De remake als culturele transitie: Kurosawa vs. Leone
Remakes(4): Yojimbo/A Fistful of Dollars

3 december 2012 · · Beschouwing + Remakes

Yojimbo vs. Fistful of Dollars

Sergio Leone is één van de grootste filmmakers van de jaren 60. Hij wist het westerngenre enkele klassiekers zoals The Good, the Bad and the Ugly en Once Upon a Time in the West te schenken. Zijn eerste grote film en tevens eerste deel van de zogenaamde dollartrilogie A Fistful of Dollars is een remake van Yojimbo, een Japanse productie van een andere grote filmmaker, Akira Kurosawa. Leone besloot deze film vrijwel meteen nadat het origineel in 1961 uitkwam te gaan hergebruiken. Wat zijn voor hem de voornaamste redenen geweest om deze film te remaken? En wat zijn in deze de grootste verschillen? Een aantal overdenkingen.

De voornaamste reden om Yojimbo of The Bodyguard in een nieuw jasje gestoken te hebben lijkt van culturele aard geweest te zijn. Het verhaal van de samurai, technisch gezien eigenlijk een ronin, aangezien hij geen meester meer heeft bij aanvang van de film, is namelijk typisch Japans. Zo is het origineel door Kurosawa opgezet met veel komische elementen die mogelijk op een westerling, zeker in de jaren 60, niet helemaal overkwamen. De lichtvoetigheid en op het oog overdreven grappen lijken hier en daar af te doen aan de ernst van het verhaal. Door Leone is deze humor dan ook veelal weggelaten. Natuurlijk heeft hij wel de beste oneliners bewaard om Clint Eastwood mee te bewapenen.

De ronin arriveert in een afgelegen dorpje en komt tussen twee kampen in te zitten en lijkt zichzelf te verkopen aan de hoogste bieder. Dit verhaal wordt in A Fistful of Dollars vrij letterlijk herhaald maar is geen één-op-één-remake. Opmerkelijk genoeg had Leone ook niet de rechten om dit verhaal te hergebruiken. De film is dan ook geen officiële remake geworden. Nadat Leone de film uitbracht kwam hij gerechtelijk in aanvaring met de Japanse filmmaker die als gevolg een deel van de opbrengst zou gaan opstrijken. Overigens is de film van Kurosawa in 1996 officieel geremaket als Last Man Standing.

A Fistful of Dollars (1964)

De verschillen tussen de twee films zitten in de details. Zo wordt in het origineel veelal gevochten met zwaarden, waar in Leone’s versie revolvers hoogtij vieren. Grappig genoeg introduceert Kurosawa in Yojimbo welgeteld één revolver. Een dikke vette knipoog naar het Westen, zo lijkt het. Ook in Leone’s film zien we de protagonist eenmalig een zwaard ter hand nemen. Een ode aan het origineel wellicht? Dit zwaard wordt in ieder geval functioneel gebruikt waar een revolver geen dienst doet om één van de belangrijkste scènes uit Yojimbo te kopiëren. Hiermee is het belangrijkste verschil, naast natuurlijk de locatie en cultuur, wel behandeld.

Het is een interessante vraag of de film van Leone met de inspiratie uit het Verre Oosten daarmee wel Europees of Amerikaans is. Kurosawa zelf heeft zich namelijk enorm laten inspireren door de vele Amerikaanse westerns met bijvoorbeeld John Wayne. In Japan werd hij door critici dan ook als de meest ‘Amerikaanse’ filmmaker gezien. De remake van Leone lijkt dus in essentie wel echt zijn wortels in het Westen te hebben.

Als gevolg van de eerdergenoemde rechtszaak inzake deze remake is de film van Leone pas 3 jaar na het origineel van Kurosawa uitgekomen. Dit terwijl Leone de film al veel eerder uit wou brengen. De remake is dus vrijwel meteen na het origineel gemaakt. Dit lijkt mij in het geval van de culturele overbrugging artistiek goed te verantwoorden. In de jaren 60 zullen er niet veel Europeanen, laat staan Amerikanen, een film uit Japan onder ogen gekregen hebben. Waarom Leone deze film, die van zichzelf sterk geïnspireerd leek door oude westerns, wou remaken lijkt dus geen mysterie. Een keuze die, behalve juridisch, wat mij betreft prima te verantwoorden geweest is. Beide films doen kwalitatief dan ook nauwelijks voor elkaar onder.


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel