Mijn laatste dag, inmiddels een paar dagen geleden, op het Imagine-filmfestival besloot ik met vier overeenkomstige films: alle vier een ode aan een verloren gegane film, stijl of genre. En alle vier films die spelen met de manier waarop verhalen verteld worden. En daarnaast zijn twee van de vier films rete-hallucinant en twee van de vier horror-thrillers.

Love (2011)

Love, de debuutfilm van cinematograaf William Eubank, is een visuele trip. De film beslaat een uiterst lange periode (van de Amerikaanse burgeroorlog tot de toekomst) en kent een aantal hallucinante sequenties. Het verhaal, over een astronaut die volledig geïsoleerd raakt van de aarde, heeft echo’s van Silent Running, Moon en vooral 2001: A Space Oddysey.

Het grootste euvel van Love is dat deze het flink tegen de laatste moet afleggen. Als visuele trip is de film meer dan geslaagd, maar tegen een klassieker als 2001 is de film simpelweg niet opgewassen. Nu is dat voor elke film welhaast onmogelijk, maar Love snijdt zichzelf in de vingers door zelf de vergelijking constant aan te gaan: de laatste akte speelt qua structuur en beeldtaal enorm leentjebuur bij Kubrick, inclusief een astronaut in een verlaten zaal vol rococo-ornamenten als metafoor voor een esoterische ontwaking. Het is jammerlijk dat de film en zijn boodschap zo schaal afsteken tegen 2001, want op zichzelf bekeken is Love meer dan geslaagd. De beelden zijn prachtig, het acteerwerk uitstekend, de vertelstructuur adequaat. Door praktisch een remake te maken van 2001 komt de boodschap echter over als een platitude uit een coca-cola-reclame. Nam de film wat meer afstand van zijn voorbeelden, dan was Love waarschijnlijk een meesterwerk geweest. Nu is het slechts een geslaagde ode.

The Incident (2011)

Ook een ode is The Incident, maar in dit geval aan de vroege films van John Carpenter. De film kent een fantastisch plot wat zeer sterk wordt uitgewerkt. Een groep vrienden/bandleden klust bij als cateringsbedrijf in een psychiatrische kliniek voor gedetineerden. De beveiliging is volledig automatisch, wat problemen oplevert als de stroom uitvalt en de cateraars opgesloten zitten met een stel gevaarlijke gekken die hun medicijnen niet genomen hebben.

De opbouw en sfeer, plus het gebruik van locaties en camerawerk, doen sterk denken aan het werk van John Carpenter. Tot op zekere hoogte is The Incident meer dan geslaagd, zeker door de fantastische schurk Harry Green (Richard Brake) en de subtiele spanningsopbouw. Helaas eindigt de film anti-climactisch en te makkelijk, waardoor de film niet de beste laatste indruk achterlaat. Tot de climax is The Incident echter een uitstekend geslaagde horror/thriller, die zeker de moeite van het bekijken waard is.

Beyond the Black Rainbow (2010)

Nicolas Roeg. Alejandro Jodoroswky. Ken Russell. Dario Argento. Mario Bava. Scientology-instructiefilms. Jaren 80 infomercials. Blade Runner. The Keep. The Fury. Anime. In the Mouth of Madness. Tangerine Dream. Doen deze visuele inspiratiebronnen uw hart sneller kloppen? J/N.

Kleurenfilters. Gekleurde rook. Negatieve beelden. Aangetaste filmstock. Grain in beeld. Slowmotion. Overbelichte beelden. Minimalistische architectuur. Olie. Bloed. Aangaste sluitertijden. Constante focuspulling. Matte paintings. Eliptische montage. Onscherpe beelden. Wordt je vrolijk van deze stijlkenmerken? J/N

Droomlogica. Schaduworganisaties. Jonge meisjes versus perverse oude mannen. Aliens. Scientology. Esoterisme. Drugs. Farmaceutica. Hoger bewustzijn. Gevangenschap. Experimenten. Derde ogen. Chakra’s. Moord. Telekinese. Heb je niet meer nodig dan deze plotelementen om te genieten? J/N

Heeft u de vorige vragen vaker met Ja dan Nee beantwoord? Dan is er een grote kans dat je gaat genieten van Beyond The Black Rainbow, een film die nooit meer wordt dan deze opsomming. Heeft u vaker Nee dan Ja beantwoord, blijf dan vooral weg bij Beyond the Black Rainbow, want dan heeft de film u niets te bieden.

The Raven (2012)

James McTeigue is misschien de meest onderschatte filmmaker van zijn generatie. V For Vendetta is een onbezongen meesterwerk en Ninja Assassin was een interessante mislukking. The Raven vervolgt dezelfde stilistische kenmerken en obsessies als de vorige films van McTeigue. De film is visueel klassiek, maar qua opzet postmodern. Edgar Allen Poe wordt, in Guy Ritchie’s Sherlock Holems-stijl, een moderne man die gevangen zit in een vroegere tijd. Intelligent, alcoholverslaafd, een tikkie arrogant. Poe moet, samen met een detective, moorden oplossen die zijn geinspireerd door zijn verhalen, en de film weeft vernuftig plotlijnen van Poe’s korte werk met autobiografische details en pure fictie.

Interessant is dat de film uiteindelijk, op postmoderne wijzen, zijn eigen opzet ondermijnt. De climax wijkt af van de structuur van Edgar Allen Poe’s plots, en de film benoemt zelf nog de anticlimactische lading van het geheel. Daarmee onderstreept de film de veranderende tijden binnen hoe we thriller’s en amusement benaderen, zonder overigens de aandacht te beroepen hoe meta het concept eigenlijk is. Verstopt postmodernisme verpakt in een klassiek jasje is McTeigue’s terrein, en hoewel The Raven geen briljante uitwerking is van McTeigue’s favoriete paradepaardjes is het een zeer adequate film: zowel op het niveau van amusement als in de verstopte onderlaag.