The Horror: de eerste jeugdtrauma’s

De blasé filmkijker is met wat monsterpakken, nepbloed en huilende violen natuurlijk niet meer van zijn à propos te brengen. En indien toch, dan verberg je dat onder de aangewende nonchalance van de kijker die alles al eens gezien en beleefd heeft. Hoe anders was dat in de onbevangen kinderjaren, toen veel nieuw was en menig indruk impact had. Het vreemde was al snel eng, en het enge al snel een onvergetelijke ervaring met de duistere kant van het leven. Met de horrorfilm als dankbare bron is een trauma zo geboren. Welke films hebben de Salon Indien-schrijvers jeugdtrauma’s bezorgd?

Kaj van Zoelen

Voor mij is het IT van Stephen King, toen ik een jaar of 10-11 was. Maar niet de film. Ook het boek niet. Vroeger hadden wij op de basisschool elke maandagochtend een kringgesprek, waarin je over je weekend kon vertellen als je dat wilde. En op een zekere ochtend vertelde een jongen in de klas over een enge film die hij dat weekend had gezien. Vol enthousiasme, en in detail. Alleen door zijn verhaal kreeg ik nachtmerries, en had ik een aantal nachten achter elkaar moeite met slapen. De film durfde ik jarenlang niet te kijken en zag ik pas toen ik een jaar of zestien was en een stuk meer gewend was en aankon. Hij bleek toen een stuk minder eng te zijn dan in mijn verbeelding al die jaren.

Erwan Ticheler

Ik ben opgegroeid met films die de BBC uitzond. Zeker zaterdag was een feest aangezien ze overdag een klassieker vertoonden en ‘s nachts een horrorfilm. Vaak was deze van Engelse makelij – een Hammer of Amicus bijvoorbeeld – maar degene die me het meest heeft wakker gehouden is het super obscure Amerikaanse Mirage uit 1990. Ik moet 11 of 12 zijn geweest toen deze vreemde slasher werd uitgezonden. Een groepje jongeren wordt in een woestijn gestalkt door een onduidelijke psychopaat in een pickup truck. Wat ik zo angstaanjagend vond was het desolate landschap zonder enige beschutting, de best wel grove slachtpartijen, de enge soundtrack en vooral het gezichtloze en onsterfelijke gevaar. Het was de eerste slasher die ik zag, dus ik was me geenszins bewust van de genreconventies. Ook niet van het feit dat de film een exploitatie variant op Spielbergs Duel is, trouwens. Zie hier de trailer van deze vrijwel onmogelijk te traceren film.

V.L.N.R: Karbonkel als mens, een crewlid van Ik Mik Loreland, Karbonkel als vis.

Theodoor Steen

Ik heb op horrorgebied redelijk wat trauma’s: de lunchscène in Alien op 10-jarige leeftijd, It op dezelfde leeftijd, een opborrelend toilet luttele minuten na het zien van Dark Water op 13-jarige leeftijd. Maar de allereerste echte herinnering van irrationele angst na het zien van een film of serie als jong kind gaat naar een TELEAC/NOT reeks. Jawel, het educatieve school-tv programma voor groep drie van de basisschool, genaamd Ik Mik Loreland, jaagde mij, en een aantal klasgenootjes angst aan. De serie, bedoeld om te leren lezen, kende een protagonist die verschillende werelden afreist om letters te vinden. De serie kende ook een schurk, Karbonkel, die in letterlijk alles kon veranderen, maar het liefst eruitzag als een eenogige vis. Letterlijk alles en iedereen kon Karbonkel zijn, vaak na afloop van een scène pas duidelijk omdat de twee ogen van het oude vrouwtje waarmee hoofdpersonage Mik praatte, in een cyclopenoog veranderde. Later las ik dat de makers geïnspireerd waren door het personage Bob uit Twin Peaks. Goed idee, jongens, verwijzen naar een van de engste series aller tijden in een programma voor 6-jarigen.

Alfred

Hendrik de Vries

Slapeloze nachten heb ik gehad van “De geest in de fles” van Alfred J. Kwak. Als 6-jarige was ik verslaafd aan deze fantastische serie, maar deze episode werd mij bijna te veel. Ik herinner mij dat ik op de helft van deze aflevering achter de bank ben gaan zitten en alleen maar geluisterd heb en niet meer gekeken. Doodsbang dat mijn eendenheld door de immense geest zou worden verorberd. Dit was overigens niet de enige aflevering die mij liet sidderen. Ook de aflevering waarin Alfred en Dolf vastzitten in een put en Krabnagel de kater een maaltijd in de twee ziet heeft mij momenten van doodsangst bezorgd. Een ander jeugdtrama wat ik mij nog bijzonder goed herinner is Dick Maas zijn Amsterdamned. De doorgeslagen duiker die de Amsterdamse grachten onveilig wist te maken vond ik doodeng, zeker omdat het in Nederland plaatsvond, denk ik. Ook het ik-perspectief van de duiker had iets bijzonder naargeestigs. Later bij herkijk heb ik me vooral erg vermaakt om deze onzin.

Ricardo Berentsen

Ik heb echt een waardeloos geheugen. Er zullen dus vast eerdere momenten zijn geweest waarop ik het in mijn broek deed van angst, maar het eerste moment dat me bijstaat is de openingsscène van Scream. Tegen de tijd dat Drew Barrymore als een echte screamqueen, vol van angst, over het gazon stuift, trok ik het écht niet meer en zette ik, met het hart bonkend in mijn keel, de film af. Trillend als een rietje kroop ik onder de dekens, die altijd dienden als een ondoordringbaar schild tegen al het nare dat zich in mijn kamer en onder mijn bed bevond. Het heeft daarna letterlijk jaren geduurd voordat ik überhaupt genoeg moed zou verzamelen om Scream nogmaals te proberen. Zelfs nadat ik vele malen engere en nare films zou zien, bleek de indruk die Wes Craven bij me achter had gelaten nauwelijks overkoombaar.

Rik Niks

Ook voor mij zijn de jonge jaren een mistige brei waar na enig nadenken vooral beelden uit tekenfilms (want zo heette dat toen nog) oprijzen. Ursula uit De Kleine Zeemeermin en het boze Zwelgje uit Als Je Begrijpt Wat Ik Bedoel maakten indruk. Er was ook één horrorfilm waar ik, vermoedelijk per abuis, kennis mee maakte. In The Gremlins zat het ontzettend beminnelijke knuffelwezen Gizmo, maar ik geloof dat het na de introductie van zijn monsterlijke evenknieën snel bekeken was. Ik heb de film nog altijd niet afgezien…


Onderwerpen: , , , , , , ,


10 Reacties

  1. Ludo

    mooi.

    Alfred Jodocus, absoluut. Ook Jurassic Park in de bios (begin tot eind in feite) en Rocky zoveel waarin hij oud is en een hersenbeschadiging heeft

  2. Erik

    Leuk. :) Mijn eigen jeugdtrauma is het al genoemde “It”. Ik zal een jaar of 9/10 geweest zijn denk ik en mocht van m’n ouders het eerste half uurtje kijken. Dat heb ik geweten. Ik sliep destijds op zolder en heb de halve nacht vanuit mijn bed angstig naar het trapgat gestaard. Ik was er zo op gefocust dat ik op een gegeven moment die enge kop van Pennywise daar gewoon écht zag verschijnen.

  3. Springrose

    Ik had destijds ook die verhalen van klasgenoten over “IT” gehoord en besloot te kijken. Maar ik was niet echt onder de indruk. Begon veelbelovend maar het werd al gauw een lachertje met als hoogte/dieptepunt het einde.
    Mijn eerste (korte) trauma was die scene in Poltergeist waar een van die onderzoekers zijn huid afhaalt. Ik moest zo’n beetje overgeven (maar dat kon ook liggen dat ik Smarties, chips en 3 soorten frisdrank ophad en da’s geen goede combi kan ik je vertellen).
    De trauma werd gauw weggewerkt omdat ik in de bieb een oud boek vond over het maken van Poltergeist en er in die tijd ook van die behind-the scenes programma’s op tv waren die de special effects van diverse films uitlegden waaronder dus van Poltergeist en zijn opvolger. Dus tegen de tijd dat ik Poltergeist 2 aan het kijken was met die beruchte overgeefscene waar de man des huizes een gedrocht uitkotst was ik helemaal voorbereid.

    Erwan, ik geloof dat Mirage enkel op VHS te vinden is. Ik had een kopietje ervan jaren geleden van iemand gekregen maar echter nooit gekeken. Weet niet eens of ik ‘m nog heb. Dit is dan wel weer een goed excuus om najaarsschoonmaak te houden.

  4. Cynthia

    Toen ik een jaar of 10 was, besloot mijn vader om me The Omen te laten zien. Ik had nog nooit eerder een horrorfilm gezien, dus ik wist totaal niet wat me overkwam. Toen we ongeveer op de helft van de film waren, vroeg ik mijn vader om de film te stoppen. De vreemde onheilspellende sfeer deed me de das om. Ik heb de film tot op heden nog niet verder gekeken, al kan ik nu gelukkig wel beter tegen horrorfilms.

    Er is ook een scène uit een Disneyfilm die ik vroeger maar wat eng vond. De scène komt uit The Rescuers en het gaat om het gedeelte waarin het meisje Penny samen met het muizenduo de diamant uit de grot moet halen.

  5. bas

    Drie jeugdtrauma’s. Van 1 kan ik niks terugvinden. Was een jeugdserie op kindernet, en ging over 2 kinderen die een soort van aliens/monsters ontdekken, ze kunnen zich vermommen als normale mensen, maar hun ware gedaante was een soort van alien/monster dat helemaal bedekt was door een soort van wier… Geen idee hoe die serie heette helaas.

    2e jeugdtrauma, was toen ik op mn 11e Nightmare on Elmstreet stiekem had gekeken. Sommige scenes heb ik nog steeds in mn hoofd en vooral de scene waarin volgens mij het bloed uit het bed spuit (zo kan ik het me in iig herrineren weet niet of het echt zo is) Heeft me nog jaren achtervolgt en nooit meer een film met freddy krueger kunnen zien. Bij de sneak weggelopen toen het freddy vs jason bleek te zijn.

    3e jeugdtrauma, It en als resultaat dat ik nog steeds echt serieus bang ben van clowns…. Het probleem daar was, dat ik alleen het begin had gezien en niet het einde, toen was ik al bang afgehaakt. Later de film helemaal gezien en door het belachelijke einde, vind ik het jammer dat ik hem toen niet heb afgezien, had waarschijnlijk mn angst voor clowns voorkomen.

    Oh en van alfred j kwak heeft vooral de dolf als hitler aflevering heel veel indruk gemaakt.

  6. Pascal

    Karbonkel, brrrr, die en Het Beest uit Belle en het Beest (uiteraard de nederlandse versie)

  7. theodoor

    Mooi! Een mede Karbonkel-hater!

  8. Erwan

    Ha Bas, ik zal je eens uit de brand helpen aangezien ik jaren terug als een malle er naar op zoek ben gegaan en daarmee mezelf en aardig wat generatiegenoten een groot plezier heb gedaan. De kinderserie waar je het over hebt heet ‘Under the Mountain’, in Nederland was het enkel bekend als ‘De Monsterplaneet’ of ‘De Moddermonsters’. Het is voor mij ook echt een angstaanjagende serie geweest als kind en toen ik het als volwassene opnieuw zag paar jaar terug bleek het nog steeds best wel creepy te zijn. Overigens is er een film van gemaakt in 2009 met Sam Neil in de rol van Mr. Jones: http://www.imdb.com/title/tt1275861/combined

    Overigens blijf ik het altijd wonderlijk vinden hoe het kan dat veel kinderen zo bang zijn voor clowns. It komt heel vaak terug bij dit soort overzichten terwijl ik het nooit eng heb gevonden, ook clowns in het algemeen niet. Misschien komt het omdat in mijn jeugd Bassie de meest bekende clown was – ja, ben zelfs naar het B&A circus geweest – en die kan je niet bepaald eng noemen.

  9. Erik Butter

    Ik was vroeger bang van 2 figuren uit Fraggle Rock
    deze:
    <a href="http://www.ilovefraggles.com/fraggle_rock2_1024x768.jpg
    en deze:
    <a href="
    http://www.dvdizzy.com/images/d-f/fragglerock-scaredsilly-07.jpg&quot;

    Bedankt Jim Henson!

    De zwarte wolf uit never ending story vond ik ook behoorlijk scary.
    <a href="
    http://3.bp.blogspot.com/-lCnoJ9oP1yc/T0aSsLNWDpI/AAAAAAAAPpM/pmPMrusJ_gU/s400/ScaredKids-NeverendingStory17.jpg&quot;

  10. bas

    Tnx Erwan, dat is hem idd, echt al heel lang naar lopen zoeken.

    Als ik nu weer beelden zie, dan zie het er idd nog steeds best creepy uit. Die kop van de slechterik herkende ik ook gelijk weer.

    Bassie is ook uit mijn jeugd en vind ik niet eng, maar die heeft ook niet zn gehele gezicht onder de schmink zitten. Dat is het probleem voor mij denk ik.


Reageer op dit artikel