Puur low budget: The Fall of the Louse of Usher
Ken Russell & Horror (4)

27 oktober 2012 · · The Horror

The Fall of the Louse of Usher: A Gothic Tale for the 21st Century (2002) is een tekenende film voor het werk van Ken Russell, en een tekenende film voor lowbudget-filmmaken in het algemeen. De achtergrond van de film is bijna even interessant als de film zelf. Ken Russell smeet, begin jaren 90, zijn eigen glazen in met de film Whore. Het onderwerp van de film, prostitutie, en de titel van de film vormden een commerciële doodsteek, waardoor Ken Russell een van de grootste flops van zijn carrière afleverde. Daarna kreeg hij nauwelijks meer producties van de grond, afgezien van veredelde theatervoorstellingen (Salome), promotiefilms voor dubieuze sterren (Mindbender: The Uri Geller Story) en korte producties voor televisie. Op zijn late dag besloot hij zijn eigen (weinige) spaarcenten in een film te steken, die hij schoot op goedkope camcorders op zijn eigen landgoed, met een cast bestaande uit vrienden, familie en buren. The Fall of the Louse of Usher is extreem low budget, en dat brengt, zoals elke low-budgetfilm voordelen en nadelen met zich mee.

Het voordeel van low budget is de creatieve vrijheid. Je bent minder afhankelijk van bemoeienis van producenten, zeker als je de film in eigen beheer schiet. Dat betekent dat je de film meer kunt richten op controversiële onderwerpen, wat voor horror erg fijn kan zijn. Een nadeel van low budget is de visuele kant: er is weinig budget voor special effects, duur camerawerk en uitgekiende belichting, en ook met acteurs moet je vaak doen met wat je hebt. Ken Russells The Fall of the Louse of Usher kent beide kanten, maar zoals Cruijff zegt: elk nadeel heb zijn voordeel.

De creatieve vrijheid van Russell is een tweesnijdend zwaard. De beste man had een perverse, krankzinnige en bizarre geest als geen ander, en dat heeft door de jaren heen werkelijk briljante staaltjes subversieve cinema opgeleverd. Toch was er vaak een studio die hier en daar zijn werk in toom hield, en het is interessant te zien wat Russell doet zonder leiband. Dat betekent dat The Fall of the Louse of Usher meer dan eens Ken Russells obsessie toont: de film is een freudiaanse nachtmerrie waarin verschillende verhalen van Edgar Allen Poe (één van Russells favoriete schrijvers) gecombineerd worden tot één geheel, aangevuld met punkrock, satanistische orgies, piemelneusprotheses, opblaaspoppen en -dinosaurussen, een Nazistische dokter (gespeeld door Russell zelf), verkrachtende inbrekers, incestueuze relaties, heel veel symboliek, videoclips en veel meer excessen. Het toont ook dat de studiobemoeienis waarmee Russell te maken had noodzaak was, want The Fall of the Louse of Usher is soms veel te veel van het goede. Het is een bij vlagen vermoeiend irritante film, en de afstotelijke visuele stijl helpt ook niet mee.

Het extreem goedkope en lelijke camerawerk en het verschrikkelijke acteerwerk van extreem matige acteurs zijn kwalen van low-budget cinema. Toch hebben de budgettaire beperkingen ook voordelen. De creativiteit van Ken Russell komt niet alleen naar voren in de plot, maar ook in de vormgeving. Nachtmerries zijn voor low-budgetfilmmakers niet te visualiseren met grootschalige special effects of ingenieuze belichting. Ken Russell doet het met opblaasdinosaurussen en opblaaspoppen. Clichés als de spiegeltjes die dokters om hun hoofdband dragen worden door Ken Russell gesymboliseerd door cd-rommetjes op een zweetband. Door huis-tuin-en-keuken-materialen te gebruiken om clichés te symboliseren benadrukt Ken Russell het archetypische karakter achter lopende bandproducten waar je het niet van zou verwachten. Niets blijkt beter te zijn voor een Hemels Kasteel dan een springkussen. Met dit soort vondsten onderstreept The Fall of the Louse of Usher de ongebreidelde creativiteit van low-budgetfilmmaken: van de onverwachte ondertonen van normale producten, tot de bizarre cadeautjes van spontaan filmen. Maar ook de valkuilen waar een filmmaker zonder second opinions in kan lopen en de irritaties die hij daar mee kan opwekken. Vergeet Lisztomania of Altered States: The Fall of The Louse of Usher is Ken Russell in zijn meest pure vorm, met zijn voors en tegens.


Onderwerpen: , , , , ,


Reageer op dit artikel