Double-bill: Alle kanten van Abortus
Lake of Fire, Citizen Ruth

21 januari 2012 · · Beschouwing

Het abortusdilemma is iets wat de Amerikanen al jaren bezighoud. In ons landje wordt er minder politiek gemodderd om de abortus-zaak, en wordt het (door de meeste mensen) geaccepteerd als één van de verworven vrijheden in ons land. In Amerika heb je echter twee partijen die lijnrecht tegenover elkaar staan. De ene partij bestaat uit de abortusartsen, en de andere uit anti-abortus-activisten. Beiden partijen beweren er te zijn voor ongewenst zwangere moeders, en de gemoederen lopen hoog op. Vandaag in de double-bill twee films die beiden de situatie fileren, maar op geheel andere wijze. De eerste is Lake of Fire van regisseur Tony Kaye, en de tweede is Citizen Ruth van Alexander Payne.

Tony Kaye had na zijn studio-problemen rond American History X (de versie die uitgebracht is is niet de zijne) voorlopig genoeg van de fictiefilm. Hij richte zich voor Lake of Fire op de documentaire. Lake of Fire laat vier legers van de abortusoorlog zien. De eerste groepering is de abortusartsen. Wat Tony Kaye doet is dat hij zo eerlijk mogelijk alles in beeld probeert te brengen. We zien, in schokkende beelden, een abortus uitgevoerd worden, we horen dokters routineus praten over het uitzuigen van foetussen, maar tegelijkertijd komen ook de zusters aan het woord, die echt betrokken zijn met hun cliënten. Voor iemand als ik, die pro-abortus is, is het niet fijn om al die heftige beelden te zien, en de film zet hoe dan ook aan het denken.

Maar de film is niet éénzijdig anti-abortus. We zien ook ongewenste moeders aan het woord, en hoewel sommige moeders wél een impulsieve keuze maken, is het voor veel moeders de enige optie. Hun verhalen zijn schrijnend, maar geven ook aan dat abortus in sommige gevallen niet anders kan. Ook de derde geinterviewde groep wordt menselijk gemaakt: anti-abortus-activisten, die pacifistisch teweeg gaan, en op een gezonde manier de discussie levend proberen te houden. De vierde partij is echter niet te volgen, dit zijn de anti-abortus-terroristen, die doden om “het leven te beschermen”. Ook de protesten rondom de hekken gaan al ver, maar deze (veroordeelde) moordenaars slaan alles. De hersenkronkels bij deze mensen zijn op generlei wijze goed te praten, maar ook hier is het kernwoord van Tony Kaye subtiliteit. Hij veroordeelt niet, maar beschouwt.

Citizen Ruth van Alexander Payne veroordeelt wel. Crackjunkie Ruth raakt zwanger, wil abortus plegen, maar bevind zich opeens als inzet in de oorlog tussen anti-abortus-activisten en pro-abortus-activisten. Beiden partijen worden hevig gefileerd, met een botte bijl. De anti-abortus-activisten zeggen dat ze Ruth willen helpen, maar hebben geen oog voor haar werkelijke leed, maar ook de pro-abortus-groepen zijn alleen maar bezig met Ruth voor hun politieke karretje te spannen, en proberen haar kind af te kopen. Beiden partijen beweren pro-mens te zijn, maar hebben geen oog voor de mens zelf. Maar Ruth zelf is de grootste oppertuniste. Ze doet alles om aan geld voor crack te komen, en de baby is bijzaak.

Alexander Payne maakt een bikkelharde satire, maar de angel, of boodschap had sterker kunnen zijn wanneer hij van Ruth een sympathiek karakter had gemaakt. Nu gaat hij om buiten het menselijke gezicht van abortus, en daardoor wordt zijn satire nergens echt pijnlijk. Hetzelfde geld voor Tony Kaye. Door zo beschouwend te blijven wordt de documentaire wel genuanceerd, maar ook wel wat lievig. De beide radicale kanten worden nauwelijks het vuur aan de schenen gelegd, en dat maakt dat de documentaire uiteindelijk tot te weinig nieuwe inzichten komt. Abortus onder het mes van satire vergeet de menselijke kant, en een documentaire die zich richt op de mens had wel wat kritischer kunnen zijn naar beide partijen. Waar je ook mag staan in dit debat, wat het goede is in beide films is dat er geen kant wordt gekozen. Kaye’s docu is lief voor iedereen, en Payne haat ons allemaal.


Onderwerpen: , ,


6 Reacties

  1. Olaf K.

    Lake of fire is een fantastische documentaire inderdaad. Waar ik wel een beetje vanaf ben is “het is goed als een docu geen stelling neemt”. Vond ik ook altijd. Waarom eigenlijk? Omdat dat eerlijker is? Omdat dat van goede smaak getuigt? Wat is er mis met een pamflet? Ik denk dat er eigenlijk maar één eis is: de documentaire moet goed zijn. Je kunt toch niet zeggen dat Restrepo en Armadillo genuanceerde docu’s zijn over Afganistan, die alle kanten van de zaak weloverwogen belichten. Maar het zijn wel fantastische docu’s. Inside job, idem.

  2. theodoor steen

    Daar heb je een goed punt. Wel denk ik dat Lake of Fire een documentaire is waar stelling nemen problematisch zou kunnen zijn, want in het geval van abortus zijn er altijd meerdere kanten en er is een groter verhaal. Het is nooit “alleen een moord” maar ook nooit “enkel een ingreep”. Het is een onderwerp dat enige nuance nodig heeft. Daarnaast is het ook interessant de extremen aan beide kanten te zien: van de pro-life-terroristen tot de pro-choice-groeperingen die ook voorbij het verhaal van de patiënt kijken.

  3. Erwan

    Heb beide titels niet gezien, maar Lake of Fire klinkt erg interessant. Over hetzelfde thema gesproken: de manier waarop er met de kwestie van abortus wordt omgegaan in Palindromes was ook onwijs naar, een beetje vergelijkbaar met Citizen Ruth als ik het zo lees. En je hebt de prachtige film Vera Drake die gaat over illegale abortussen.

  4. theodoor steen

    Citizen Ruth ligt wel in jouw straatje, Erwan. Gezien de hoofdrol voor Laura Dern als Homeless White Trash.

  5. Rusangiza Billiet

    http://vimeo.com/15443634
    Stephanie gray over pro life apologetics

  6. Batistuta

    Niks mis met een pamfletje op zijn tijd. The Birth of a Nation is een classic.


Reageer op dit artikel