De dood op wielen: Loving Memory

4 september 2012 · · Beschouwing + Great Scott!

Loving Memory (1971) is de eersteling van Tony Scott en wordt vanwege de geringe lengte (pakweg 55 minuten) niet altijd gezien als zijn speelfilmdebuut, maar vaak als een short. Niet alleen in de lengte is Loving Memory een ietwat vreemde eend in de bijt. Het is binnen het hyperkinetische oeuvre van Tony Scott zijn meest rustige film, een traag voortslepend Kitchen sinkdrama, met slechts een paar uitbarstingen. Toch is het een film waarin al een aantal typische Scott-elementen zitten, ondanks dat over de gehele linie van een ander soort film te spreken valt.

Tony Scott begint Loving Memory aanvankelijk rustig, met een jongeman op een fiets. Het is ook de manier waarop hij zelf zijn carrière begon, als de hoofdrolspeler van Boy and Bicycle (1965), een vroege short van grote broer Ridley. Ridley werd reclamefilmer en maakte al snel de stap naar het grote doek met The Duellists en Alien. Tot The Hunger bleef Tony echter reclamefilms maken, afgezien van zijn Engelse tweeluik, de short One of the Missing (1969) en dus het semi-lange Loving Memory.

De jongen op de fiets lijkt aanvankelijk de hoofdpersoon en beweegt zich door het typische Engelse landschap. Een idyllische omgeving, die ver lijkt te staan van het rumoer van Hollywood en Scotts latere werk. Dan verschijnt er uit het niets een auto, waarna de jongeman op de motorkap belandt. Dit wordt in beeld gebracht in een vlotte scène die iets van de visuele excessen toont van de latere Scott. De rest van de film kent echter weer een rustige toon, waarbij de aanrijder het lijk van de jongen meeneemt naar zijn huis, waarna zijn zus zich over hem ontfermt. Zij wast het lijk, trekt hem kleren aan, “voert” hem, blijft tegen hem praten en vertelt haar geschiedenis. Het is duidelijk dat er iets mis is met haar, maar de film neemt daarmee ook een symbolische houding aan: de dode jongen wordt voorbereid op een reis, naar zijn laatste rustplaats.

De relatie van de hoofdpersoon met de dood speelt vaker een rol in het oeuvre van Tony Scott: een aantal van de latere films eindigen met de symbolische (schijn)dood van zijn personages, waarbij vooral films als Man on Fire, Domino en Deja Vu metaforen bevatten voor het aanvaarden van sterfelijkheid, zelfopoffering en symbolisch sterven en herleven. Ook films als The Hunger en Top Gun spelen al met het thema van personages die de dood tarten om (een soort van) onsterfelijkheid te bereiken. Dat de hoofdpersoon in Scotts eersteling dood is, maar ondertussen nog een metaforische reis maakt en sociale verbintenissen aangaat lijkt niet geheel toevallig.

Daarnaast speelt de reis, of beter gezegd, vervoer, sowieso een grote rol in het oeuvre van Scott. In veel van de films van Tony speelt de finale zich af op, rondom of in een voertuig of vallen de grilligheden van gemotoriseerde voertuigen niet te temmen. We kennen Unstoppable, Top Gun, Days of Thunder, The Taking of Pelham 1 2 3 en de short Beat the Devil als voornaamste voorbeelden. Maar ook de helft van de sterfscènes in Man on Fire speelt zich af in en rondom een auto, Deja Vu begint en eindigt met een explosieve situatie op een veerboot en Crimson Tide toont een nucleaire onderzeeboot als het meest gevaarlijke voertuig ooit. Het is logisch dat Tony Scott zijn filmcarrière min of meer begint met een aanrijding, maar ook de rest van Loving Memory gebruikt voertuigen als metaforen.

In Loving Memory doorsnijden voertuigen het idyllische, dodelijk saaie en trage landschap. De enige actie bij het huis van broer en zus “doodgraver” is de trein die hier en daar langskomt. Auto’s verstoren de rust, de fiets speelt een rol in een aantal dramatische sequenties, en de laatste rustplaats is te bereiken via kruiwagen. Voertuigen zijn metaforen voor een reis, en ook de reis van een dode. In het oeuvre van Tony Scott, en dus ook zijn eersteling, behoeden voertuigen ons voor stilstand. Ze vormen een essentieel onderdeel van ons leven, ze staan metafoor voor een innerlijke reis en ze vormen vaak het (emotionele) hart van de film. Zo ook in Loving Memory. Maar tegelijkertijd brengen ze de dood, vormen ze een bedreiging, zijn ze grillig en onvoorspelbaar en brengen ze ons naar onze uiteindelijke rustplaats. Zo ook in Loving Memory. Ondanks de trage sfeer en de rustige stijl is Loving Memory tekenend voor het oeuvre van Tony Scott: actie als metafoor voor de innerlijke strijd van het hoofdpersonage, voertuigen als metafoor/dubbele medaille en een met de dood verbonden hoofdpersoon die toch een soort van voortleeft. In het oeuvre van Tony Scott is alles in beweging en Loving Memory vormt daar een uitstekende introductie toe.


Onderwerpen: , , ,


2 Reacties

  1. Verhoeven

    Interesting! Is dit op DVD uitgegeven, Theo

  2. theodoor

    De BFI heeft deze film, One of the Missing, en Ridley Scott’s Boy and Bicycle uitgegeven op dvd én blu-ray. Gewoon even op de site van het BFI kijken dus, of op play.com


Reageer op dit artikel