Cosmopolis (2012)

6 juni 2012 · · Kritiek

David Cronenberg is in zijn oeuvre niet stil blijven staan. Ondanks dat zijn thematiek vrijwel altijd hetzelfde is (geweld, de duistere kanten van de mens, sociale hiërarchie, filosofie, het onderbewustzijn) en de uitwerking hoe dan ook altijd Cronenbergiaans valt er moeilijk te ontkennen dat bijvoorbeeld Videodrome en A Dangerous Method een heel ander plan de campagne kennen. Waar de vroege Cronenberg zijn ideeën tentoonspreidde door te zwelgen in viscerale en absurde beelden daar is de late Cronenberg vooral iemand die zijn ideeën overbrengt via dialoog en filosofische gesprekken. Op een sporadische geweldsuitbarsting na zijn films als Madame Butterfly, Dead Ringers, Spider, A History of Violence en A Dangerous Method films die hun ideeën vooral uitdragen via verbale interacties over de thematiek in plaats van ranzige uitbarstingen rondom de thematiek.

Cosmopolis lijkt aanvankelijk verder te gaan op dezelfde weg. Ondanks wat de trailer suggereert is 85 % van de film dialoog, of beter gezegd, monoloog van Robert Pattinson. De Twilight-ster verrast vriend en vijand in een tour-de-force als Eric Packer, een miljardair die koste wat kost een knipbeurt zal moeten hebben. Op zijn reis door de stad wordt hij geconfronteerd met allerlei vreemde mensen tegen wie hij ageert over rijkdom, de sociale structuur van de wereld, de achterliggende motieven van het leven, zijn angsten, zijn obsessies en zijn asymetrische prostaat. Mensen komen en gaan, inclusief een kersverse echtgenoot, een maîtresse of drie, een bodyguard en een aantal collega’s.

In deze onemanshow mag Pattinson alle facetten van zijn personage laten zien in fantastische dialogen. Een probleem is dat de inhoud en de thematiek van de dialoog er soms dik boven op ligt en soms ongrijpbaar is, waardoor zowel de vervelend prekerige kant van Cronenberg als de onnodig abstracte Cronenberg beiden soms de hoek om komen kijken. Even vaak werkt het echter wel, zoals in een intense confrontatie tussen Pattinson en Paul Giamatti. Waar de film te praterig dreigt te worden, een euvel van het verder prima A Dangerous Method, daar duikt opeens de ouderwetse Cronenberg op.

De film kent namelijk een aantal zeer absurde en naargeestige scènes die voortkomen uit de graduale neerwaartse spiraal die Pattinson doormaakt. Aangeraden wordt bij deze de trailer niet te bekijken, want deze bestaat uit een compilatie van 8 van de 10 van deze scènes. De manier waarop Cronenberg ze door de film heen sprenkelt zal voor kijkers met door de trailer geschapen verwachtingen misschien te sporadisch zijn en de film daardoor te traag. Stel je je verwachtingen bij naar een film die leunt op dialoog en ideeën, dan zijn deze scènes een defibrillator die de film bij tijden een flinke shock geven. Dat de zogenaamde wtf-momenten inherent behoren bij de ideeën en de thematiek die Cronenberg wil uitdragen, en dus integraal passen binnen de sfeer en de verhaallijn rondom Erick Packer is een verdienste van Cronenberg. De naadloze manier waarop hij zijn vroege en latere werk vermengt is bij vlagen enerverend en adrenaline-verhogend, maar Cosmopolis duurt wel twintig minuten te lang. Maar een overdosis Cronenberg is een welkome afwisseling tegenover de apathie die veel films teweegbrengen.

★★★★☆


Onderwerpen: ,


10 Reacties

  1. Hendrik

    Ben zeer benieuwd naar deze! Zou je Packer en zijn monoloog enigszins met ons aller Patrick Bateman durven vergelijken?

  2. Theodoor Steen

    Er zitten Easter Ellis-achtige invloeden in, maar het is toch echt zijn eigen ding.

  3. Kaj van Zoelen

    Ik ben het toch niet met je eens dat Dead Ringers vooral een conversatiefilm is, daar wordt de thematiek toch ook erg vleselijk uitgewerkt.

    En ik ben het ook verre van eens met je over Cosmopolis, maar ik link wel even naar mijn recensie zodra die op FilmTotaal verschijnt in plaats van de argumenten verbatim te herhalen nu.

    Wel alvast één ding: Pattinson een tour de force? Ik zag het meest houterige acteerwerk sinds Keanu Reeves in The Day The Actor Stood Still and Talked Monotonously For the Entire Film – of wacht, is dat de tweede titel van Cosmopolis?

  4. Theodoor Steen

    Er zit een verschil tussen “monotoom” en slecht acteerwerk. Juist het uitgestreken gezicht en de dreinende stem van Pattinson werken goed, en hij legt er toch zeker wel nuances in, zeker tegen het einde.

  5. Kaj van Zoelen

    Nou ja, als zijn bedoeling was om mij in slaap te sussen werkte dat inderdaad. En juist bij die pogingen aan het eind om meer te doen vond ik goed zichtbaar hoe beperkt zijn ‘talent’ werkelijk is.

  6. Batistuta

    Dit word een lachen film voor mij. Ben extreem geintrigeerd door het thema en Cronenberg, maar heb een vreselijke hekel aan Pattinson. Ben benieuwd. Nu wel eens met Kaj, Keanu is frigide ijsblokje.

  7. Arno Callens

    Pattinson houterig? De man straalt de ene keer een dreigende kalmte uit, de andere keer een haast waanzinnige intensiteit, en dat allemaal terwijl hij Cronenbergs vervreemdende dialoog moet verwerken. Dat hij zich weet te redden, is al een klein mirakel, dat het overtuigend is, verrast al helemaal.

  8. Erwan

    Ik ben het met je eens dat Pattinson goed is in deze film, hij overtuigt zowaar in een dramatische rol. Maar het is onzin om te stellen dat het een monoloog is of een one man show. Pattinson reageert vooral met korte zinnen en doet dit erg goed godbetert, maar het meer dan overgrote merendeel van de teksten komt van de bijrollen terwijl Pattinson het allemaal aanhoort.

    Verder vind ik de film een dikke teleurstelling.

  9. Jasper Rietman

    He Theodoor, je noemt het niet in je recensie, maar je weet dat dit een boekverfilming is?
    Ik heb het boek niet gelezen en de film nog niet gezien, dus ik kan weinig zeggen over het wel of juist niet volgen van het bronmateriaal.

    Wel interessant is dat het oeuvre van Cronenberg zo’n beetje in tweeën te spiltsen is, aan de ene kant de bodyhorror en aan de andere kant zijn wat gematigdere films. En dat die tweedeling ruwweg samenvalt met eigen geschreven materiaal en geadapteerd materiaal.

  10. Theodoor Steen

    Ik was me er van bewust dat het een boekverfilming was, maar ik heb nooit wat van Don DeLilo gelezen en ben ook niet echt bekend met zijn werk. Daarom was ik er verder niet echt op in gegaan.


Reageer op dit artikel