Discussies over hoe ver spelshows kunnen gaan is een punt wat de laatste jaren tot veel rumoer heeft geleid. Nederland was te klein toen het idee werd geopperd een spermadonorspelshow te starten en er ontstond een hoop kabaal toen een jonge moeder haar kind op TV in de steek liet om mee te doen aan De Gouden Kooi. De nieuwe film van Dick Maas, Quiz, draait het idee om. Nu zijn het niet de kandidaten die in extreme situaties terechtkomen, maar de quizmaster zelf. Het resultaat is een fascinerende thriller en een van de beste Nederlandse films van de laatste jaren.

Leo heeft het wel gehad met zijn spelshow waarin kandidaten trivia-vragen moeten beantwoorden terwijl hun kompaan in een watertank is opgesloten. Het spelseizoen is afgelopen en Leo wil lekker rentenieren in Italië met vrouw en kind. Op de avond dat Leo zijn afscheidsfeest wordt gehouden, heeft hij eerst een etentje met zijn familie. Maar dan verschijnt er ineens een mysterieuze man met tien enveloppen, dezelfde gouden enveloppen die Leo gebruikt tijdens de spelshow. De man claimt de vrouw en dochter van Leo te hebben ontvoerd en daagt Leo in het restaurant uit tien vragen binnen het uur te beantwoorden die allen verrassend persoonlijk zijn. Wie is toch deze man en is Leo in staat zijn familie van een wisse dood te redden?

Quiz is een razend knap gefabriceerde thriller. De film speelt zich bijna in het geheel in een Italiaans restaurant af en wordt gedomineerd door twee personages. Leo wordt sterk gespeeld door Barry Atsma, maar het is Pierre Bokma die de show steelt als de geheimzinnige en psychotische man zonder naam die alles over Leo lijkt te weten. De psychologische strijd is geloofwaardig en akelig spannend omdat je als kijker niet weet waar Leo’s vrouw en dochter uithangen. Dat ze in direct gevaar zijn wordt al vrij snel duidelijk en dit draagt alleen maar bij aan de almaar stijgende spanningsboog.

Dick Maas is geen onbekende met het thrillergenre. In de jaren ’80 was de man verantwoordelijk voor Nederlandse klassiekers als De Lift en Amsterdamned en met Quiz levert de regisseur zelfs zijn beste film af. Het grootste euvel van Maas zijn eerdere werk is altijd de tamelijk matige kwaliteit van het script wat vrijwel altijd leidde tot een dwaze laatste akte met als dieptepunt de onbeduidende moordenaar in Amsterdamned. Dat Quiz zo goed werkt is mede te danken aan het strakke script. Sterker nog, de laatste akte werkt wonderwel en is tamelijk verrassend te noemen. De film werkt overduidelijk toe naar een klassiek “dat is dus de reden” moment en weet hier nog enkele extra wendingen aan te geven ook. Een extra pluspunt is tevens de sfeer. Er heerst de gehele film een welhaast duivelse storm wat erg bijdraagt aan het onheil dat zich afspeelt.

Een Dick Maas film zonder humor kan natuurlijk niet en ook Quiz kent ondanks de behoorlijk serieuze aanpak enkele hilarische scènes. Vooral de Italiaanse restauranthouder zorgt voor grappige momenten, maar het is ook zeker Pierre Bokma die met bijtende en welhaast ziekelijke humor zijn tegenstander tart en geestelijk martelt. En buiten het feit dat de film bovenal een aangelegenheid is met veel dialogen valt er toch ook de nodige actie te bespeuren. Het hoogtepunt is zonder meer een bloederige confrontatie op het toilet die niet voor tere zieltjes is.

Quiz is in alle opzichten een geslaagde thriller. De film is ontzettend spannend, maar toch ook actierijk en humorvol. De twee hoofdrolspelers zijn uitstekend en de bijrollen zijn vrijwel allemaal voldoende al blijft Hanna Verboom een wat houterige actrice. Quiz mag dan wel niet van het niveau Hitchcock zijn, maar het is een dappere poging om die kwaliteit te benaderen en het is goed om te zien dat een veteraan als Dick Maas in deze fase van zijn loopbaan in staat is zo’n knappe film te maken. Een must voor de liefhebber van de thriller en van de Nederlandse film in zijn algemeenheid.