In The Curious Case of Benjamin Button zet Fincher de stijl van zijn twee vorige films voort. Waar de zakelijke toon en afstandelijkheid perfect werkte in Zodiac slaat hij met Benjamin Button een kleine flater. Hoewel Fincher de personages probeert uit te diepen heeft de toon van de film niet de magie die het nodig zou hebben. Je zou kunnen zeggen dat Benjamin Button een film is die te verstandelijk is voor zijn eigen doen: de emotie ontbreekt volledig.

Nu past dat op zich bij het plot. Benjamin Button is immers een personage dat compleet buiten de wereld staat, in de zin dat hij het natuurlijke proces van ouder worden omkeert. Als hij van bejaarde langzaam verandert in een kind levert dat uiteraard een discrepantie op met zijn omgeving die hem weigert te begrijpen/ te accepteren. De ontmoetingen die hij met mensen hebben weinig effect op zijn leven, maar hij des te meer op hem. Door zijn “handicap” lijkt hij zo opvallend veel op Forrest Gump, een film die eveneens geschreven werd door Eric Roth. Net als Forrest Gump heeft Benjamin Button een grote invloed op de wereld rondom hem, beschrijft hij een uitzonderlijke grote breedte qua geografie en tijd in zijn leven en doet er in wezen maar één iemand voor hem toe: een grote liefde die hij telkens net misloopt, op een ultiem gelukkige periode tegen het einde van de film na. Maar doordat de film zich zo focust op wat Benjamin Button betekent voor anderen krijgen we nauwelijks te weten wat hem doet tikken: wie is hij eigenlijk? Door zoveel ontmoetingen aan te stippen blijft hij een enigma, bij wie we amper iets voelen.

Dat heeft grotendeels te maken met Fincher’s techniek-fetisj. In een briljant staaltje technologie weet Fincher hoofdrolspeler Brad Pitt enorm te verouderen en te verjongen. De technologische make-up ziet er uitzonderlijk uit, maar zorgt ook voor een extra afstand tussen de nuances in Brad’s acteerwerk en het publiek. Soms werkt het heel goed, maar heel vaak werkt het bijna. En dat gooit net een extra spaak tussen de emotionele wielen.

Het ligt ook grotendeels aan het script, dat de film alle kanten uit laat waaien, en rond laat meanderen door allerlei plotmachinaties die weinig betekenen voor de kijker. Er worden zoveel interessante thema’s aangestipt, zonder er verder erg op in te gaan. De raciale kwesties rondom Afro-Amerikaanse surrogaat-ouders van Benjamin en de Native American op de duikboot worden wel genoemd, maar niet uitgewerkt, terwijl Benjamin als personage een enorm mooie metafoor had kunnen zijn voor een buitenstaander tegen wil en dank die vecht voor acceptatie. Ook wordt er gehint naar een interessante subtext rondom de perceptie van Benjamin Button, die in de ogen van een oude vrouw een enge pedofiel is die geilt op haar kleindochter, in plaats van een zevenjarige jongen met een ernstige vorm van kalverliefde. Hoe Benjamin Button gezien wordt in de film blijft nu vooral bij medisch mirakel of toffe peer, terwijl het zoveel scherper had kunnen worden uitgewerkt.

In slechts enkele scènes weet de film de diepte in te gaan met de personages, en dat is vooral te danken aan acteurs als Tilda Swinton. In haar gedeelte van de film worden de personages niet gevangen door de machinatie van de plot, maar krijgen ze de ruimte om te ademen. Tilda Swinton krijgt ook de kans om kort haar eigen verhaal te doen en ontsnapt daarmee aan de beknelling van Benjamin’s verhaal. Deze scène blijkt de sterkste scène in de film, en we leren Tilda’s personage uiteindelijk beter kennen dan Benjamin.

Het grote probleem is dat Benjamin Button te wijds en te groots is. De film speelt op een grote schaal, terwijl een kleinschalige behandeling veel beter geweest was. Nu blijft er weinig ruimte over voor thematische of psychologische introspectie. Alle diepgang verdrinkt in de massa van “HET VERHAAL”. Wanneer thema’s worden aangestipt, en er worden er veel aangestipt, belandden ze op de grote hoop van onuitgewerkte ideeën die de film rijk is. Een potentiëel interessante scène als de rol van toeval in het ongeluk van Benjamin’s grote liefde Daisy past uiteindelijk amper in de film, omdat het noodlot weinig van belang is voor het plot.

Het vervelende is dat Benjamin Button amper een slechte film genoemd kan worden. Daarvoor is de film een technisch hoogstandje, met een unieke stijl en tonnen vol sfeer. Fincher weet hoe hij zaken in beeld moet brengen, met een prachtige cameravoering, die even klassiek als elegant is. De film lijkt bij benadering soms haast een vroege (stomme) film, qua belichting, compositie, minimale camera-bewegingen en zelfs ouderwetse filmstock. Ook is het acteerwerk erg sterk, wat te danken is aan Fincher’s meesterschap als acteursregisseur. Nee, Benjamin Button is geen slechte film. Het is een gemiste kans.