur aan. Meer dan een film over een sociaal onrecht wordt de film een betoog over de rol van een maker. In hoeverre is een filmmaker verantwoordelijk voor zijn onderwerp en is afstand tot onderwerp wel mogelijk? Wat is de sociale rol van de filmmaker, en wat is zijn morele verantwoordelijkheid? Gaat de film voor als je voor morele keuzes komt te staan of is integriteit belangrijker? De film bouwt deze vraag rond de personages en deze zijn sterk. De verschuiving van standpunt die plaatsvind bij Sebastián en Costa werkt, ondanks een nogal geforceerd plotelement tegen het einde. Het acteerwerk tilt de film naar een hoger plan.

Tambien La Lluvia vermijdt zwaarmoedigheid en prekerigheid door de film te laten draaien rond de personages en het dilemma van de regisseur. De wateroorlog en de rol van het kapitalisme spelen een belangrijke rol binnen het plot, maar zijn minder prominent dan de andere thema’s. Door het dicht bij de personages te houden vermijdt de regisseuse de valkuilen van andere sociaal geëngageerde films: in de eerste plaats is Tambien La Lluvia een spannende en dramatische film, in de tweede plaats pas politiek. De elegante regie bindt de twee elementen netjes samen.